Thuốc gây vô sinh ở nam giới

Vào hai ngày 14 - 15/5 vừa qua, hội thảo về Sản phụ khoa được tổ chức tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương (Hà Nội) cho biết: hiện nay, tỉ lệ vô sinh của các cặp vợ chồng ở nước ta ngày càng gia tăng, lên đến 8%.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng cho biết: Việt Nam đang là một trong những quốc gia tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương có tỉ lệ sinh thấp nhất nhưng tỉ lệ vô sinh lại cao nhất.

Vô sinh ở nam giới

Vô sinh được xác định khi vợ chồng quan hệ đều đặn, không áp dụng bất cứ biện pháp tránh thai nào trong khoảng thời gian 1 năm mà không mang thai. Vô sinh gây ra những tác động tâm lý tiêu cực đến đời sống hôn nhân, ảnh hưởng hạnh phúc của nhiều cặp vợ chồng.

Theo Tổ chức Quốc tế về Sức khỏe toàn cầu PATH (Program for Appropriate Technology in Health), hiện nay trên thế giới có khoảng 60 triệu - 80 triệu người bị vô sinh, tập trung chủ yếu ở các nước đang phát triển.

Trước đây, phụ nữ thường bị “đổ lỗi” là nguyên nhân gậy ra vô sinh. Nhưng hiện nay các nhà khoa học cho biết: vô sinh cũng có nguyên nhân từ nam giới.

Có nhiều nguyên nhân gây ra vô sinh ở nam giới:

- Do tinh trùng yếu, số lượng ít hoặc không có tinh trùng.

- Bệnh lý ở bộ phận sinh dục: tắc nghẽn ống dẫn tinh, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tổn thương tinh hoàn.

- Liệt dương hay rối loạn xuất tinh (thường do nguyên nhân tâm lý gây ra).

- Lối sống: ít vận động, béo phì, lạm dụng bia, rượu, thuốc lá, tâm lý căng thẳng, sống trong môi trường bị ô nhiễm, tiếp xúc với hóa chất độc hại…

Thuốc: một số loại thuốc khi sử dụng trong một thời gian dài sẽ gây ra tác dụng phụ vô sinh.

Thuốc gây ra tác dụng phụ vô sinh ở nam giới

Thuốc là một trong những nguyên nhân gây ra vô sinh ở nam giới. Một số loại thuốc khi sử dụng trong một thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của tinh trùng hay làm rối loạn nội tiết tố gây ra tác dụng phụ vô sinh.

Các thuốc gây vô sinh ở nam giới thường tác động theo các cơ chế sau:

- Làm giảm số lượng tinh trùng.

- Làm suy yếu tinh trùng (tinh trùng di chuyển kém).

- Gây dị dạng tinh trùng.

- Gây rối loạn nội tiết tố, giảm sản sinh testosterone.

Sau đây là một số thuốc khi sử dụng lâu dài sẽ gây vô sinh ở nam giới:

Thuốc kháng sinh: Erythromycin, gentamycin, neomycin, nitrofurantoin, tetracycline, sulfasalazin.

Thuốc cao huyết áp: thuốc chẹn alpha (Alfuzosin, terazosin…), thuốc chẹn beta (Propanolol, atenolol…), thuốc đối kháng canxi (Nifedipin, amlodipin…).

Thuốc lợi tiểu: furosemid, spironolacton…

Thuốc điều trị ung thư: cyplaastin, cyclophosphamid, cytarabin, cyclosporin…

Các nội tiết tố: estrogen, progesteron, testosteron…

Thuốc chống trầm cảm: lithium, amitryptilin, fluoxetin…

Thuốc kháng histamine H2 (trị viêm loét dạ dày): cimetidin, ranitidine…

Thuốc trị bệnh gút (gout): allopurinol, colchicin.

Vì vậy, đối với nam giới trong các cặp vợ chồng trẻ chưa có con, khi sử dụng thuốc cần phải hết sức thận trọng, nên có sự chỉ định và theo dõi của thầy thuốc, vì thuốc có thể là nguyên nhân gây ra vô sinh!

Theo DS. Mai Xuân Dũng/SK&ĐS