Sắp phúc thẩm vụ 6 người dân lĩnh án tù khi phản đối xây dựng khu xử lý rác

6 bị cáo trong phiên xét xử sơ thẩm trước đó là Vũ Bá Huấn (SN 1964), Nguyễn Hữu Minh (SN 1980); Nguyễn Công Lộc (SN 1983); Nguyễn Hữu Toàn (SN 1987); Nguyễn Công Lý (SN 1978) và Nguyễn Nhân Thắng (SN 1975), cùng trú tại thôn Chân Lạc, xã Dũng Liệt, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Trong đó, bị cáo Huấn, Minh, Lộc, Toàn bị truy tố tội Gây rối trật tự công cộng. Các bị cáo Lý, Thắng bị truy tố cả 2 tội “Giữ người trái pháp luật” và “Gây rối trật tự công cộng”.

Theo cáo trạng, khoảng 10h30 ngày 3/5/2018, tại khu vực trạng trại gia đình ông Nguyễn Nhân Huệ (thuộc cánh đồng Me, thôn Chân Lạc), các đối tượng Lý Thắng, Trần Thị Thuận và Nguyễn Thị Thanh (cùng trú tại thôn Chân Lạc) đã hành vi giữ trái phép anh Nguyễn Hữu Sơn (cán bộ Công an huyện Yên Phong đến làm việc liên quan đến dự án xây dựng khu xử ý rác thải rắn tại thôn Chân Lạc).

Các bị cáo tại phiên xét xử sơ thẩm. Ảnh: PV

Đến khoảng 12h30 cùng ngày, lực lượng Công an huyện Yên Phong đến đưa anh Sơn ra ngoài. Sau đó, Lý đã hô hào một số người dân thôn Chân Lạc trong đó có Huấn, Toàn, Thắng, Nguyễn Thị Bột, Ngô Thị Ninh, Nguyễn Hữu Minh (SN 1980) và Nguyễn Công Lộc (SN 1983) chặn giữ 2 xe ô tô của Công an huyện Yên Phong.

Trong đó, Lý liên tục quay hình ảnh người dân tụ tập, chặn giữ xe phát trên mạng xã hội để cho nhiều người biết, kêu gọi người khác ủng hộ người dân thôn Chân Lạc trong việc không đồng tình chủ trương xây dựng khu xử lý rác thải.

Cáo trạng nêu, các đối tượng đã giữ 2 xe trên tại ngã tư đường giao thôn Ngô Xá và Phù Cầm từ trưa 3/5/2018 đến sáng 6/5/2018.

Ngày 21/11/2018 vừa qua, TAND huyện Yên Phong đã mở phiên xét xử sơ thẩm vụ án này. Quá trình xét xử, Hội đồng xét xử nhận định, hành vi của bị cáo Nguyễn Công Lý, Nguyễn Nhân Thắng và các đồng phạm đã vi phạm pháp luật quy định, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự trị an, an toàn xã hội, ngưng trệ hoạt động giao thông trên địa bàn trong thời gian diễn ra sự việc.

Đoạn đường nơi người dân chặn giữ 2 xe ô tô.

Trước các hành vi, Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Nguyễn Công Lý và bị cáo Nguyễn Nhân Thắng 66 tháng tù giam về tội “Giữ người trái pháp luật” và “Gây rối trật tự công cộng”;

Bị cáo Vũ Bá Huấn, bị cáo Nguyễn Hữu Minh và bị cáo Nguyễn Công Lộc bị tuyên phạt 24 tháng tù giam về tội “Gây rối trật tự công cộng”; đối tượng Nguyễn Hữu Toàn bị tuyên phạt 36 tháng tù giam.

Trao đổi với phóng viên, hàng chục người dân thôn Chân Lạc cho biết, sự việc 6 công dân Chân Lạc vướng vòng lao lý xuất phát từ việc phản đối những bất cập của dự án xây dựng khu xử lý rác thải trên địa bàn. Cụ thể, họ lo ngại, khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt huyện Yên Phong xây dựng quá gần khu dân cư, vi phạm quy định khoảng cách ly vệ sinh từ khu xử lý chất thải đến khu dân cư theo hướng dẫn tại Quy chuẩn Kỹ thuật Quốc gia quy hoạch xây dựng nông thôn.

Một bãi tập kết rác thải của huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.

Kể lại sự việc giữ người trái phép của một số công dân Chân Lạc khiến họ vướng lao lý, bà Nguyễn Thị Bột (một người dân trong thôn) cho biết: Gần trưa ngày 3/5/2018, có một người mặc thường phục đến khu vực trang trại nhà ông Huệ.

Người này xưng là cán bộ công an nhưng không xuất trình được thẻ ngành và giấy giới thiệu làm việc. Nghi ngờ, mọi người đã mời anh này về làng để làm rõ xem có phải là công an hay không.

“Đến quá trưa, người mặc thường phục kia được đưa đi, trong khi dân làng không biết anh ta là ai. Lúc đó ở nhiều địa phương đang nổi lên những người xưng danh ở Đạo Chúa trời đến nói chuyện không đúng quy định pháp luật nên người dân cảnh giác”, bà Bột nói thêm.

Về việc chặn giữ 2 xe ô tô của công an huyện Yên Phong, người dân Chân Lạc cho biết: Do hai chiếc xe để ở đường nên họ đã tụ tập, trông giữ và chờ lực lượng chức năng đến giải đáp sự việc chứ không có hành vi phá hoại hay gây thiệt hại gì cho chiếc xe.

Người dân liên phản đối dự án xử lý rác thải do quá gần khu dân cư và kéo theo nhiều hệ lụy.

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, luật sư Nguyễn Hữu Toại (Văn phòng luật sư Hừng Đông) cho biết: “Qua theo dõi quá trình tố tụng tại phiên sơ thẩm, quan điểm cá nhân tôi, mức án dành cho các công dân Chân Lạc là quá nặng và chưa thấu tình, đạt lý”.

Theo vị luật sư, 6 bị cáo bị đưa ra xét xử vào ngày 21/11/2018 đều là những nông dân lương thiện. Họ là những công dân tốt, thường xuyên có những hoạt động thiện nguyện tại địa phương và trong cả nước.

Các bị cáo phản đối dự án xử lý rác thải tại địa phương do quá gần khu dân cư, khoảng cách chưa đảm bảo theo quy định. Họ lo ngại môi trường sống của nhân dân bị ảnh hưởng, tiềm ẩn nhiều nguy hại về sau. Xuất phát từ việc làm vì cộng đồng nhưng do sự thiếu hiểu biết các quy định của pháp luật họ đã bị đẩy vào vòng lao lý…

Cùng với đó, án bắt nguồn từ việc một đồng chí công an đi làm nhiệm vụ nhưng mặc thường phục. Khi nhân dân đề nghị xuất trình thẻ ngành thì không xuất trình, nếu trường hợp này đồng chí công an đó xuất trình thẻ ngành và giải thích cho nhân dân biết đang đi làm nhiệm vụ thì có thể sẽ không xảy ra vụ việc. Do vậy, cấp xét xử sơ thẩm cho rằng các bị cáo phạm tội giữ người trái pháp luật với tình tiết định khung “đối với người đang thi hành công vụ” là không thuyết phục, chưa thỏa đáng.

Do vậy, theo kiến nghị của luật sư, Hội đồng Xét xử phiên tòa phúc thẩm cần xem xét sự việc một cách thấu đáo, tìm hiểu rõ nguồn cơn sự việc để có bản án đúng tính nhân văn, nhân đạo, khoan hồng của pháp luật.

Nhóm phóng viên