Tè bậy giữa đường phố Hà Nội trở thành "chuyện bình thường"?

Ngày 24/2, một người đàn ông đỗ xe ô tô ở đường Huỳnh Thúc Kháng rồi thản nhiên đi vệ sinh vào dải phân cách. Hình ảnh phản cảm này nhanh chóng gây "bão mạng" vì khiến nhiều người bức xúc. Cơ quan chức năng đã vào cuộc, tìm ra "thủ phạm" và phạt 200.000 đồng.

Ngày 24/3, trên mạng xã hội lại xuất hiện hình ảnh một người phụ nữ thản nhiên ngồi phóng uế ở hè đường Ô Chợ Dừa. Hình ảnh này lại khiến cư dân mạng xôn xao và cũng lan truyền với tốc độ chóng mặt.

Đến ngày 28/3, giọt nước tràn ly, hình ảnh một tài xế taxi mở cửa xe rồi tè bậy luôn giữa ngã tư Thái Thịnh - Lãng Yên khiến nhiều người đặt câu hỏi về văn hóa, văn minh của Hà Nội.

Tè bậy ngay giữa phố đông đúc ở Hà Nội đang trở thành "chuyện thường ngày".

“Nhìn tè bậy nhiều thành quen”

Với những người bán trà đá vỉa hè, tài xế taxi…ngày ngày chứng kiến cảnh tè bậy thì họ lại cho rằng những việc làm đó không có gì lạ lẫm và nguyên do là xuất phát từ việc thiếu nhà vệ sinh công cộng.

Anh Đặng Văn Hồng, lái xe của hãng taxi Ba Sao cho hay: “Bên cạnh việc phê phán người tè bậy thì chúng ta cũng phải thông cảm cho họ. Cùng làm nghề lái xe nên tôi rất hiểu trong nhiều trường hợp khó xử thì nhiều người mới làm như vậy, chứ ai mà chả xấu hổ”.

Anh Đặng Văn Hồng, lái xe của hãng taxi Ba Sao

“Nên bố trí những nhà vệ sinh công cộng tiện lợi cho người dân. Thực tế ở các con phố cũng có nhà vệ sinh nhưng khu vực đó lại không có dừng đỗ xe, nếu mình cố tình đỗ thì công an lại ra xử phạt 300 nghìn đồng. Tôi cho rằng đấy là nguyên nhân nhiều người chấp nhận tè bậy giữa đường”, anh Hồng nói thêm.

Cô Phạm Thị Lan, người bán trà đá vỉa hè ở khu vực đường Duy Tân, Cầu Giấy kể: “Tôi cũng không xa lạ với hình ảnh người ta tè bậy ven đường. Ban đầu thì còn đuổi mắng nhưng lâu dần cũng thành quen. Giá như có thêm những nhà vệ sinh công cộng để những người đi đường vào vệ sinh thì tốt. Chứ không thì càng ngày lại càng có thêm nhiều người tè bậy”.

Một người làm nghề xe ôm ở đường Láng bày tỏ: “Không có nhà vệ sinh công cộng thì người đi đường biết làm việc đó ở đâu. Ai cũng muốn mình là người có văn hóa thôi. Nhưng làm gì có nơi để họ thể hiện văn hóa”.

Xử phạt người tè bậy không đơn giản

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, GS. Ngô Đức Thịnh, nguyên Viện trưởng viện nghiên cứu Văn Hóa cho biết: “Phải nhấn mạnh rằng đây là một việc làm đáng phê phán và rất phản văn hóa. Tự những người tè bậy phải biết xấu hổ, vì điều này không những làm ảnh hưởng đến môi trường mà còn tạo ra hình ảnh xấu cho đô thị”.

“Bất kì ai khi chứng kiến người phóng uế đều rất khó chịu. Không ai có thể bênh vực được hành động này. Tôi nghĩ việc cần làm không phải là chụp ảnh rồi đưa lên mạng xã hội, mà là cần xem xét lại chế tài xử phạt ra sao và thực thi nó như thế nào để có thể răn re được người vi phạm”, GS. Thịnh chia sẻ thêm.

Đồng quan điểm với GS. Ngô Đức Thịnh, luật sư Lê Ngọc Hoàng, trưởng văn phòng luật sư Long Tâm nêu quan điểm: “Hành vi phóng uế nơi công cộng là hình ảnh không đẹp chút nào trong mắt khách du lịch nước ngoài cũng như trong mắt những người có văn hóa’.

Luật sư Lê Ngọc Hoàng, trưởng văn phòng luật sư Long Tâm

Nói về nguyên nhân của vấn đề này, luật sư Hoàng trao đổi: “Trước hết từ phía người dân do ý thức kém, hình thức kinh doanh tự phát nhiều: xe ôm, hàng rong, quán xá vỉa hè, do nhậu nhẹt, trà đá trở thành thói quen của người Việt.

Nhưng nói đi cũng phải nói lại, Từ chính sách đô thị: Số lượng nhà vệ sinh công cộng ở Đô thị lớn như Hà Nội, Sài Gòn còn quá ít. Chưa nói đến việc các nhà “vệ sinh” này lại chẳng sạch sẽ chút nào. Nhiều người có văn hóa nhưng rơi vào “thế bí” vẫn tặc lưỡi một lần “vô ý thức”.

Từ hai chiều của vấn đề như vậy, việc hành pháp cũng không phải là vấn đề đơn giản. Tại Khoản 2 Điều 2 Nghị định này quy định thẩm quyền xử phạt hành chính là Cơ quan, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội.

Không có lực lượng nào chuyên trách nên việc xử phạt hành vi tiểu tiện nơi công cộng gặp rất nhiều khó khăn. Hơn nữa, đây là việc tế nhị, lại diễn ra một cách bất chợt, trong thời gian ngắn, để bắt tận tay rồi xử phạt là một vấn đề nan giải khi mà những người có thẩm quyền xử phạt lại phải kiêm nhiệm nhiều công việc, việc theo dõi, xử phạt gần như là rất khó.

Phạm Huyền/Báo Gia đình & Xã hội