Sinh bệnh vì thiếu kẽm, sắt

Thứ ba, 07:00 12/10/2010 | Sống khỏe

GiadinhNet - Theo TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng, Viện DDQG, thiếu máu do thiếu sắt gây ra ảnh hưởng lớn tới khả năng lao động.

Kẽm, sắt là những vi chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Nếu thiếu một trong hai chất này sẽ gây ra những ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ, sự phát triển thể chất và trí tuệ. Tuy nhiên, không phải ai cũng cảm nhận được sự thiếu hụt này.
 
Mất ngủ, mệt mỏi vì thiếu máu do thiếu sắt

Bổ sung dinh dưỡng hợp lý để phòng thiếu sắt, kẽm cho trẻ.
Ảnh minh họa
Theo TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, thiếu máu do thiếu sắt gây ra ảnh hưởng lớn tới khả năng lao động. Bởi thiếu máu do bất kỳ nguyên nhân nào cũng gây tình trạng thiếu ôxy ở các mô, đặc biệt là ở một số cơ quan như tim, não. Nhiều nghiên cứu cho thấy năng suất lao động của những người thiếu máu thấp hơn hẳn người bình thường, thậm chí kể cả khi bị thiếu sắt mà chưa bộc lộ thiếu máu.

Về trí tuệ, thiếu máu do thiếu sắt gây nên tình trạng mất ngủ, mệt mỏi, kém chú ý, kém tập trung, dễ bị kích thích. Kết quả học tập của các em học sinh bị thiếu máu thấp hơn hẳn so với trẻ không bị thiếu máu và có thể khắc phục được sau khi cho bổ sung viên sắt.

Với phụ nữ đang mang thai, thiếu máu tăng nguy cơ đẻ non, tăng tỷ lệ mắc bệnh, tử vong của mẹ và con. Những bà mẹ thiếu máu còn có nguy cơ đẻ con nhẹ cân, dễ bị chảy máu ở thời kỳ hậu sản. Vì vậy, người ta coi thiếu máu dinh dưỡng trong thời kỳ thai nghén là một đe dọa sản khoa.

Thiếu máu do thiếu sắt là tình trạng bệnh lý xảy ra khi hàm lượng Hemoglobin trong máu xuống thấp hơn bình thường do thiếu một hay nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình tạo máu, bất kể do nguyên nhân gì.
 
Nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nguyên nhân của thiếu máu do thiếu sắt là do giá trị sinh học của sắt trong khẩu phần của người Việt là thấp (chỉ từ 5-10%). Với chế độ ăn đó, sẽ không đảm bảo nhu cầu về sắt cho các đối tượng có nhu cầu sắt cao.
 
Ở phụ nữ độ tuổi sinh đẻ, lượng sắt mất theo kinh nguyệt trung bình mỗi ngày là 1,25 mg. Ở phụ nữ có thai, tuy không mất sắt theo hành kinh nhưng cần sắt để bổ sung cho rau, thai nhi và tăng khối lượng máu của người mẹ với nhu cầu toàn bộ là 1.000mg. Nhu cầu đó không phân phối đều trong thời kỳ có thai mà tập trung vào những tháng cuối, lên tới 6,3 mg/ngày.
 
Do đó, không thể thỏa mãn với một chế độ ăn nghèo sắt. Mặt khác, lượng dự trữ sắt cơ thể của phụ nữ trước khi có thai thường thấp cho nên trong thời kỳ có thai, thiếu máu trở lên trầm trọng. Ngoài ra, tình trạng nhiễm giun móc và các bệnh nhiễm khuẩn cũng đóng góp đáng kể vào nguyên nhân thiếu máu thiếu sắt.

Để phòng chống thiếu máu do thiếu sắt, Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến cáo nên thực hiện đa dạng hoá bữa ăn bằng cách lựa chọn những thực phẩm cung cấp đủ năng lượng và các thực phẩm giàu sắt (thức ăn động vật, đậu đỗ...)
 
Hướng dẫn các cách chế biến truyền thống như nảy mầm, lên men (giá đỗ, dưa chua...) vì các quá trình này làm tăng hàm lượng vitamin C và giảm lượng tanin trong thực phẩm, dẫn tới làm tăng khả năng hấp thụ sắt từ thức ăn.
 
Với phụ nữ có thai, việc bổ sung thêm viên sắt cũng cải thiện được tình trạng thiếu sắt.
 
Thiếu kẽm đe doạ thai nhi  

Thiếu máu do thiếu sắt là loại thiếu máu dinh dưỡng hay gặp nhất, có thể kết hợp với thiếu axit folic, nhất là phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ và trẻ em nhỏ. Thiếu máu chỉ là giai đoạn cuối cùng của một quá trình thiếu sắt tương đối dài với nhiều ảnh hưởng bất lợi với sức khỏe.

Cũng theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, thiếu kẽm làm tăng biến chứng trong thời kỳ thai nghén, cản trở sự phát triển trí lực và thể lực ở trẻ em, làm giảm khả năng đáp ứng miễn dịch, tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng.

Kẽm là một vi chất đóng vai trò quan trọng đối với sức khoẻ như: Tham gia vào hoạt động của các enzym, tham gia vào biểu hiện kiểu gen, phân chia tế bào và phát triển cơ thể, tham gia vào chức năng miễn dịch, tham gia vào điều hoà vi giác, cảm giác ngon miệng. Người ta cũng nhận thấy rằng kẽm còn tham gia vào quá trình nhìn vì tham gia vào hoạt động của tế bào thị giác võng mạc.
 
Vì vậy, thiếu kẽm cũng như thiếu một vi chất dinh dưỡng quan trọng cho sự phát triển của cơ thể. Nhiều nghiên cứu đã khẳng định, ở những cộng đồng có vấn đề thiếu máu, thiếu sắt thường đi kèm với tình trạng thiếu kẽm. Một chế độ ăn nghèo sắt thường cũng nghèo kẽm. Nguồn cung cấp kẽm chủ yếu và có giá trị sinh học cao chủ yếu từ thức ăn động vật.

Các giải pháp phòng chống thiếu kẽm tương tự như các giải pháp phòng chống thiếu sắt. Tuy nhiên, xu hướng bổ sung đa vi chất (multi-micronutrients) cho các đối tượng nguy cơ cao đang có xu hướng được xem xét đến, thay vì bổ sung các vi chất đơn lẻ như trước đây. Hiện trên thế giới đã áp dụng tăng cường kẽm vào thực phẩm. Phương pháp này hiện cũng đang được nghiên cứu để triển khai ở trong nước.
 
Kiều Trinh
thanhloan
Ý kiến của bạn
Bí quyết sống lâu: Người sống thọ thường giữ 4 thói quen này mỗi ngày

Bí quyết sống lâu: Người sống thọ thường giữ 4 thói quen này mỗi ngày

Sống khỏe - 4 giờ trước

GĐXH - Không có một loại thực phẩm hay bài thuốc nào quyết định tuổi thọ. Theo nhiều nghiên cứu theo dõi sức khỏe kéo dài hàng chục năm, người sống thọ thường có điểm chung là duy trì đều đặn 4 thói quen tưởng chừng rất đơn giản nhưng mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe.

Nam thanh niên 31 tuổi nhập viện sau nhiều ngày tập gym: Bác sĩ cảnh báo hội chứng tiêu cơ vân nguy hiểm

Nam thanh niên 31 tuổi nhập viện sau nhiều ngày tập gym: Bác sĩ cảnh báo hội chứng tiêu cơ vân nguy hiểm

Y tế - 8 giờ trước

GĐXH - Một nam thanh niên 31 tuổi ở Hà Nội phải nhập viện sau nhiều ngày tập gym cường độ cao liên tục. Bác sĩ xác định người bệnh mắc hội chứng tiêu cơ vân - tình trạng có thể gây suy thận cấp và nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện kịp thời.

Ăn đủ protein quan trọng thế nào khi có tuổi?

Ăn đủ protein quan trọng thế nào khi có tuổi?

Sống khỏe - 12 giờ trước

Khi nhắc đến dinh dưỡng tuổi trung niên, protein thường bị xem nhẹ so với các dưỡng chất khác, dù giữ vai trò nền tảng. Một chế độ ăn đủ đạm, nếu được duy trì hợp lý, có thể tạo ra khác biệt rõ rệt cho sức khỏe và diện mạo theo thời gian.

Chức năng thận kém: Đừng bỏ qua những dấu hiệu sớm

Chức năng thận kém: Đừng bỏ qua những dấu hiệu sớm

Sống khỏe - 13 giờ trước

Tiểu đêm nhiều lần, tiểu bọt kéo dài hay mệt mỏi thường xuyên là những biểu hiện mà nhiều người dễ bỏ qua. Tuy nhiên, đây có thể là những tín hiệu cảnh báo chức năng thận kém và đang suy giảm dần theo thời gian. Theo các chuyên gia, phát hiện sớm và chủ động bảo vệ thận từ giai đoạn đầu có ý nghĩa rất quan trọng trong việc làm chậm tiến triển suy thận mạn.

Chuyên gia cảnh báo: Thực phẩm bẩn không chỉ là đồ ôi thiu, mà còn là những thứ nhiều người vẫn đang ăn mỗi ngày

Chuyên gia cảnh báo: Thực phẩm bẩn không chỉ là đồ ôi thiu, mà còn là những thứ nhiều người vẫn đang ăn mỗi ngày

Bệnh thường gặp - 15 giờ trước

GĐXH - Nhiều người cho rằng thực phẩm bẩn chỉ là thực phẩm ôi thiu, chứa hóa chất hoặc mất vệ sinh. Tuy nhiên, theo TS. Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), những thực phẩm hợp pháp nhưng chứa quá nhiều đường, muối, chất béo cùng những thông tin dinh dưỡng sai lệch trên mạng xã hội cũng đang âm thầm đẩy hàng triệu người vào nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

11 thực phẩm giàu chất chống oxy hóa: 'lá chắn' tự nhiên giúp cơ thể trẻ lâu, khỏe bền vững

11 thực phẩm giàu chất chống oxy hóa: 'lá chắn' tự nhiên giúp cơ thể trẻ lâu, khỏe bền vững

Bệnh thường gặp - 16 giờ trước

GĐXH - Trong nhịp sống hiện đại, cơ thể con người liên tục phải đối mặt với căng thẳng, ô nhiễm môi trường và chế độ ăn thiếu lành mạnh — những yếu tố âm thầm gây ra stress oxy hóa, dẫn đến lão hóa sớm và nhiều bệnh mạn tính nguy hiểm. Tuy nhiên, ngay trong thực đơn hằng ngày lại có những “vị cứu tinh” tự nhiên giàu chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào, tăng cường miễn dịch và duy trì sức khỏe bền vững. Dưới đây là 11 thực phẩm quen thuộc nhưng có khả năng tạo nên “hàng rào bảo vệ” cho cơ thể mà bạn không nên bỏ qua.

8 nguồn thực phẩm chứa ‘protein hoàn chỉnh’ tốt nhất cần cho cơ thể

8 nguồn thực phẩm chứa ‘protein hoàn chỉnh’ tốt nhất cần cho cơ thể

Sống khỏe - 1 ngày trước

Protein (chất đạm) là một trong những thành phần dinh dưỡng thiết yếu nhất cần cho cơ thể. Tuy nhiên không phải nguồn protein nào cũng có giá trị sinh học như nhau. Đó là lý do chúng ta nên biết về khái niệm ‘protein hoàn chỉnh’.

Mệt mỏi, sụt cân tưởng do tuổi già, người phụ nữ 73 tuổi phát hiện cường giáp gây suy tim

Mệt mỏi, sụt cân tưởng do tuổi già, người phụ nữ 73 tuổi phát hiện cường giáp gây suy tim

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, tim đập nhanh và sụt 4 kg chỉ trong 1 tháng, bà Chuyên đi khám phát hiện mắc cường giáp biến chứng suy tim và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

Người đàn ông nhập viện sau khi tắm, bác sĩ nhắc nhở có 3 thời điểm tắm tiềm ẩn nhiều rủi ro

Người đàn ông nhập viện sau khi tắm, bác sĩ nhắc nhở có 3 thời điểm tắm tiềm ẩn nhiều rủi ro

Bệnh thường gặp - 2 ngày trước

GĐXH - Một lúc sau khi tắm, ông xuất hiện cảm giác chóng mặt rồi bất tỉnh. Khi được phát hiện và đưa đến bệnh viện, các bác sĩ xác định ông bị nhồi máu não cấp.

33 tuổi mắc cùng lúc 5 bệnh chuyển hóa nguy hiểm, bác sĩ cảnh báo thói quen nhiều người trẻ mắc phải

33 tuổi mắc cùng lúc 5 bệnh chuyển hóa nguy hiểm, bác sĩ cảnh báo thói quen nhiều người trẻ mắc phải

Bệnh thường gặp - 2 ngày trước

GĐXH - Tăng cân nhanh, thường xuyên thèm đồ ngọt, anh B.Đ.A không ngờ bản thân đang mắc cùng lúc 5 bệnh lý chuyển hóa nguy hiểm.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.