Tăng thuế có làm tăng buôn lậu thuốc lá?

| Y tế

GiadinhNet - Đây là ý kiến băn khoăn của không ít đại biểu tại Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm vân động tăng thuế thuốc lá, được tổ chức trong hai ngày 27-28/11. Các chuyên gia đã có những lý giải về vấn đề này.


Các đại biểu tại buổi Hội thảo.     Ảnh: T.G

Các đại biểu tại buổi Hội thảo. Ảnh: T.G

Đề xuất phương án thu thuế để đạt mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá

Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm vận động tăng thuế thuốc lá do Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) phối hợp với Liên minh Quốc tế phòng chống Lao và bệnh phổi (The UNION) tổ chức tại Ninh Bình.

Tham dự và chủ trì Hội thảo có ThS. BS Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại (PCTH) của thuốc lá với sự tham dự của các đại biểu đến từ Trường Đại học Y Hà Nội, Đại học Y Dược TP HCM, Liên minh Quốc tế phòng chống Lao và Bệnh phổi, Tổng Hội Y học Việt Nam, Hội Hô hấp Việt Nam, Hội tim mạch, Hội Ung thư, Hội Y học dự phòng, Hội hen, dị ứng TP HCM, Trung tâm kinh tế và phát triển cộng đồng, Trung tâm Nghiên cứu và đào tạo phát triển cộng đồng, Trung tâm Nghiên cứu và hỗ trợ phát triển cộng đồng (CDS). Hội thảo còn có sự tham dự và phát biểu của TS Kidong Park, Trưởng Đại diện Văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam; Quan sát viên tại Hội thảo có TS Evan Blecher đến từ Đại học Illinois, Chicago.

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, ThS.BS Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ PCTH thuốc lá nhấn mạnh vai trò của chính sách thuế trong việc giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các trường, các hội và các tổ chức trong công tác Phòng chống tác hại thuốc lá nói chung và đặc biệt trong công tác truyền thông vận động tăng thuế thuốc lá.

Trong 2 ngày diễn ra hội thảo, các đại biểu được nghe các nội dung về: Tình hình thực hiện Công ước Khung về kiểm soát thuốc lá trên thế giới; Các bài học kinh nghiệm của các nước về thuế thuốc lá, thực trạng giá và thuế thuốc lá tại Việt Nam; Các đề xuất về tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá để góp phần đạt mục tiêu trong Chiến lược Quốc gia về phòng chống tác hại của thuốc lá: Giảm tỷ lệ hút thuốc trong nam giới Việt Nam từ 45,3% năm 2015 xuống còn 39% vào năm 2020.

Để đạt mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, theo ý kiến các đại biểu, Việt Nam nên áp dụng phương án thuế hỗn hợp, tức là kết hợp thu theo thuế suất tỷ lệ và thuế suất tuyệt đối với mức tăng ít nhất là 2.000 đồng/1 bao 20 điếu. Để giảm tỷ lệ hút xuống 39% theo mục tiêu quốc gia, thì thuế tuyệt đối cần tăng tới 5.000 đồng/1 bao.

Trên 70% người sử dụng thuốc lá do hương vị

Để lý giải ý kiến băn khoăn của đại biểu về việc tăng thuế thuốc lá có làm tăng buôn lậu thuốc lá, ThS.BS Nguyễn Tuấn Lâm, cán bộ Chương trình Quốc gia, Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam chia sẻ về một số nguyên nhân chính của tình trạng buôn lậu tại Việt Nam.

Theo ThS.BS Nguyễn Tuấn Lâm, thứ nhất, do thuế nhập khẩu đang duy trì ở mức 135%. Thuế suất thuế nhập khẩu cao làm cho thuốc lá ngoại nhập khẩu hợp pháp khó tiêu thụ vì giá bán cao, do đó tạo động lực gây ra buôn lậu thuốc lá. Thứ hai, do thói quen người dùng thích dùng một số nhãn thuốc lậu chính (hay còn gọi là “gu” hút thuốc). Kết quả điều tra tiêu dùng thuốc lá tại 12 tỉnh ở Việt Nam, do Trường Đại học Thương mại thực hiện cho thấy trên 70% người sử dụng thuốc lá lậu là do hương vị, tò mò, bạn bè mời. Hiện nay 80-90% số lượng thuốc lá lậu là nhãn Jet và Hero. Hai nhãn thuốc này có hàm lượng tar và nicotine rất cao, phù hợp với những người nghiện nặng thuốc lá.

Số liệu điều tra hút thuốc ở người trưởng thành GATS 2015 cho thấy 91,8% các nhãn thuốc Jet và Hero được tiêu thụ tại 2 vùng là Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ. Đặc biệt là có tới 75% lượng tiêu thụ của 2 nhãn này là trong phạm vi 10 tỉnh gồm: Bình Thuận, Tây Ninh, TP HCM, Long An, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang và Cần Thơ. “Gu” hút thuốc thể hiện qua việc người hút thuốc sẵn sang trả giá cao hơn cho sản phẩm thuốc lậu thay vì sử dụng thuốc là hợp pháp giá thấp hơn. Cũng theo điều tra GATS, mức giá trung bình của Hero và JET cao hơn mức giá trung bình của các nhãn hiệu thuốc lá hợp pháp khoảng từ 30% đến 60%.

ThS.BS Nguyễn Tuấn Lâm cũng cho biết, ở Việt Nam buôn lậu thuốc lá thực chất không có mối tương quan với mức thuế tiêu thụ đặc biệt cao hay thấp. Điều này cũng được thể hiện trong kinh nghiệm từ các quốc gia khác. Cụ thể, qua phân tích số liệu từ 76 quốc gia cho thấy tại các quốc gia có mức giá thuốc lá thấp, tình trạng buôn lậu thậm chí lại xảy ra nhiều hơn so với những quốc gia có mức giá và thuế thuốc lá cao. Hơn nữa, nhiều quốc gia đã kiểm soát buôn lậu thuốc lá thành công ngay cả khi thuế và giá thuốc lá tăng cao.

Cũng trong khuôn khổ Hội thảo, các tổ chức, đại biểu tập trung thảo luận về kế hoạch, sự tham gia của các Tổ chức trong quá trình vận động tăng thuế thuốc lá với mong muốn sẽ có một chính sách thuế thuốc lá đủ mạnh góp phần giảm các gánh nặng bệnh tật và tử vong do sử dụng thuốc lá gây ra, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Quỳnh An

Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tags:

Cùng chuyên mục

Đào tạo cấp cứu ngoại viện: Từ chuyển giao kinh nghiệm Nhật Bản đến xây dựng đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp tại Việt Nam

Đào tạo cấp cứu ngoại viện: Từ chuyển giao kinh nghiệm Nhật Bản đến xây dựng đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp tại Việt Nam

Y tế -

GĐXH - Sau 3 năm hợp tác với Nhật Bản, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội đã xây dựng được đội ngũ giảng viên nguồn, khung chương trình đào tạo Paramedic và từng bước mở rộng hoạt động huấn luyện cấp cứu ngoại viện. Tuy nhiên, để hình thành nguồn nhân lực chuyên nghiệp, yêu cầu đặt ra là phải gắn đào tạo lý thuyết với thực hành và điều kiện cấp cứu thực tế.

Hà Nội: 5 bệnh viện làm chủ kỹ thuật khó, bệnh nhân nặng không còn phải 'gánh' tiền tỷ ra nước ngoài chữa bệnh

Hà Nội: 5 bệnh viện làm chủ kỹ thuật khó, bệnh nhân nặng không còn phải 'gánh' tiền tỷ ra nước ngoài chữa bệnh

Y tế -

GĐXH - Những ca can thiệp bào thai từ trong bụng mẹ, kỹ thuật ghép tạng phức tạp hay công nghệ xạ trị Proton hàng đầu thế giới đang dần trở nên quen thuộc ngay tại các bệnh viện của Thủ đô. Bước chuyển mình mạnh mẽ của y tế chuyên sâu đang mở ra cơ hội sống khỏe và tiết kiệm chi phí lớn cho hàng triệu gia đình.

Tập huấn cấp cứu ngoại viện cho 100 bác sĩ, dược sĩ tương lai theo mô hình Nhật Bản

Tập huấn cấp cứu ngoại viện cho 100 bác sĩ, dược sĩ tương lai theo mô hình Nhật Bản

Y tế -

GĐXH - Ngày 18/11, tại Hòa Lạc, Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với các chuyên gia Nhật Bản tổ chức tập huấn cấp cứu ngoại viện cho 100 bác sĩ, dược sĩ tương lai, góp phần trang bị kỹ năng sơ cấp cứu và nâng cao năng lực ứng phó với các tình huống khẩn cấp trong cộng đồng.

Bữa ăn bệnh viện: Cần siết chặt an toàn thực phẩm từ khâu nhập nguyên liệu đến suất ăn

Bữa ăn bệnh viện: Cần siết chặt an toàn thực phẩm từ khâu nhập nguyên liệu đến suất ăn

Y tế -

GĐXH - Không chỉ cần bảo đảm thực phẩm sạch, suất ăn trong bệnh viện còn phải đáp ứng yêu cầu dinh dưỡng và phù hợp với tình trạng bệnh lý của từng người. Trước yêu cầu sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, việc kiểm soát nguyên liệu, chế biến, bảo quản và truy xuất nguồn gốc suất ăn bệnh viện cần được quy định chặt chẽ hơn.

Trường Đại học Y Dược bắt tay hợp tác đào tạo, nghiên cứu y khoa với Viện Karolinska

Trường Đại học Y Dược bắt tay hợp tác đào tạo, nghiên cứu y khoa với Viện Karolinska

Y tế -

GĐXH - Chiều 16/11, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-UMP) chính thức ký kết Thỏa thuận hợp tác (MoU) với Khoa Y tế công cộng toàn cầu, Viện Karolinska (Thụy Điển) – đơn vị uy tín phụ trách xét chọn và trao Giải Nobel Sinh lý học và Y học hằng năm, mở ra cơ hội thúc đẩy đào tạo và nghiên cứu y tế công cộng.

Chạy đua cứu sống sản phụ Campuchia vừa bị nhau tiền đạo vừa thuyên tắc phổi

Chạy đua cứu sống sản phụ Campuchia vừa bị nhau tiền đạo vừa thuyên tắc phổi

Y tế -

GĐXH - Đang trong ca mổ lấy thai vì nhau tiền đạo trung tâm, sản phụ 39 tuổi người Campuchia bất ngờ tụt chỉ số oxy máu, nghi thuyên tắc phổi. Nhờ phát hiện sớm biến cố và phối hợp điều trị giữa các chuyên khoa, các bác sĩ đã kiểm soát được tình trạng thuyên tắc phổi, bảo tồn tử cung cho sản phụ.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.