Thẻ từ bị tẩy chay
Giadinh.net - Sử dụng công nghệ hiện đại sẽ thúc đẩy phát triển hệ thống giao thông đô thị, nhưng 3 lần lỗi hẹn, tới lần thứ 4, thẻ từ xe buýt mới ra mắt khách hàng.
> Xe buýt chở... gió
Sau hơn 1 năm thí điểm, cả hành khách lẫn nhân viên bán vé kêu bị... “hành” và không ít người đã tẩy chay thẻ từ.
4 lần... thai nghén
Thẻ từ thoạt nhìn giống với thẻ tín dụng sử dụng trên hệ thống máy rút tiền tự động của các ngân hàng. Thẻ từ thử nghiệm trên tuyến 32 có in hình chủ sở hữu thẻ. Bên trong thẻ được cấy con chip điện tử chuyên dụng để quản lý tiền đi xe của hành khách.
 |
|
Hành khách đông, nhà xe khó kiểm soát được thẻ từ. Ảnh: Thành Tâm |
Khi lên xe, hành khách đưa thẻ ra trước máy đọc cầm tay của nhân viên kiểm soát. Đầu đọc sẽ kiểm tra tính hợp lệ của thẻ, trừ tiền một lần đi xe của khách lưu trữ trong con chíp điện tử và ghi số tiền còn lại. Khi trong tài khoản hết tiền, khách có thể nạp thêm tiền vào thẻ và sử dụng tiếp. Thẻ làm một lần có thể sử dụng từ 5 - 10 năm. Cuối ca trong ngày, nhân viên kiểm soát thẻ sẽ đem đầu đọc đến ga đầu (hoặc ga cuối), kết nối vào máy tính của cơ quan quản lý xe buýt.
Tất cả các dữ liệu về số khách đi xe trong ca, số tiền còn lại của từng hành khách... sẽ được gửi về trung tâm xử lý. Thủ tục làm thẻ từ nhanh gọn, lấy ngay trong buổi. Thẻ từ thông minh áp dụng trên xe buýt là một trong những dự án do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ nhằm thúc đẩy sự phát triển của vận tải khách công cộng ở Thủ đô. Dự án được đánh giá là khả thi và có tác động tích cực nếu được triển khai.
Những thông tin về việc áp dụng thẻ từ trên xe buýt xuất hiện vào đầu tháng 4/2005. Theo đó, hàng ngàn thẻ từ sẽ được thí điểm sử dụng thay thế vé trên hai tuyến 32 (Giáp Bát - Nhổn) và 34 (Mỹ Đình - Gia Lâm). Trong khi thí điểm, 50 máy kiểm tra thẻ tự động và 20 máy đọc thẻ xách tay của bộ phận giám sát sẽ được trang bị trên các xe thuộc hai tuyến trên. Việc xuất hiện hệ thống quản lý hiện đại trên xe buýt đã gây sự chú ý, chờ đợi của cả hành khách lẫn đơn vị vận hành.
Vậy nhưng đến hết năm 2005 vẫn không thấy thẻ từ trình làng. Sắp đi vào quên lãng thì giữa năm 2006, những thông tin về thẻ từ lại một lần nữa xuất hiện. Cũng như lần trước, thẻ từ lại thêm một lần lỗi hẹn. Sau đó một mốc mới được đưa ra là tháng 9/2006 nhưng phải đến 2 năm sau,tức ngày 1/1/2008 thẻ từ mới xuất hiện tại 2 điểm phát hành là Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị và Trạm trung chuyển xe buýt Cầu Giấy.
Triển khai nửa vời, thiếu đồng bộ
|
Theo thống kê từ Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị, sau hơn một năm thí điểm (từ tháng 1/2008 đến nay) đã có 3.176 thẻ từ được phát hành trong đó có 1.558 thẻ thường và 1.609 thẻ ưu tiên cho học sinh, sinh viên, người khuyết tật. |
Nhưng khi triển khai (tháng 1/2008), Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị chỉ phát hành thẻ từ tuyến 32, còn tuyến 34 vẫn “bặt vô âm tín”. Không chỉ “hụt” tuyến mà việc triển khai còn bộc lộ nhiều thiếu sót. Theo đó, cùng với việc phát hành thẻ là triển khai bố trí hệ thống đọc thẻ trên xe (50 máy kiểm tra thẻ tự động và 20 máy đọc thẻ xách tay của bộ phận giám sát) nhưng hệ thống này cũng bị “thọt”. Theo phản ánh của khách hàng và khảo sát thực tế của chúng tôi, hiện cả hai loại máy đọc thẻ này đều không có trên xe, dù trước đó trên một số xe của tuyến 32, nhân viên bán vé đã được trang bị.
Tìm hiểu được biết, bộ phận đọc thẻ được chia làm hai loại. Loại thứ nhất gắn cố định trong xe, gần cửa lên. Loại thứ hai là máy cầm tay trang bị cho bộ phận giám sát. Trên thực tế, với một lượng hành khách quá đông như tuyến 32, việc kiểm tra tính hợp lệ của thẻ từ xem ra còn khó hơn... lên trời. Vào giờ cao điểm, tại các điểm dừng tuyến 32 đều có hàng chục, hàng trăm khách hàng chen chân chờ lên xe. Lúc này, các thiết bị kiểm soát thẻ từ đều bị vô hiệu hoá. Khách hàng và bộ phận giám sát không có đủ không gian, thời gian để thực hiện các thao tác kiểm tra tính hợp lệ của thẻ.
Phát hành chậm, triển khai nửa vời, máy móc bị vô hiệu hoá đã khiến cho cả người dùng lẫn người kiểm soát đối mặt với những tình cảnh dở khóc, dở cười. Dù chậm trễ nhưng sau 4 ngày phát hành đã có 500 hành khách mua thẻ từ thông minh sử dụng. Đối tượng sử dụng thẻ từ chủ yếu là học sinh, sinh viên, công chức. Bỏ qua bất tiện là thẻ chỉ có giá trị trên tuyến 32, khách hàng tìm đến thẻ từ để được hưởng những tiện lợi khác, đồng thời thoả mãn tính tò mò với sản phẩm công nghệ cao.
Sau một năm thí điểm, người sử dụng phản ánh thẻ từ cách rách, phiền phức, rối rắm. Nhiều trường hợp cả nhân viên bán vé, nhân viên kiểm soát và hành khách chỉ còn nước nhìn nhau mà... mếu. Không có thiết bị kiểm soát, nhiều lần hành khách bị nhân viên bán vé bắt trình thẻ cùng biên lai mua thẻ. Với hành khách “mềm”, nhân viên bán vé “nắn” bằng cách bắt mua vé lượt hoặc... xuống xe đi bộ dù trong thẻ còn tiền, còn thời hạn sử dụng. Nếu không may đánh mất thẻ, hành khách chỉ còn nước mua lại dù trong biên lai ghi đầy đủ số tiền, thời hạn sử dụng.
Do thẻ từ mới nên hành khách cứ nghĩ như vé tháng, đầu tháng đi nạp tiền, cuối tháng hết hạn. Vậy nhưng thẻ từ lại hết hạn vào ngày 27 hàng tháng. Sự lệch ngày khiến không ít hành khách mất tiền oan và mang tiếng “đi lậu vé”. Cũng từ kẽ hở không có thiết bị kiểm soát nên không ít hành khách chỉ mua vé 1 tháng mà đi được... cả năm.
Để đối phó với tình trạng này, Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị phải cử người, xách máy đi kiểm tra. Một vài lần còn “bắt” được “kẻ gian” đi lậu, nhưng sau đó hành khách nhẵn mặt nhân viên kiểm soát, khi có nguy cơ bị kiểm tra liền móc ví mua ngay vé lượt. Chỉ cần một mánh khoé nhỏ như trên cũng đủ để vô hiệu hoá đội ngũ kiểm soát.
Không chỉ khách bị “hành” mà tài xế, nhân viên bán vé đều ngán ngẩm với thẻ từ. Hầu hết lái xe trên tuyến 32 cho rằng việc thử nghiệm trên tuyến 32 hoàn toàn không hợp lý. Số lượng hành khách tuyến này quá đông, không được trang bị máy đọc thẻ, ý thức tự giác kém nên việc kiểm soát là không thể.
Các tài xế cho rằng do ý thức hành khách tốt, nhân viên bán vé có “3 đầu 6 tay” cũng không thể kiểm tra hết. “Một điểm dừng có hàng chục người lên, đến vé tháng còn phải kiểm tra theo xác suất nữa là thẻ từ khi trang thiết bị hỗ trợ không có. Hành khách dùng thẻ từ lên xe cũng chỉ đối chiếu ảnh như vé tháng mà thôi”, lái xe 29T – 5486 tuyến 32 cho biết.
Khi được hỏi, cả lái xe và hành khách đều công nhận rằng thẻ từ là một thiết bị hiện đại. Nếu được trang bị một cách đồng bộ, cả người dùng và người quản lý đều được hưởng lợi từ những tiện ích ưu việt. Nhưng việc áp dụng thẻ từ ở Việt Nam hiện nay do thiếu đồng bộ nên gây ra quá nhiều phiền toái, lãng phí. |
Công Tâm - Quang Thành
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Thông báo
