Thận trọng khi dùng trà dưỡng sắc

Theo Th.S BS Trần Văn Thuấn (BV Xanh Pôn, Hà Nội), trong Đông y, thảo mộc dùng làm thức uống có nhiều công dụng tốt, được cho thêm hương vị hoa quả tươi ngon để tăng phần hấp dẫn và bán chạy, chứ công dụng làm đẹp thì chưa được kiểm chứng.

Đánh trúng tâm lý

Hầu hết loại nước giải nhiệt dưỡng sắc tự chế theo các công thức nước uống dân gian, khai thác từ nguồn thảo mộc thiên nhiên, rau củ quả tươi sấy khô, hãm với nước sôi, uống nóng hoặc lạnh. Có loại lạ như một quả tú cầu, gồm những lá trà cuốn lại, ở giữa nén hoa hồng, hoa cúc, hoa nhài... Khi hãm với nước sôi là nở bung thành hoa trong ly có màu hồng, vàng, xanh nhạt rất đẹp, vị ngọt hậu, thơm ngát hương hoa, với lời giới thiệu làm thanh nhiệt, đẹp da, dưỡng sắc. Chị em còn truyền tai nhau nhiều bài dưỡng sắc, đẹp da khác nữa như đậu rang 7 loại, bán với giá 50.000 – 70.000 đ/kg, nấu lên thành trà nước (nóng/lạnh) dưỡng da, nhuận sắc. Trên mạng còn giới thiệu nhiều loại trà được coi là dưỡng sắc, đẹp da, chữa bệnh... được tìm kiếm trong mùa nóng khác như hồng trà chanh nấu nước mạch môn, trà sữa dừa, trà xanh pha với nước mơ, táo. Có những loại trà gồm nhiều loại nụ hoa hồng, hoa nhài, hoa atisô... tạo thành.

Theo bà Dương Thị Quỳnh Trang (Giám đốc điều hành hệ thống siêu thị Big C), hiện cứ 10 người mua nước giải khát thì 6 người chọn nước không có ga (như nước trái cây, trà thảo mộc, sữa tươi, nước khoáng...). Chính vì đánh trúng tâm lý muốn khỏe, đẹp, phòng bệnh tật nên người tiêu dùng rất thích.

Theo bác sĩ Trần Văn Thuấn, các loại thảo dược trên dễ uống, mát lạnh (nhờ bỏ đá), thanh nhiệt, lợi tiểu cho cơ thể, chủ yếu là giải độc cho gan, lại ít ngọt nên phù hợp với nhiều người. Thầy thuốc ưu tú Trần Văn Bản (Phó Chủ tịch TƯ Hội Đông y Việt Nam) cho rằng, các loại nước thanh nhiệt mùa nóng dùng đúng thì tốt cho sức khỏe, nhưng quan trọng là phải đảm bảo sạch sẽ, nếu được đun sôi sẽ an toàn hơn là uống tươi sống.

 

Cảnh giác chiêu quảng cáo làm đẹp da

Ông Bản cho rằng, các loại trà dưỡng sắc, đẹp da ở các hàng quán là do người bán chạy theo kinh doanh, nói quá lên, đánh vào tâm lý chị em muốn trẻ đẹp. Trong Đông y có những bài thuốc dưỡng da, đẹp sắc nhưng không đơn giản như các món trà dưỡng sắc ngoài quán, mà phải được bác sĩ đông y kê đơn, uống và điều trị tận gốc bên trong cơ thể mới hiệu quả.

Bác sĩ Trần Văn Thuấn cho rằng, các thứ hoa, lá dưỡng sắc kể trên có công dụng chính là làm mát da, dịu huyết áp, an thần, thanh nhiệt, mát cổ họng, lợi tiểu tạo cảm giác ngon miệng, dễ tiêu hoá thức ăn, giải trừ mệt mỏi... Còn việc làm đẹp da, dưỡng sắc, chống lão hóa thì chưa có sách hay cơ quan chuyên môn nào xác thực về hiệu quả. Đa số nước giải nhiệt đều tốt cho sức khoẻ, rất hấp dẫn vì ngon miệng và rẻ, nhưng cần đảm bảo được chế biến sạch, giữ gìn bảo quản tốt, không có mùi vị lạ... Cũng cần cảnh giác với các loại nước sinh tố trái cây giá rẻ ở các hàng quán bởi gần đây có loại “nước cốt hoa quả” rẻ tiền, làm từ hóa chất, không tốt cho sức khỏe. Nếu không giám sát được chất lượng nước sinh tố trái cây ở các hàng quán thì không nên dùng.

Ông Trần Văn Bản cho biết thêm, các đồ uống công nghiệp thường kèm theo là các chất tạo màu thực phẩm, chất phụ gia, chất tạo ngọt, bảo quản... không đảm bảo an toàn. Vì thế, những người có bệnh về đường ruột, máu huyết (có khả năng tạo ra các cục máu đông, gây tắc nghẽn mạch máu, đang dùng thuốc làm tan máu đông...) thì càng không nên dùng. Người dân bình thường cũng không nên uống nhiều, nhất là những loại trà pha chế từ các hóa chất không rõ nguồn gốc vì dễ gây ra nhiều tác hại đối với sức khỏe. Các tác hại do nước uống không rõ nguồn gốc gây ra thường không có triệu chứng ngay nên người dân không ý thức hết mức độ nguy hiểm.

 

Theo Hiệp hội Rượu - Bia - Nước giải khát Việt Nam, mặt hàng nước giải khát vài năm nay có xu hướng quay về với thiên nhiên. Có tình trạng này là do người tiêu dùng trước đây tưởng nước ngọt có ga bổ, ngon, mát, nhưng khi được các nhà khoa học, dinh dưỡng khuyến cáo loại nước này không có các thành phần dinh dưỡng cần thiết, uống thường xuyên sẽ gây no giả tạo thì người tiêu dùng tự bỏ dần.

Uyển Hương