Tạo “lối mở” để khuyến khích bác sĩ giỏi thành bác sĩ gia đình

Tại Phòng khám bác sĩ gia đình của Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch (TPHCM), bệnh nhân sẽ được lựa chọn bác sĩ để theo khám và điều trị suốt đời. Ảnh: Hà Phượng

Điều kiện trở thành bác sĩ gia đình

Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 21/2019/TT-BYT thay thế cho Thông tư số 16/2014/TT-BYT về việc hướng dẫn thí điểm hoạt động y học gia đình. Có hiệu lực từ ngày 15/10, Thông tư số 21/2019/TT-BYT hướng dẫn cụ thể văn bằng chuyên môn, giấy chứng nhận đào tạo về y học gia đình.

Theo quy định tại Thông tư 21, để trở thành bác sĩ gia đình cần phải đáp ứng các điều kiện sau: Bác sĩ đã được cấp chứng chỉ hành nghề khám, chữa bệnh và đã thực hiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh y học gia đình trước ngày Thông tư này có hiệu lực thì tiếp tục được hoạt động và có trách nhiệm tham gia đào tạo lại, đào tạo liên tục để cập nhật kiến thức về y học gia đình tối thiểu 3 tháng.

Những bác sĩ đa khoa, bác sĩ chuyên khoa hệ lâm sàng đã được cấp chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trước và sau ngày Thông tư này có hiệu lực được khám bệnh, chữa bệnh y học gia đình ngay sau khi đáp ứng một trong các trường hợp sau đây: (a) Có một trong các văn bằng bác sĩ nội trú, chuyên khoa I, chuyên khoa II, thạc sĩ, tiến sĩ về chuyên ngành y học gia đình; (b) Có giấy chứng nhận đã được đào tạo, bồi dưỡng về y học gia đình tối thiểu 3 tháng; (c) Có giấy chứng nhận theo học từng đợt học có các nội dung ghi trong giấy xác nhận hoặc tín chỉ hoặc chương trình đào tạo, bồi dưỡng về y học gia đình với tổng thời gian tối thiểu 3 tháng.

Những người là bác sĩ y học dự phòng đã được cấp chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trước và sau ngày Thông tư này có hiệu lực, có giấy chứng nhận đào tạo, bồi dưỡng về y học gia đình tối thiểu 3 tháng được tham gia khám bệnh, chữa bệnh y học gia đình tại trạm y tế xã, phường, thị trấn (tuyến 4), đáp ứng điều kiện trở thành bác sĩ gia đình.

Khuyến khích cán bộ y tế tham gia mạng lưới bác sĩ gia đình

PGS.TS Phạm Lê Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, giảng viên Bộ môn Y học gia đình (Trường Đại học Y Hà Nội) cho rằng, Thông tư số 21/2019/TT-BYT sẽ khuyến khích các cán bộ, nhân viên y tế có điều kiện hành nghề tham gia vào mạng lưới bác sĩ gia đình để bổ sung nguồn nhân lực có chất lượng. Mặt khác, đây là những quy định điều kiện hành nghề bắt buộc, đòi hỏi các bác sĩ khi tham gia vào mô hình bác sĩ gia đình phải được cập nhật, đào tạo kiến thức, kỹ năng cũng như đổi mới phong cách phục vụ người bệnh. Ngoài ra, để thu hút các bác sĩ giỏi làm bác sĩ gia đình, cần phải có chính sách đãi ngộ hợp lý.

PGS.TS Phạm Lê Tuấn cho biết, Việt Nam đang phải chịu gánh nặng mô hình bệnh tật kép với các bệnh lây nhiễm lưu hành và diễn biến phức tạp, các bệnh không lây nhiễm tăng nhanh, tình trạng già hóa dân số tốc độ nhanh trong khi năng lực y tế các tuyến, nhất là tuyến y tế cơ sở còn hạn chế, quá tải bệnh viện do người dân không tin tưởng dịch vụ y tế cơ sở, làm tăng chi phí cho chăm sóc sức khỏe...

Hiện tại, cả nước có 8 trường đại học có bộ môn Y học gia đình và một số trường đã có trung tâm y học gia đình. "Mạng lưới bác sĩ gia đình là "phương thuốc đặc trị" bệnh quá tải bệnh viện. Triển khai tốt mạng lưới này không chỉ khắc phục triệt để quá tải bệnh viện mà còn góp phần cải tổ hệ thống y tế", PGS.TS Nguyễn Thanh Hiệp, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch khẳng định.

Trên cơ sở quy định của Bộ Y tế, TS Nguyễn Khắc Hiền, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, ngành Y tế Thủ đô sẽ tăng cường đào tạo, hướng dẫn, giám sát và kiểm tra việc thực hiện quy định chuyên môn đối với các bác sĩ làm việc tại các cơ sở y tế hoạt động theo mô hình bác sĩ gia đình. Thành phố cũng sẽ tăng cường đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị, máy móc, kết nối hỗ trợ của các bác sĩ bệnh viện tuyến trên... đối với hệ thống y tế cơ sở hoạt động theo nguyên lý y học gia đình. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu được lợi ích mà mô hình bác sĩ gia đình mang lại, đó là chăm sóc sức khỏe lâu dài, liên tục, có tính cộng đồng cao. Ông Hiền khẳng định, qua kiểm tra, giám sát, nếu đơn vị hay cá nhân nào cố tình vi phạm quy định chuyên môn, hoạt động khi chưa đáp ứng đầy đủ quy định của Bộ Y tế, Sở Y tế Hà Nội sẽ thu hồi chứng chỉ hành nghề.

Đến năm 2010, Phú Yên sẽ có ít nhất 8 Trung tâm Y tế huyện thực hiện mô hình bác sĩ gia đình

Quỳnh An