Sự khác biệt về “cái tôi” của trẻ ở tuổi vị thành niên

Thứ tư, 20:00 18/08/2010 | Gia đình

Trong bài viết ngắn này, chúng tôi xin giới thiệu một quan điểm về sự khác biệt tâm lý của các lứa tuổi trong giai đoạn vị thành niên.

Tuổi thứ 10
 
Đây là một giai đoạn cân bằng của sự phát triển. Đứa trẻ lúc này có khả năng chấp nhận và hiểu biết nhất định về cuộc sống.
 
Trẻ rất tự hào về gia đình, nhận rõ sự quyền uy và phân định quyền uy trong gia đình cũng như trong lớp học, có sự tự tin về bản thân trong khi vẫn vâng lời người lớn.
 
Tuy nhiên, sự khác biệt rõ rệt của lứa tuổi này là sự phân biệt giới tính rất rõ. Những em trai sẽ tự xếp mình vào “những người không thích chơi với các bạn gái” và những em gái ở lứa tuổi này sẽ xếp mình vào “những người không thích chơi với các bạn trai”. Trẻ quan trọng hoá về sự công bằng và đối xử công bằng của những người giáo viên trong lớp.
 

Tuổi thứ 11

Lứa tuổi này là bước chân đầu tiên trong quá trình phát triển và trưởng thành của trẻ.  Chúng trở nên nhiệt tình hơn, quá trình hưng phấn có phần mạnh hơn quá trình ức chế, trẻ bắt đầu thích tranh luận, tranh cãi với những anh chị em trong gia đình. Đặc biệt, trẻ đã có những biểu hiện của sự chống đối và thích làm trái lời cha mẹ mình.

Tuổi thứ 12

Trẻ có tính hợp tác hơn, hay giúp đỡ người khác và có tính xã hội hoá cao, dễ tiếp xúc. Trẻ muốn mình được nhìn nhận như một người lớn, cố gắng khẳng định tính độc lập tương đối của bản thân mình.

Đây là giai đoạn tạo nên những đặc điểm nhân cách tích cực của trẻ như tính hợp tác, biết chấp nhận, khoan dung và khiếu hài hước.

Xúc cảm với những bạn khác giới đã phát triển, trẻ đã để ý đến những trò chơi hay những tranh vẽ có nam nữ nắm tay hay ôm hôn nhau.

Tuổi thứ 13

Trẻ phát triển khả năng tự phê phán và tự nhận thức. Trẻ không hướng ra những quan hệ bên ngoài mà hướng vào những thay đổi bên trong. Có thể coi lứa tuổi này là lứa tuổi của quá trình nội tâm hoá. Đôi khi trẻ có biểu hiện của sự lo lắng, khá nhạy cảm trước những thay đổi về xúc cảm và tâm trạng của người khác. trẻ thích quan sát, bình phẩm, phê phán. Sự thay đổi về hình thức của trẻ dễ nhận biết như: chân tay dài ra, lông ở những chỗ kín bắt đầu xuất hiện, giọng nói thay đổi...

Tuổi thứ 14

Trẻ cảm thấy mình có sức mạnh hơn, nhiều năng lượng hơn và các mối quan hệ rộng hơn. Trẻ vừa có sự nhận thức về khái niệm “cái tôi”, vừa mong muốn học hỏi và tiếp thu những điều tốt đẹp.
 
Trẻ rất thích dùng từ: cá nhân, nhân cách, sự trưởng thành để nói về bản thân mình. Trẻ thích bình luận về nhân cách người khác, trẻ so sánh, miêu tả, bình phẩm về những người khác, rất thích bình luận về mọi vấn đề và bắt đầu hướng tới những hình mẫu lý tưởng như những anh hùng, những ca sỹ, diễn viên.
 
Khi xem tranh, đọc truyện, xem phim... nếu trẻ thích một hình mẫu lý tưởng, trẻ có thể vừa tưởng tượng trong đầu và thốt ra rằng: Đó là mình, mình sau này sẽ trở thành người như vậy.

Tuổi thứ 15

Trẻ nhấn mạnh đến sự khác biệt cá nhân, nhấn mạnh đến sự độc lập và khác biệt. Một số trẻ ở giai đoạn này đã nghĩ đến sự độc lập bản thân, muốn thoát khỏi sự kiểm soát của cha mẹ, mong có nhiều khả năng tự do lựa chọn.
 
Trẻ bắt đầu tự đánh giá lại chính bản thân mình, có khả năng tự nhận thức cao và cũng dễ bị tổn thương, dễ có những hành vi chống đối lại cha mẹ hoặc thầy cô giáo.
 
Sự phát triển nhanh của cơ thể cùng với sự chưa chín chắn của suy nghĩ sẽ làm cho hình ảnh cái tôi của trẻ bị ảnh hưởng, trong bản thân diễn ra những xung đột, những mâu thuẫn khó giải toả.
 
Đối với nhiều em, do sự bất cân xứng giữa “cái tôi” bên ngoài (những thay đổi về hình dáng, về cơ quan sinh dục...) và “cái tôi” bên trong (những cách thức ứng xử, những hiểu biết về chính cơ thể mình và người khác...) làm cho trẻ có cảm giác tò mò và bất lực về bản thân. Có thể coi tuổi 15 là tuổi dễ khủng hoảng và dễ có những  hành vi lệch lạc nhất, nếu thiếu sự can thiệp kịp thời của cha mẹ và những người có trách nhiệm.
 
Tuổi thứ 16
 
Giai đoạn giữa của tuổi vị thành niên. Sự độc lập, khả năng tự nhận thức, sự xác định rõ vị thế cái tôi trong xã hội là những đặc điểm tiêu biểu của lứa tuổi này.
 
“Cái tôi” của vị thành niên giai đoạn 16 tuổi đã đạt tới sự cân bằng nhất định, những xúc cảm tình cảm đã được kiểm soát và trẻ cảm thấy tự tin hơn, có khả năng điều chỉnh hành vi tốt hơn cũng như có cảm giác dễ gần và dễ kết bạn với nhiều người.
 
Trẻ bắt đầu định hướng tương lai một cách cụ thể hơn. Đối với các em gái đã nghĩ đến khả năng làm mẹ và những ý tưởng về vai trò người mẹ xuất hiện thường xuyên trong đầu các em. Mối quan hệ khác giới của trẻ đã có sự cải thiện đáng kể, các em trai có thể đã chơi thân với các em gái và ngược lại.
 
Theo Trần Mai - Viện TLH
(Tạp chí Gia đình & Trẻ em)
hoahue
Ý kiến của bạn
4 niềm vui bình dị ở tuổi 65, đôi khi có tiền cũng không mua được

4 niềm vui bình dị ở tuổi 65, đôi khi có tiền cũng không mua được

Gia đình - 3 giờ trước

GĐXH - Đến tuổi 65, nhiều người dần hiểu rằng, có những niềm vui không nằm trong ví tiền, cũng không thể tìm thấy ở những thứ đắt giá. Đó là những điều rất bình dị nhưng chỉ khi đi qua gần hết cuộc đời, chúng ta mới cảm nhận hết giá trị của nó.

Khi con cái không còn tôn trọng cha mẹ, đừng nổi giận, hãy nhớ 2 câu này

Khi con cái không còn tôn trọng cha mẹ, đừng nổi giận, hãy nhớ 2 câu này

Gia đình - 5 giờ trước

GĐXH - Điều khiến nhiều bậc cha mẹ đau lòng khi về già không phải là thiếu thốn vật chất, mà là cảm giác không còn được con cái lắng nghe và tôn trọng. Tuy nhiên, nổi giận hay liên tục giảng giải đôi khi lại khiến khoảng cách giữa hai thế hệ ngày càng lớn.

Vẻ ngoài lạnh lùng chỉ là lớp vỏ: 3 con giáp si tình bậc nhất khi yêu

Vẻ ngoài lạnh lùng chỉ là lớp vỏ: 3 con giáp si tình bậc nhất khi yêu

Gia đình - 6 giờ trước

GĐXH - Có những con giáp luôn xuất hiện với vẻ ngoài lạnh lùng, lý trí, nhưng khi yêu lại chân thành, chung thủy và sẵn sàng hy sinh vì người mình thương.

3 việc cha mẹ càng ít can thiệp, con càng có tiền đồ

3 việc cha mẹ càng ít can thiệp, con càng có tiền đồ

Nuôi dạy con - 11 giờ trước

GĐXH - Trong nuôi dạy con, đôi khi cha mẹ biết "lười" đúng lúc lại là cách giúp trẻ hình thành tính tự lập, trách nhiệm và bản lĩnh để phát triển bền vững trong tương lai.

Bảng xếp hạng 4 cung hoàng đạo nữ vụng về nhất: Nhiệt tình nhưng dễ hỏng việc

Bảng xếp hạng 4 cung hoàng đạo nữ vụng về nhất: Nhiệt tình nhưng dễ hỏng việc

Gia đình - 14 giờ trước

GĐXH - Theo chiêm tinh, có những cung hoàng đạo sở hữu tính cách năng động, nhiệt tình nhưng lại khá vụng về, hấp tấp hoặc thiếu tỉ mỉ. Nếu biết điều chỉnh những điểm yếu này, họ sẽ ghi điểm hơn trong các mối quan hệ và cuộc sống.

5 cung hoàng đạo dễ thành công và giàu có khi còn rất trẻ

5 cung hoàng đạo dễ thành công và giàu có khi còn rất trẻ

Gia đình - 14 giờ trước

GĐXH - Không chỉ sở hữu sự nghiệp đáng mơ ước từ khi còn rất trẻ, những cung hoàng đạo này còn tạo dựng được cuộc sống sung túc khiến nhiều người phải nể phục.

Bước qua tuổi 60, có 5 điều bạn nên ghi nhớ, nhất là điều đầu tiên

Bước qua tuổi 60, có 5 điều bạn nên ghi nhớ, nhất là điều đầu tiên

Gia đình - 1 ngày trước

GĐXH - Bước sang tuổi 60, cuộc sống không chỉ thay đổi về thời gian mà còn thay đổi cả cách nhìn nhận mọi thứ. Có 5 điều nếu ghi nhớ, những năm tháng phía trước sẽ nhẹ nhàng và bình yên hơn.

Nghỉ hưu sớm với hơn 5 tỷ đồng và 2 căn hộ, cặp vợ chồng thừa nhận cuộc sống đầy rủi ro

Nghỉ hưu sớm với hơn 5 tỷ đồng và 2 căn hộ, cặp vợ chồng thừa nhận cuộc sống đầy rủi ro

Gia đình - 1 ngày trước

GĐXH - Sở hữu hơn 5 tỷ đồng tiền tiết kiệm, hai căn hộ, cặp vợ chồng quyết định nghỉ hưu sớm. Tuy nhiên, phía sau cuộc sống nhiều người mơ ước vẫn là những nỗi lo về tương lai tài chính.

Mẹ chồng – nàng dâu: Không ồn ào vẫn xa cách vì 4 mâu thuẫn 'khó nói'

Mẹ chồng – nàng dâu: Không ồn ào vẫn xa cách vì 4 mâu thuẫn 'khó nói'

Chuyện vợ chồng - 1 ngày trước

GĐXH - Không phải những cuộc cãi vã lớn, chính những khác biệt nhỏ trong cách sống, cách nghĩ và giao tiếp mỗi ngày mới là nguyên nhân khiến mối quan hệ mẹ chồng – nàng dâu dần trở nên xa cách trong cùng một mái nhà.

4 con giáp nam chăm làm việc nhà, hôn nhân lúc nào cũng êm ấm

4 con giáp nam chăm làm việc nhà, hôn nhân lúc nào cũng êm ấm

Gia đình - 1 ngày trước

GĐXH - Không chỉ nỗ lực trong công việc, những con giáp nam dưới đây còn nổi tiếng là người biết quan tâm gia đình, sẵn sàng xắn tay làm việc nhà sau giờ làm.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.