Thứ đáng sợ này đã khiến sinh vật Trái Đất 4 lần biến mất hàng loạt
Cây sự sống Trái Đất đã từng lung lay trong kỷ Tam Điệp, thời kỳ mà các sự kiện tuyệt chủng cứ lặp đi lặp lại một cách bí ẩn.
Một nghiên cứu mới từ Đại học Cát Lâm (Trung Quốc) và Đại học Curtin (Úc) đã khám phá ra một "thế lực ngầm" đáng sợ có thể gây ra các sự kiện tuyệt chủng cấp thấp lặp đi lặp lại trên Trái Đất.
Hành tinh của chúng ta từng trải qua 5 "đại tuyệt chủng" thảm khốc, với phần lớn sinh vật sống bị quét sạch. Nguyên nhân của từng sự kiện tuyệt chủng lớn này đã được hiểu khá rõ.
Ngoài ra, sinh vật Trái Đất cũng phải đối diện với hàng loạt sự kiện tuyệt chủng cấp thấp, quy mô nhỏ hơn nhiều nhưng cũng đủ khiến nhiều loài biến mất vĩnh viễn. Trong đó, kỷ Tam Điệp (252-201 triệu năm trước) là một trong những thời kỳ khủng khiếp nhất.
Cảnh quan Trái Đất kỷ Tam Điệp - Ảnh minh họa: VIỆN SMITHSONIAN
Trong nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Geology, các tác giả đã phân tích các tàn tích đảo đại dương, núi ngầm và cao nguyên cổ đại ở cao nguyên Tây Tạng, cho thấy quá trình tiến hóa của các đại dương cổ đại Meso-Tethys và Neo-Tethys.
Họ đã tìm thấy mối tương quan giữa quá trình hình thành các miền magma lớn (LIP) nơi đại dương với ít nhất 4 sự kiện tuyệt chủng cấp thấp.
LIP là các vùng tích tụ đá magma khổng lồ, được tạo ra trong thời gian ngắn bởi các vụ phun trào núi lửa dữ dội. Sự hình thành LIP khiến cho oxy trong nước cạn kiệt và tạo nên tình trạng ngộ độc lưu huỳnh đối với sinh vật biển.
Vì vậy, các tác giả kết luận rằng chính những núi lửa ngầm dưới đại dương là con quái vật ẩn mình đã gây ra các sự kiện tuyệt chủng cấp thấp.
Quá trình kiến tạo mảng đã khiến bề mặt các lục địa cũng như đáy biển xáo trộn dữ dội, nên bằng chứng trực tiếp về các LIP cổ xưa có thể đã bị chôn vùi hết từ lâu. Mặc dù vậy, dấu ấn về chúng vẫn tồn tại thông qua những khoảng trống trong hồ sơ hóa thạch.
Mặc dù gây nên thảm kịch cho các sinh vật cổ xưa, nhưng những sự kiện tuyệt chủng cấp thấp và đại tuyệt chủng về cơ bản vẫn có lợi cho sự sống Trái Đất nói chung.
Môi trường sống khó khăn thường thúc đẩy tiến hóa, giúp nhiều loài mới ra đời. Khi đó, các hốc sinh thái mà các loài đã tuyệt chủng bỏ lại sẽ cung cấp nơi trú ngụ cho các loài mới tiếp tục sinh sôi và tiến hóa.
