Tăng đầu tư nguồn lực cho công tác dân số

Tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân tại Trạm Y tế thị trấn Cao Lộc, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn. Ảnh: Võ Thu.

Từ tháng 4/2011, Lạng Sơn đã tiến hành tuyển dụng cán bộ dân số cấp xã trở thành viên chức trạm y tế. 100% số này hiện đã được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề 30% theo Nghị định 56, ngoài ra các cán bộ tại các xã thuộc khu vực có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn còn hưởng phụ cấp 70% mức lương theo ngạch, bậc. Đối với cán bộ làm việc tại Trung tâm DS-KHHGĐ các huyện, thành phố, đã được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề theo Nghị định 56 với mức 30%, 20% theo vị trí công việc.

Từ tháng 9/2012, theo Quyết định số 22/2012/QĐ-UBND của UBND tỉnh Lạng Sơn, với 2.700 cộng tác viên dân số trên địa bàn toàn tỉnh, ngân sách tỉnh hỗ trợ thêm 0,15 mức lương tối thiểu (tương đương 157.500đ). Như vậy, mỗi một năm, Lạng Sơn đã chi ngân sách địa phương hơn 5,1 tỷ đồng cho việc hỗ trợ cộng tác viên dân số.

Với dân số hơn 752.000 người, có 218/226 xã, thị trấn vùng cao, biên giới, xã đặc biệt khó khăn, mỗi năm Lạng Sơn chi cho mỗi người dân khoảng hơn 6.500đ cho công tác dân số, cao hơn rất nhiều so với một số địa phương khác trong cả nước. Tại Bắc Giang, bà Hàn Thị Hồng Thúy, Phó Giám đốc Sở Y tế, Phó Trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh cho hay: Trong năm 2012, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 23/2012/NQ-HĐND ngày 7/12/2012 về việc quy định chế độ thù lao đối với cộng tác viên DS-KHHGĐ ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh, trong đó nêu rõ: Ngoài thù lao được hưởng từ nguồn Chương trình mục tiêu quốc gia, mỗi cộng tác viên được hỗ trợ thêm 100.000đ/tháng. Như vậy, một năm, Bắc Giang hỗ trợ số tiền là hơn 4,2 tỷ đồng chi cho đối tượng này.

Cũng trong năm 2012, Lạng Sơn, Bắc Giang đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về công tác DS-KHHGĐ, cập nhật kịp thời những vấn đề thời sự của tỉnh nhà. Ngày 20/3 mới đây, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch 633/KH-UBND thực hiện chiến lược phát triển gia đình Việt Nam từ năm 2013 đến 2020 trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, trong đó, công tác DS-KHHGĐ được đề cập đến như một nội dung rất quan trọng của Chiến lược này, thể hiện ở nhiều chỉ tiêu phấn đấu của tỉnh (không cưới tảo hôn, không phá thai vì lựa chọn giới tính...).

Nỗ lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Hiện tại các tỉnh này đang triển khai một số mô hình, đề án nâng cao chất lượng dân số.

Lạng Sơn đã thực hiện Mô hình tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân tại 13 xã của 4 huyện; Mô hình can thiệp làm giảm tình trạng tảo hôn, kết hôn cận huyết thống tại 11 xã của 6 huyện. Tại Bắc Giang, Đề án Sàng lọc trước sinh và sơ sinh được triển khai tại 124 xã thuộc 7 huyện, thành phố. Nam 2012, tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 4%, tỷ lệ sàng lọc sơ sinh đạt 8%. Đề án Giảm thiểu mất cân bằng GTKS được thực hiện trên 100% xã, phường toàn tỉnh. Tại Thái Nguyên, Đề án Sàng lọc trước sinh, sơ sinh được triển khai trên địa bàn 173/181 xã (96% số xã).

Đoàn công tác đã lắng nghe những ý kiến của thành viên ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh Lạng Sơn, huyện Cao Lộc, tỉnh Bắc Giang, Thái Nguyên cũng như các vướng mắc, kiến nghị từ cơ sở, các cán bộ chuyên trách DS-KHHGĐ huyện Cao Lộc. Tại các buổi làm việc, Tổng cục trưởng cũng chỉ ra những thách thức, khó khăn trong công tác DS-KHHGĐ mà các tỉnh Bắc Giang, Lạng Sơn, Thái Nguyên sẽ đối mặt trong năm 2013 và những năm tới. Tổng cục trưởng lưu ý với các tỉnh cần giữ vững mức sinh thấp hợp lý như hiện nay. Lạng Sơn, Bắc Giang, Thái Nguyên cũng đã bước vào giai đoạn cơ cấu dân số “vàng” và già hóa dân số, tỉnh cần có sự chuẩn bị để đương đầu với những thách thức, áp lực trong an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe, tổ chức cuộc sống cho người cao tuổi, phát huy tối đa lợi thế cơ cấu dân số “vàng”.

Tại các buổi làm việc, lãnh đạo và thành viên ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang, Thái Nguyên rất mong muốn triển khai áp dụng mô hình Trung tâm DS-KHHGĐ là đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND huyện, thị, thành phố; và cán bộ chuyên trách dân số xã là viên chức của Trung tâm DS-KHHGĐ, biệt phái làm việc tại UBND xã, chịu trách nhiệm tham mưu, giúp việc cho Trưởng ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ xã.

Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng và đoàn công tác hoàn toàn tán thành  đối với những kiến nghị, mong muốn này và khẳng định điều này nằm trong phạm vi, thẩm quyền của UBND tỉnh. Tổng cục trưởng cũng đã giới thiệu tới 3 tỉnh những địa phương trong cả nước đã thực hiện thành công các mô hình này. Tổng cục DS-KHHGĐ sẽ tạo điều kiện tối đa hướng dẫn các địa phương để tiến hành áp dụng mô hình.