Sáng tạo cải tiến kỹ thuật giúp giảm tỷ lệ tử vong

Trong quá trình cứu chữa người bệnh, bằng trí tuệ và trách nhiệm với sinh mạng người bệnh, các bác sỹ Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai đã có sáng kiến đưa kỹ thuật thay huyết tương thành kỹ thuật thay huyết tương có kế hoạch. Đây là sáng tạo có ý nghĩa lớn trong việc điều trị bệnh viêm gan cấp do nhiễm độc, giữ lại mạng sống cho bệnh nhân.

Thay huyết tương là kỹ thuật tách huyết tương để loại bỏ những huyết tương chứa thành phần gây bệnh đồng thời bù lại lượng huyết tương đã bị mất bằng huyết tương đông lạnh. Trước đây, chỉ định thay huyết tương cho bệnh nhân suy gan do viêm gan nhiễm độc thường muộn hoặc chậm được tiến hành vì thiếu các có tiêu chí rõ ràng để các bác sỹ có thể ra y lệnh. Tuy nhiên, từ thực tế cứu chữa các ca bệnh ngộ độc nặng, các bác sỹ của Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai thấy rằng, để cứu bệnh nhân suy gan cấp do viêm gan nhiễm độc, cần rút ngắn hơn nữa thời gian giữa các cuộc thay huyết tương, tức là phải có kế hoạch cho đợt thay huyết tương tiếp theo dựa trên những chỉ số đánh giá tình trạng chức năng gan sau mỗi đợt thay huyết tương trước. Kỹ thuật thay huyết tương theo kế hoạch ra đời.

ThS. Lê Quang Thuận, Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, thay huyết tương theo kế hoạch tức là chủ động thực hiện sớm kỹ thuật thay huyết tương khi có chỉ định cho những bệnh nhân viêm gan nhiễm độc có biểu hiện suy gan cấp. Kể từ khi thực hiện kỹ thuật thay huyết tương theo kế hoạch, tỷ lệ tử vong của bệnh suy gan cấp do viêm gan nhiễm độc đã giảm trong khoảng từ 50% - 67% năm 2011 xuống còn gần 30% ở giai đoạn hiện nay.

Có những ca bệnh điển hình, bệnh nhân được cứu sống nhờ kỹ thuật thay huyết tương có kế hoạch như trường hợp bé Cháng Mí Mù 13 tuổi ở Quản Bạ, Hà Giang. Cuối tháng 4/2014, Cháng Mí Mù cùng 7 thành viên khác trong gia đình sau khi ăn bánh ngô tự làm đã bị ngộ độc ở các mức độ khác nhau. Vụ ngộ độc khiến 4 người tử vong, Cháng Mí Mù được đưa về Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng nguy cấp, các bác sỹ chẩn đoán bị suy gan tối cấp do ngộ độc vi nấm ochratoxin. PGS.TS. Phạm Duệ, Giám đốc Trung tâm Chống độc cho biết bệnh nhi đang trong quá trình bị hoại tử tế bào gan rất nhanh, nếu không can thiệp kịp thời sẽ dẫn tới hôn mê gan tối cấp, tử vong nhanh chóng. Bệnh nhi được áp dụng các biện pháp hồi sức toàn diện và tích cực, trong đó biện pháp quan trọng hàng đầu là thay thế huyết tương nhằm bù đắp các yếu tố đông máu, dần loại bỏ độc chất khỏi cơ thể, tránh suy đa phủ tạng, hạn chế nguy cơ tử vong. Cũng theo PGS.TS. Phạm Duệ, đó là lần đầu tiên Trung tâm Chống độc thực hiện thay huyết tương sau mỗi 8 giờ, thay vì 24 giờ mới thay một lần như trước đây. Khoa Huyết học mỗi 30 phút là có kết quả xét nghiệm đông máu và chuẩn bị đủ số huyết tương để Trung tâm Chống độc kịp thời triển khai cho đợt thay huyết tương mới. Nhờ vậy, Cháng Mí Mù đã qua cửa tử, bình phục trở về với gia đình.

Theo ThS. Lê Quang Thuận, kỹ thuật thay huyết tương theo kế hoạch không chỉ đòi hỏi phải có trang bị hiện đại, ê kíp thực hiện có trình độ và tay nghề cao mà còn phụ thuộc rất nhiều vào khả năng đáp ứng nguồn huyết tương thay thế của Khoa Huyết học cũng như đòi hỏi các khoa liên quan (Hóa Sinh, Huyết học) cho kết quả xét nghiệm sớm để giúp quyết định chỉ định sớm kịp thời.

Như vậy, thay huyết tương theo kế hoạch trong điều trị suy gan cấp do viêm gan nhiễm độc có thể coi là kỹ thuật cao, chỉ thực hiện được ở một số bệnh viện đầu ngành có trình độ và kỹ thuật cao cũng như nguồn huyết tương dồi dào. Sáng tạo của kỹ thuật thay huyết tương có kế hoạch dựa trên sự cập nhật kết quả nghiên cứu khoa học một cách liên tục, những quan sát trên từng ca bệnh. Chính vì vậy sáng tạo thay huyết tương có kế hoạch đã cho những kết quả tốt. Nếu mở rộng phạm vi chỉ định kỹ thuật này sẽ giúp cứu sống nhiều bệnh nhân nặng không chỉ trong lĩnh vực ngộ độc gan.

Theo Minh Phú/TTTTGDSK TW