Tiếp bài “Bắc Ninh: Về nơi suốt 10 năm màn đen sì, nước đổi màu” Dự án xử lý chất thải có nguy cơ “đắp chiếu”

Tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng do các nhà máy giấy trên địa bàn phường Phong Khê (TP Bắc Ninh) khiến người dân mất ăn, mất ngủ nhiều năm nay. Ảnh: Đình Việt

Biết đích danh vẫn khó xử lý

Như Báo Gia đình & Xã hội số 58 ra ngày 16/5 đã phản ánh về thực trạng suốt 10 năm nay, hàng nghìn người dân của phường Phong Khê (TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh) sinh sống dọc đoạn sông Ngũ Huyện Khê đang ngày đêm mất ăn, mất ngủ bởi mùi hôi nồng nặc từ dòng sông bốc lên. Người dân nơi đây thực sự lo lắng về nguy cơ bệnh tật khi mà màn chiếu đen sì, nước đổi màu vì ô nhiễm do các nhà máy giấy trên địa bàn tự ý xả thải ra sông Ngũ Huyện Khê. Trước đó, trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, ông Lê Văn Tấn, Chủ tịch UBND phường Phong Khê xác nhận tình trạng ô nhiễm ở địa phương đúng là do các nhà máy giấy gây ra. Trong khi đó, trên địa bàn phường Phong Khê có tới 200 nhà máy sản xuất giấy đang hoạt động thường xuyên.

Chiều 16/5, trong buổi làm việc với PV Báo Gia đình&Xã hội, ông Lâm Xuân Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh) cũng xác nhận tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng ở phường Phong Khê là do các nhà máy giấy trên địa bàn phường này gây ra. Ông Hùng thông tin, làng nghề giấy Phong Khê là một trong năm cơ sở trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh thuộc danh mục cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng cần phải xử lý theo Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg ngày 22/4/ 2003 của Thủ tướng Chính phủ. Thời cao điểm có 230 cơ sở hoạt động 100% công suất. Hiện nay, trên địa bàn phường có 204 cơ sở đang hoạt động, tổng sản lượng khoảng 200.000 tấn giấy/năm. Lưu lượng nước thải khoảng 5.000m3/ngày. Lượng chất thải rắn phát sinh khoảng 60 tấn/ngày.

Theo ông Lâm Xuân Hùng, tình trạng ô nhiễm môi trường ở Phong Khê khó xử lý vì đây xuất phát là làng nghề truyền thống và được nhà nước cũng như tỉnh khuyến khích phát triển(?!). Trước đây, làng nghề giấy Phong Khê đơn thuần chỉ làm giấy dó nên không xảy ra tình trạng ô nhiễm. Sau này, cùng với công cuộc công nghiệp hóa thì làng nghề này bắt đầu chuyển sang sản xuất các loại giấy công nghiệp, vấn đề ô nhiễm bắt đầu phát sinh. Các nhà máy khi xây dựng đều không đầu tư hệ thống xử lý nước thải vì chi phí lớn. Ông Hùng thừa nhận, vì dân cậy vào việc được khuyến khích phát triển nên khi xảy ra tình trạng ô nhiễm, công tác kiểm tra của các đơn vị chức năng tỉnh gặp rất nhiều khó khăn vì dân không hợp tác. Có thời điểm, đoàn kiểm tra xuống cơ sở làm việc, chủ các nhà máy còn không tiếp.

Đầu tư hai nhà máy nghìn tỷ có nguy cơ lãng phí?

Được biết, để khắc phục ô nhiễm, tỉnh Bắc Ninh đã đầu tư một dự án thoát nước và xử lý môi trường với công suất 10.000m3/ngày, kinh phí gần 390 tỷ đồng. Dự án được chia làm hai giai đoạn, hiện nay giai đoạn một đã hoàn thành và đang vận hành thử nghiệm. Ngoài ra, tỉnh Bắc Ninh cũng đầu tư thêm dự án cải tạo, nâng cấp sông Ngũ Huyện Khê thuộc hệ thống thủy nông Bắc Đuống. Dự án này có tổng mức đầu tư 679,30 tỷ đồng, hiện dự án đang trong quá trình triển khai, nạo vét lòng sông. Về vấn đề ô nhiễm không khí do khói bụi gây ra, ông Hùng thông tin, sắp tới tỉnh Bắc Ninh sẽ cho một công ty chuyên xử lý chất thải rắn vào để thu gom rác thải về một mối. Hy vọng, sau khi các dự án trên hoàn thiện, vấn đề ô nhiễm ở sông Ngũ Huyện Khê sẽ được cải thiện.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại dù có nhà máy xử lý nước thải, nhưng hiện nay nhiều cơ sở sản xuất giấy vẫn xả trực tiếp ra môi trường. Nguyên nhân là do các nhà máy chưa hợp tác. Vì theo ông Hùng, ngay từ ban đầu các nhà máy, xí nghiệp giấy không chịu đầu tư hệ thống xử lý nước thải nên tỉnh đã phải bỏ ra một khoản chi phí lớn để đầu tư nhà máy xử lý và yêu cầu các cơ sở sản xuất phải nộp chi phí vận hành. Đến nay, các cơ sở vẫn chưa đồng ý với phương án trên nên vẫn cố tình xả thải trực tiếp ra sông. Trong khi đó, chỉ có 6 nhà máy bị xử lý đình chỉ. Điều này đang khiến dư luận đặt câu hỏi, có sự công bằng hay không trong công tác quản lý?

Từ thực tế, có nhà máy xử lý nước thải nhưng doanh nghiệp vẫn không chịu hợp tác, điều này đang khiến nhiều người đặt câu hỏi cơ quan chức năng ngó lơ trách nhiệm khi hàng nghìn hộ dân đang sống chung với ô nhiễm? Có hay không sự “nương tay” của các cơ quan chức năng với doanh nghiệp? Nếu tình trạng này vẫn tiếp diễn khi các dự án xử lý xả thải có thể đi vào hoạt động thì việc đầu tư 2 nhà máy với số tiền khổng lồ sẽ là quá lãng phí.

Đình Việt

Xem bé Đức Anh đọc Báo Gia đình & Xã hội