Thông điệp về DS-KHHGĐ giai đoạn 2011-2015: Cần dễ hiểu, ngắn gọn

Bám sát dự thảo Chiến lược DS-SKSS

Các thông điệp về DS - KHHGĐ nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của người dân. Ảnh: T.G

TS Dương Quốc Trọng - Chủ tịch Hội đồng thẩm định cho biết, ngành dân số đã dự báo, cảnh báo các vấn đề như cơ cấu "dân số vàng", "già hóa dân số", "mất cân bằng giới tính khi sinh"... Đây cũng chính là những thông điệp để các nhà hoạch định chính sách, các ban, ngành liên quan và cả xã hội quan tâm, giải quyết. Hiện nay, các thông điệp tuyên truyền vấn đề già hóa dân số ở nước ta mới nặng về chăm sóc người cao tuổi, còn góc độ phát huy trí tuệ và tinh thần của người cao tuổi ở nước ta còn ít. Một số nước trên thế giới và trong khu vực đã làm rất tốt việc sắp xếp, bố trí công việc phù hợp cho người cao tuổi để tận dụng được kinh nghiệm, kiến thức mà họ có thể đáp ứng được.

TS Trọng cũng nhấn mạnh: Hiện số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ của ta còn tiếp tục tăng, do đó việc tuyên truyền phòng tránh mang thai ngoài ý muốn rất cần thiết, trong đó đặc biệt chú trọng đến nhóm vị thành niên, thanh niên. Về việc nắm bắt, tận dụng cơ hội "dân số vàng" cần đưa ra các thông điệp: Muốn cạnh tranh với các nước trong khu vực chiếm ưu thế thì phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cạnh tranh bằng lao động có trình độ, chất xám cao.

Theo ông Đinh Công Thoan, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Tổng cục DS- KHHGĐ, khi đưa ra các thông điệp về hậu quả của mất cân bằng giới tính khi sinh, chúng ta không chỉ nêu hệ quả là thừa nam, thiếu nữ, khi nam giới trưởng thành khó lấy vợ, phải sống độc thân... Thông điệp đưa ra phải nhấn mạnh được hậu quả của việc nam giới không thể kết hôn sẽ dẫn đến tranh giành, cướp giật bạn tình, buôn bán phụ nữ... Ông Thoan cũng đề xuất trong thông điệp chủ chốt và khẩu hiệu phải toát lên được cả lợi thế và thách thức của cơ cấu dân số vàng và già hóa dân số.

Dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện

Bà Trần Thanh Mai - Vụ trưởng Vụ truyền thông - Giáo dục, Tổng cục DS-KHHGĐ cho rằng, các thông điệp cần chuẩn, cần tham khảo thêm dự thảo cuối cùng của Chiến lược DS-SKSS, chương trình mục tiêu và đặc biệt phải cập nhật các số liệu mới nhất. Trong các thông điệp cũng cần đưa ra được sự tham gia của các bộ, ban ngành liên quan. Theo bà Thanh Mai, lời kêu gọi hành động tránh quá dài, thiên về giải thích quá chi tiết. Nó cần ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ như: "Dừng ở hai con để nuôi dạy cho tốt", "Hãy để việc sinh con trai, con gái theo quy luật tự nhiên", "Người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống có ích cho đời"... vừa dễ thực hiện vừa hay.

TS.Trần Hoa Mai - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ, Phó Chủ tịch Hội đồng thẩm định đề nghị các thông tin bổ trợ cho thông điệp cần ngắn gọn, dễ hiểu và phần nêu hậu quả trong thông tin cơ sở cần chi tiết hơn để các cán bộ truyền thông cơ sở dễ nắm bắt. Cùng ý kiến đó, các thành viên Hội đồng cũng đề xuất cần có hướng dẫn cụ thể cho cán bộ truyền thông cơ sở khi sử dụng thông điệp cho phù hợp đối tượng và bối cảnh tuyên truyền, vận động. Trong các thông điệp phải mềm dẻo theo từng đối tượng hướng tới. Hình ảnh cũng phải nhắm đúng đối tượng, kết hợp chuẩn với thông điệp. Thông điệp phải toàn diện, phải chỉ ra được lợi ích và phải kêu gọi được hành động...

TS Dương Quốc Trọng đồng ý với 14 vấn đề tổ soạn thảo đặt ra, đề nghị các thông điệp được đưa ra phải thật sắc, gọn và phải là "hoạt chất" để xây dựng các khẩu hiệu, lời kêu gọi hành động hiệu quả. Theo đó, các thông điệp phải rất dễ nhớ, số lượng nhiều song phải đầu tư sâu và có chất lượng. Ngôn ngữ của thông điệp phải dung dị, dễ hiểu, không chỉ cho đối tượng chuyên làm truyền thông, y tế mà phải làm sao để mọi người dân phải hiểu được ý nghĩa của việc tại sao phải làm sàng lọc trước sinh và sơ sinh, tại sao phải đi tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân...