Sử dụng ứng dụng điện thoại di động trong hỗ trợ cai nghiện thuốc lá

Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo dùng ứng dụng điện thoại di động để hỗ trợ cai thuốc lá. Ảnh minh họa: TL

Vai trò quan trọng của tư vấn cai nghiện thuốc lá

Đại diện lãnh đạo và cán bộ các Vụ, Cục, đơn vị thuộc Bộ Y tế, Bộ Thông tin và Truyền thông, Tổ chức Y tế thế giới khu vực châu Á Thái Bình Dương và đại diện một số tổ chức phi chính phủ, một số bệnh viện… đã tham dự và đóng góp ý kiến tại Hội thảo.

Các chuyên gia tại Hội thảo cho biết, sử dụng thuốc lá là nguyên nhân gây ra các gánh nặng bệnh tật và kinh tế không chỉ cho bản thân người sử dụng mà còn cho cả gia đình họ và cộng đồng xã hội.

Nhận thức được những ảnh hưởng đến sức khỏe do thuốc lá gây ra, Luật Phòng chống tác hại thuốc lá đã được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2012 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác phòng chống tác hại thuốc lá tại Việt Nam. Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá được thành lập. Một trong 9 nhiệm vụ của Quỹ là tổ chức tư vấn và cai nghiện thuốc lá cho những người nghiện thuốc lá.

Theo điều tra về tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành tại Việt Nam (GATS Việt Nam), do Tổng Cục thống kê phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới thực hiện năm 2015, so với năm 2010 tỷ lệ hút thuốc lá trong nam giới Việt Nam có giảm khoảng 2%. Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu ở thanh, thiếu niên Việt Nam cũng giảm từ 3,3% năm 2007 xuống 2,5% năm 2014. Đáng chú ý, có khoảng 90% học sinh đang hút thuốc có ý định bỏ thuốc lá. Đặc biệt, số người hút thuốc lá muốn cai nghiện là 53,6%, 39,6% đã có nỗ lực bỏ thuốc lá trong 12 năm qua.

Có thể thấy, công tác truyền thông nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá thì tư vấn cai nghiện thuốc lá cũng đóng vai trò hết sức quan trọng. Điều này sẽ góp phần hỗ trợ những người nghiện thuốc có thêm động lực để bỏ thuốc lá, giảm thiểu được bệnh tật liên quan.

Nhằm tăng cường công tác tư vấn cai nghiện thuốc lá, Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá đã hỗ trợ thành lập Trung tâm Tư vấn cai nghiện thuốc lá tại Trung tâm Hô hấp - Bệnh viện Bạch Mai (tầng 18, tòa nhà 21 tầng). Đến nay, đã có 1.545 cán bộ y tế của các bệnh viện của 63 tỉnh, thành phố được tập huấn về phương pháp tư vấn cai nghiện thuốc lá. Tổng đài tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí 1800-6606 tại Bệnh viện Bạch Mai đã nhận 13.596 cuộc gọi xin tư vấn cai nghiện thuốc lá. Bên cạnh tổng đài tư vấn cai nghiện, công tác tư vấn cai nghiện thuốc lá còn được triển khai tại 10 bệnh viện ở cả 3 miền Bắc, Trung, Nam nhằm tạo điều kiện tốt nhất để hỗ trợ người dân có nhu cầu cai thuốc lá. Theo báo cáo của các bệnh viện, từ tháng 9/2015 đến tháng 7/2016 đã có hơn 17.000 cuộc gọi đến để xin tư vấn cai nghiện thuốc lá; gần 23.000 lượt bệnh nhân được tư vấn qua điện thoại và tư vấn tại bệnh viện.

WHO khuyến cáo dùng ứng dụng điện thoại di động hỗ trợ cai thuốc lá

Để tiếp tục những nỗ lực trong công tác phòng chống tác hại thuốc lá, bên cạnh mô hình tư vấn trực tiếp tại các phòng khám và tư vấn qua điện thoại, một trong những giải pháp sáng kiến được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo áp dụng là sử dụng ứng dụng điện thoại di động để hỗ trợ người hút thuốc lá bỏ thuốc.

Chương trình này đã được áp dụng ở một số quốc gia với tỷ lệ bỏ thuốc thành công đã được chứng minh tăng 1,67 lần sau 4 tháng và tăng 1,83 lần sau 6 tháng. Bên cạnh đó, chương trình sử dụng ứng dụng điện thoại di động (mHealth) đã được áp dụng để hỗ trợ phòng ngừa và kiểm soát các bệnh không lây nhiễm khác như ung thư cổ tử cung (mCervicalCancer), đái tháo đường (mDiabete), tăng huyết áp (mHpertension)…

Để có những định hướng xây dựng và áp dụng sáng kiến sử dụng điện thoại di động trong hỗ trợ cai nghiện thuốc lá tại Việt Nam, các chuyên gia của WHO và trong nước tại Hội thảo đã thảo luận, đưa ra những đóng góp quan trọng về kỹ thuật, hỗ trợ cai nghiện thuốc lá. Đơn cử là mức độ phù hợp với các dịch vụ cai nghiện thuốc lá hiện tại; Các thông điệp phòng chống tác hại thuốc lá phù hợp về văn hóa, giới tính, độ tuổi, dân tộc Việt Nam; Thông điệp dễ hiểu, khích lệ hỗ trợ cai nghiện thuốc lá…

Các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và công nghệ thông tin cũng cho biết, số lượng thuê bao điện thoại di động ngày càng phát triển. Thiết bị đầu cuối phần lớn là các thiết bị thông minh, nên việc sử dụng điện thoại di động hỗ trợ cai nghiện thuốc lá là tương đối thuận lợi ở Việt Nam. Như vậy, việc triển khai sáng kiến mCessation tại Việt Nam sẽ góp phần quan trọng trong hỗ trợ những người nghiện thuốc lá có thêm động lực để bỏ thuốc lá và giảm thiểu được bệnh tật liên quan.

Quỳnh An