Thu nhập tăng, môi trường sống giảm

Báo GĐ&XH đã có cuộc trao đổi với Th.S Lê Văn Thành xung quanh đề tài mang tính thực tiễn này.

Chênh lệch thu nhập 6,9 lần

Th.S Lê Văn Thành.

- Đề tài “Mức sống kết hợp với môi trường sống của các hộ gia đình tại TP HCM” được thực hiện tại 12 quận, huyện với 720 phiếu điều tra. Đề tài phân chia các hộ gia đình này theo 5 nhóm dân cư khác nhau, từ thấp đến cao. Kết quả cho thấy, thu nhập của người dân TP HCM không ngừng tăng lên. Hiện nay, bình quân đầu người đạt khoảng 2.500 USD/năm. Nếu tính bình quân chung giữa nhóm có thu nhập cao nhất và nhóm có thu nhập thấp nhất thì chênh nhau 6,9 lần.

Ông có nhận xét chung nào về mức sống của người dân TP HCM?

- Theo nghiên cứu, độ chênh lệch giàu nghèo thấp hơn mức chung so với cả nước. Nhưng tiền lương của người làm công ăn lương không tăng nhiều so với mức tăng trưởng GDP của thành phố, nếu không muốn nói là thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng chung. Trong các hộ gia đình, chi tiêu cho  ăn uống chiếm hơn phân nửa tổng thu nhập của hộ gia đình, cá nhân và khoảng 20% chi cho việc học hành...

Chất lượng cuộc sống của người dân TP HCM có thể nói là giảm. Các hộ gia đình đều kêu ca về giao thông đi lại. Nhìn chung, người dân không hài lòng về điều kiện sống hiện nay. Tuy mức sống tăng nhưng môi trường sống không “bắt nhịp” theo kịp. Điều này thể hiện ở hạ tầng giao thông đi lại ít được nâng cấp, tình trạng ô nhiễm; người dân căng thẳng vì lo ngập nước, lo kẹt xe, tai nạn giao thông...

Theo ông, những vấn nạn về môi trường sống nêu trên nên giải quyết như thế nào?

Kẹt xe -  nỗi ám ảnh của người dân đô thị.

Dịch vụ giải trí cho người nghèo gần như không có

- Nghiên cứu cho thấy, các dịch vụ của nhóm người thu nhập thấp được hưởng rất hạn chế. Cơ cấu chi tiêu của người nghèo phần dành cho ăn uống rất lớn, rồi mới đến giáo dục và y tế; Việc chi tiêu cho giải trí rất thấp, hầu như là không có.

Nhóm người giàu chi tiêu ở mức độ nhất định và có tích lũy; Còn nhóm người nghèo hầu như không có sự tích lũy này. Điều kiện sống của nhóm người nghèo còn hạn chế, họ sống trong những ngôi nhà ổ chuột hoặc đi thuê tạm bợ...

TP HCM hiện có rất đông dân nhập cư, đề tài này có nghiên cứu gì về ảnh hưởng của đội ngũ này không?

- Theo khảo sát, 1/3 trong số những người dân nhập cư ở TP HCM có ý định định cư lâu dài; 1/3 bày tỏ rằng vào nơi này làm việc, thấy ổn thì ở; 1/3 còn lại vào TP với mục đích kiếm tiền và sẽ trở về quê. Chúng ta cứ quan niệm: Người nhập cư làm quá tải thành phố, nhưng thực tế  TP lại rất cần nguồn lao động nhập cư cả về chất xám lẫn lao động phổ thông. Đến một giai đoạn nào đó, người dân nhập cư sẽ thành người dân TP. Vấn đề đặt ra là cần tổ chức, quản lý, sắp xếp dân cư thế nào cho hợp lý.

Vấn đề nổi cộm nhất cần quan tâm về đời sống của người dân TP hiện nay là gì, thưa ông?

- Đó chính là cơ sở hạ tầng. Chuyện đi lại với người dân rất quan trọng vì đa số gắn liền với xe gắn máy. Đây là bức xúc lớn nhất của dân và ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống. Kẹt xe làm hao tốn xăng nhiều hơn, khói bụi nhiều hơn, thời gian đi lại nhiều hơn, tổn thất về kinh tế rất lớn. Ấy là chưa kể đến tinh thần mệt mỏi, căng thẳng vì  giá cả các điều kiện thiết yếu đều tăng như điện, nước, xăng...

Theo ông, với tốc độ  phát triển chóng mặt như TP HCM hiện nay, việc hướng đến trở thành đô thị văn minh theo nghĩa tạo cảm giác thoải mái cho người dân trong sinh hoạt có còn là vấn đề lâu dài không?

- Chắc chắn còn lâu, bởi vì ngay cả điều đơn giản là cảm giác  an toàn trước lưới điện khi ra đường cũng chưa có được. Tôi xin lấy ví dụ về ngõ hẻm ở TP HCM. Sao không quy hoạch cho rộng, khang trang hơn?! Nếu ở trong hẻm xảy ra hỏa hoạn, xe chữa cháy làm sao vào được? Không có chính quyền cấp quận hay cấp phường nào đứng ra vận động tổ dân phố, vận động từng người dân chịu lùi nhà mình vào một tí để cái hẻm bớt chật chội hơn. Vẫn liên tiếp diễn ra tình trạng các cột điện hở, gây chập điện; nhiều cái chết thương tâm còn xảy ra. Cơ quan chức năng vẫn gỡ rối theo kiểu: Xảy ra rồi mới giải quyết...

 Huyền Trang (thực hiện)