Tác giả đoạt giải Nhất “Văn học tuổi 20”: “Người trẻ thờ ơ khi bị cuộc sống bóp đến khô kiệt”

Chàng sinh viên Nhật Phi giành giải Nhất cuộc thi “Văn học tuổi 20” lần 5 (Ảnh nhân vật cung cấp).

“Không được giải thì hơi phí”

Tác phẩm của bạn có cái tên khá “câu view”, dễ khiến người ta tò mò, kiểu gì cũng có… sex. Nhưng sự thật là...

- Không có sex! “Người ngủ thuê” có hai mẫu nhân vật: Người quá bận rộn không có thời gian để ngủ và người không biết làm gì ngoài ngủ. Dù có thể không tới mức cực đoan như trong truyện miêu tả, nhưng tôi nghĩ thời gian không được chia đều cho cuộc sống của mỗi người. Thời gian là vô giá, là quan trọng, là cần thiết, nhưng con người ta sẽ phải sử dụng nó như thế nào? Tại sao lại có những bi kịch trong thời gian sống của con người? Liệu những điều ta luôn mặc định nghĩ về nó có đúng không?… Đó cũng là một số trong những vấn đề “mắc kẹt” trong đầu tôi khi viết truyện dài này, và hi vọng bạn đọc cũng sẽ nhận ra thêm điều gì đó nữa, để ngẫm nghĩ, chia sẻ.

Nghe nói khi gửi tác phẩm dự thi, bạn đã chắc mình sẽ đoạt giải. Dựa vào đâu bạn tự tin như vậy?

- Đó thực ra chỉ là những lời nói “ngông” trong những câu chuyện vui với bạn bè. Tôi cũng tự nhận thấy mình đã có một ý tưởng lạ và dù sao cũng đã trau dồi tay viết trong nhiều năm rồi, nên tôi có hơi “xấc” mà nghĩ là “không được giải thì hơi phí”. May là cuối cùng cũng được giải thật (cười).

Nếu không đoạt giải thưởng này, liệu văn chương có đủ sức “ràng buộc” bạn trong chặng đường tiếp theo?

- Giải thưởng “Văn học tuổi 20”  là một động lực lớn lao, tiếp thêm cho tôi niềm tin vào nghề, vào nỗ lực sẽ được đền đáp, “gái có công, chồng chẳng phụ” mà. Dù rằng không có giải thì tôi hẳn vẫn sẽ tiếp tục viết thôi, viết vì chính mình mà. Có giải thì cũng sẽ bớt vô định và mò mẫm hơn trong nghề.

Bỏ qua những lúc sung sức, hào hứng trong đời sống, sáng tác. Bạn nói gì về nỗi buồn của mình?

- Đó là có những buổi lên lớp ngồi gà gật, hết giờ học rời khỏi trường ngay. Và gia đình tôi cũng như bao gia đình ở thời đại này, thường không chấp nhận con cái chơi game, vục mặt vào thế giới của riêng mình. Còn viết văn, trước kia bố mẹ tôi cũng không ủng hộ lắm. Tôi vẫn thường đùa với bạn bè, đứa con sinh ra khi cha mẹ càng lớn tuổi thì càng kém thông minh. Khi sinh tôi, mẹ đã gần 30 và bố gần 40 rồi. Thế tôi mới đi… viết văn!

Chuyện của thế hệ mê… game!

Nhiều bạn trẻ thế hệ 9x cũng mê truyện tranh và chơi game như bạn và đã bị cuốn vào đó không tìm ra lối thoát. Bạn nghĩ sao?

- Tôi nghĩ, thế giới ảo còn giữ lại được rất nhiều điều mà thế giới thực này đã lãng quên đi. Trong những thời điểm “chìm” nhất vào thế giới ảo, có lẽ tôi giống như đang lặn ngụp dưới nước và nhìn đời qua một ống kính tiềm vọng. Thế giới ảo có thể là một chốn đầy sắc màu, nhưng mình cần phải tỉnh táo vì vẫn đang sống trong thế giới thực, và sau cùng thì vẫn phải làm gì đó cho nó. Huống hồ thế giới ảo cũng là tạo tác của những con người ở thế giới thực thôi.

Việc trú ngụ, nương nhờ vào thế giới ảo chính là hệ quả của những áp lực và khủng hoảng tuổi trẻ?

- Có thể tổ chức cả một hội thảo quốc tế cho câu hỏi này đấy! Tôi sẽ chỉ nói về người trẻ Việt vì tôi cũng là một trong số đó. Chúng tôi đang chịu một áp lực rõ nhất từ cuộc sống nhanh và dồn dập, phần nhiều bị cuốn trôi theo một dòng chảy nào đó không phải do mình chọn. Có lắm khi chưa kịp biết mình là ai thì đã bị cuốn trôi vào một vị trí nào đó không ra được rồi. Thế nên, các bạn trẻ ngày nay có chìm vào thế giới ảo theo nghĩa nào đi nữa có lẽ cũng giống như đang tạm trốn tránh trong cơn khủng hoảng của tuổi trẻ mà thôi, cũng như cái cách nhân vật của tôi đã chọn cách lặn sâu vào những giấc mơ. Loay hoay mãi rồi cũng sẽ tìm được lối ra, chứ e cũng chẳng ai ảo mãi mà sống được.

Gần đây, bắt đầu xuất hiện khái niệm “phượt văn hóa”. Liệu sự “xê dịch”, khám phá đời sống có giúp ích cho việc giải tỏa những uể oải, bế tắc?

- Người trẻ nếu có thể đi nhiều được thì nên đi, trải nghiệm là tốt. Nhưng một điều quan trọng khi các bạn trẻ mở rộng tầm mắt mình, ấy là cũng không nên quên khắc sâu những giá trị quen thuộc. Ví dụ như các bạn cứ nhong nhóng đi khắp đèo này núi nọ mà xả rác tràn ra thì không được. Khi đó các bạn chỉ đang đi chơi hú hét theo trào lưu thôi chứ chẳng có giá trị văn hoá gì cả!

Vẫn biết tuổi trẻ không phải là cái cớ cho sự thờ ơ. Nhưng yếu tố “kích thích” rõ ràng là cần thiết? Đó là gia đình, nhà trường, xã hội hay lịch sử?

- Có lẽ cũng chẳng cần phải cố “kích thích” làm gì, chỉ cần đừng can thiệp mạnh bạo quá vào sự phát triển tự nhiên của người trẻ. Mỗi người làm gương tốt cho trẻ con, thế là đủ. Người trẻ sẽ chỉ thờ ơ khi nhiệt tình của họ bị cuộc sống bóp đến khô kiệt. Vạn sự đừng nên miễn cưỡng!

Cảm ơn bạn về cuộc trò chuyện!

Lữ Mai (thực hiện)