Sau vụ xả nước ảnh hưởng kết quả thí điểm sông Tô Lịch: “Bí mật” chuẩn bị giải pháp mới để đối phó mùa mưa

Chuyên gia Nhật Bản tiến hành đo độ oxy hoà tan trong nước tại điểm xử lý hồ Tây. Ảnh: Bảo Loan

Giải pháp sinh học để “đối phó” mưa lũ

Như Báo Gia đình & Xã hội đã thông tin (tại số 87, ra ngày 20/7), trong buổi thảo luận của Công ty CP Cải thiện môi trường Việt Nhật (JVE) - đơn vị thí điểm xử lý ô nhiễm bằng công nghệ Nano Nhật Bản (ngày 12/7), ông Nguyễn Tuấn Anh - Chủ tịch HĐQT JVE đã khẳng định, về mặt chủ trương, JVE hoàn toàn đồng ý việc xả cửa thoát lũ của Hà Nội bởi đây là công tác phục vụ thoát nước mùa mưa theo quy định, quy trình khống chế mực nước trong lòng sông, hồ trên địa bàn. 

Tuy nhiên, với lưu lượng nước 1,3 triệu m3/ngày đêm (gấp 10 lần lưu lượng nước chảy từ 280 cống thải), đã khiến toàn bộ hệ vi sinh vật có lợi do các tấm Bioreactor kích hoạt trong vòng gần 2 tháng qua, trong chốc lát bị cuốn trôi và không còn ở khu 300m để đánh giá. Do vậy, đơn vị thí điểm sông Tô Lịch đã có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ cùng các Bộ, ngành liên quan việc việc phải bắt đầu lại từ đầu để kích hoạt trở lại hệ vi sinh vật có lợi.

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, TS Takeba Akira, chuyên gia Nhật Bản, cố vấn Tổ chức Xúc tiến thương mại môi trường Nhật Bản cho biết: “Thời gian tới, để không bị động trong mùa mưa, đặc biệt là những trận lũ ngoài dự kiến, chúng tôi sẽ cung cấp những giá thể vi sinh vật cho bộ máy xử lý ô nhiễm bằng công nghệ Nano. Có thể hiểu, giá thể mà chúng tôi nói ở đây có thể hình dung là cái chung cư và vi sinh vật như những con người sinh sống trong những chung cư đó. Đây gọi là giải pháp sinh học. 

Sắp tới, chúng tôi sẽ áp dụng giải pháp này để làm sao cho “toà chung cư” đó không bị cuốn trôi khi nước lũ tràn về. Vì vậy, trong thời gian tới, chắc chắn vi sinh vật có lợi trong việc làm sạch ô nhiễm sẽ không bị khuếch tán như sau đợt xả lũ vừa qua nữa, còn cụ thể về công nghệ đó thì chúng tôi sẽ giữ bí mật”.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Tuấn Anh cho biết thêm: “Chúng tôi khẳng định không có sự cạnh tranh giữa hai đơn vị xử lý ô nhiễm nhưng nếu kết hợp hai giải pháp này để xử lý ô nhiễm thì chắc chắn, sông Tô Lịch sẽ hồi sinh đúng nghĩa”.

Cũng theo ông Tuấn Anh, mùa mưa tại Việt Nam là từ tháng 4 đến tháng 10, điều này chuyên gia Nhật Bản đã khảo sát và tính toán kỹ. Bởi họ tính toán trên cơ sở theo dữ liệu 10 năm nay Hà Nội không xả nước một cách ào ạt với lưu lượng 1,5 triệu m3/ngày đêm, tức là gấp 10 lần lượng nước chảy từ 280 cống nước thải nhưng lại không chảy ra 280 cống này mà chỉ chảy từ cửa xả thượng nguồn nên đã vượt quá tính toán của chuyên gia Nhật Bản.

“Nếu mưa to hay chăng nữa thì tốc độ dòng chảy ở đầu nguồn cũng không mạnh đến mức như chúng ta xả trực tiếp vừa qua. Việc nước dâng mùa mưa thì chuyên gia đã tính toán, nhưng lưu lượng nước chảy ra vào sông gấp nhiều lần, mà thông báo trước khi tiến hành xả chỉ khoảng 10 - 15 phút thì chuyên gia Nhật Bản chưa tính đến và cũng không thể “3 đầu 6 tay” có thể can thiệp được gì. Tuy nhiên, phía chuyên gia Nhật Bản cũng xác định, đây là câu chuyện khách quan thì sẽ tiến hành lại”, ông Tuấn Anh cho hay.

Hồ Tây sẽ “chờ đợi” kết quả thí điểm sông Tô Lịch

Giải pháp sinh học sẽ được áp dụng trong các máy xử lý ô nhiễm để “đối phó” với mùa mưa.

Ông Nguyễn Tuấn Anh khẳng định, chính vì ảnh hưởng của việc xả nước hồ Tây để khống chế lượng nước sông, hồ trên địa bàn, nên thời gian lấy mẫu tại sông Tô Lịch sẽ bị lùi khoảng 2 tháng. Đối với kết quả đánh giá tại hồ Tây thì theo con số chất lượng nước của Trung tâm Quy hoạch và điều tra tài nguyên nước Quốc gia (Bộ TN&MT) lấy mẫu độc lập đối chứng thì ra kết quả rất tốt. Thực tế hiện nay nước đã trong đến đáy, nồng độ oxy hoà tan trong nước cũng đảm bảo cả vấn đề thuỷ sinh. 

“Mặc dù chất lượng nước đã đạt theo khung A1, A2 Quy chuẩn Việt Nam 08 nhưng để nội dung chúng tôi tập trung để tổ chức họp báo thì phải có báo cáo tổng thể kết quả thí điểm trên cả 2 địa điểm. Vì thế, kết quả công bố về thí điểm xử lý ô nhiễm ở hồ Tây sẽ phải đợi cho đến khi có kết quả đánh giá lại việc xử lý ô nhiễm tại điểm sông Tô Lịch”, ông Tuấn Anh thông tin.

Theo kết quả đánh giá JVE gửi Báo Gia đình & Xã hội, tính đến ngày 18/7, các chỉ số tại điểm thí điểm xử lý ô nhiễm tại khoảng 1.000m hồ Tây (đoạn trước số nhà 161 Nguyễn Đình Thi) đạt được như sau: Chỉ số nhu cầu oxy sinh hóa BOD5 giảm từ 23 mg/l xuống 16,2 mg/l (giảm 1,4 lần, đạt tiệm cận cột B1 quy định #15mg/l); nhu cầu oxy hóa học COD giảm từ 61 mg/l xuống còn 43 mg/l (giảm 1,42 lần, đạt cột B2 quy định #50mg/l); chất rắn lơ lửng trong nước TSS giảm từ 84 mg/l xuống còn 22 mg/l (giảm 3,8 lần, tiệm cận cột A1 quy định #20mg/l); hàm lượng oxy hòa tan DO đạt giá trị 8,36 mg/l (đạt cột A1 quy định #6mg/l).

Đặc biệt, kết quả phân tích của Viện Công nghệ môi trường (Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam) đánh giá một cách định lượng về nguyên lý làm ức chế, giảm lượng vi khuẩn, vi sinh vật có hại đồng thời kích hoạt làm tăng lượng vi sinh vật có lợi, thì vi khuẩn Coliform giảm từ 7300 MPN/100ml xuống còn 150 MPN/100ml (giảm 48 lần, đạt cột A1 quy định #2500 MPN/100ml), E.Coli giảm từ 290 MPN/100ml xuống còn 4 MPN/100ml (giảm 72 lần, đạt cột A1 quy định #20 MPN/100ml).

Nước tại hồ Tây có rất nhiều tảo, chuyên gia Nhật Bản đã tiến hành đo ban đêm (là lúc tảo lấy khí O2, nhả khí CO2) thì kết quả đo được ở bên ngoài khu vực xử lý chỉ đạt 4.77mg/l. Trong khi đó, bên trong khu vực xử lý, hàm lượng oxy hòa tan đo được là 6.38 mg/l (Đạt cột A1-QCVN08) là điều kiện rất tốt cho các loài cá, thủy sinh phát triển tốt. Đặc biệt, công nghệ Nano-Bioreactor của Nhật Bản có 2 nguồn tạo ra oxy, khi ứng dụng vào hồ Tây sẽ luôn đảm bảo môi trường cho cá sinh trưởng tốt, hiệu quả lâu dài trong chu kỳ 25 năm không phải xử lý gì thêm, không gây tái ô nhiễm và sẽ không còn hiện tượng cá chết hàng hoạt như đã xảy ra vào các đợt năm 2016 và một số đợt gần đây.

Lùi thời gian lấy nước thí điểm sông Tô Lịch do bổ cập nước từ hồ Tây

Bảo Loan