Thân phận người bị tù oan 10 năm vẫn rất chông chênh

Đến thời điểm hiện tại, kết quả phiên xét xử của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao theo Kháng nghị Tái thẩm của Viện trưởng VKSND tối cao vẫn chưa được công bố. Số phận của anh Nguyễn Thanh Chấn (52 tuổi, trú tại thôn Me, xã Nghĩa Trung, huyện Việt Yên, Bắc Giang) vẫn chông chênh như “cá nằm trên thớt”. Mặc dù thời điểm này, Lý Nguyễn Chung - đối tượng được coi là hung thủ vụ sát hại chị Nguyễn Thị Hoan (trú tại địa phương) vào ngày 15/8/2003 đã ra đầu thú và khai nhận hành vi phạm tội của mình. Tuy nhiên, lời khai của Chung có phù hợp với chứng cứ khách quan của vụ án và được Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao chấp nhận hay không vẫn chưa được công bố.

Trước những băn khoăn trên, PV Báo GĐ&XH đã có cuộc trao đổi với luật sư Dương Kim Sơn (Đoàn Luật sư Hà Nội) xung quanh Quyết định Kháng nghị của VKSND Tối cao liệu có đúng các quy định hiện hành. Theo Luật sư Sơn, tái thẩm hoặc giám đốc thẩm là 2 thủ tục đặc biệt, chỉ xem xét khi bản án vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng hoặc có tình tiết mới. Theo đó, VKSND TC kháng nghị tái thẩm và kháng nghị tạm đình chỉ thi hành án là theo đúng thẩm quyền; việc Chung ra đầu thú được coi là tình tiết mới nên kháng nghị tái thẩm.

 

Luật sư Sơn nhấn mạnh: “Theo quy định tại Điều 273 (Bộ Luật TTHS), căn cứ để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm là khi bản án hoặc quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, khi có một trong những căn cứ sau: Việc điều tra xét hỏi tại phiên tòa phiến diện hoặc không đầy đủ; Kết luận trong bản án hoặc quyết định không phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án; Có sự vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong khi điều tra, truy tố hoặc xét xử; Có những sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng Bộ luật hình sự. Như vậy, giám đốc thẩm là xét lại bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật vì có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc xử lý vụ án”.

Trong khi đó, căn cứ để áp dụng tái thẩm được thực hiện theo Điều 290 (Bộ luật TTHS). Theo đó, thủ tục tái thẩm được áp dụng đối với bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị vì có những tình tiết mới được phát hiện có thể làm thay đổi cơ bản nội dung của bản án hoặc quyết định mà tòa án không biết được khi ra bản án hoặc quyết định đó. “Việc Chung ra đầu thú được coi là tình tiết mới có thể làm thay đổi bản chất của vụ án nên ngày 4/11/2013, Viện trưởng VKSND Tối cao ra Quyết định số 01/QĐKNTT-VKSTC kháng nghị tái thẩm đối với vụ án “giết người” và “cướp tài sản” diễn ra ngày 15/8/2003 là đúng với các quy định hiện hành. Tuy nhiên, kháng nghị của VKSND TC chỉ là bước khởi đầu; quan trọng là kháng nghị có được Hội đồng thẩm phán TAND tối cao chấp nhận hay không. Nếu kháng nghị bị tòa bác bỏ, dù không đồng tình nhưng VKSND tối cao vẫn phải chấp nhận vì đó là quy định”- Luật sư Sơn nhận định.