Tổng Công ty Truyền tải điện quốc gia: Tiêu hoang hơn 40 tỷ đồng?

Gói thầu mà chúng tôi nói đến là gói thầu số 28 cung cấp thiết bị cho Dự án đường dây 500kV Pleiku-Mỹ Phước-Cầu Bông mà NPT ủy quyền cho Ban quản lý dự án các công trình điện miền Trung (AMT) thực hiện. Sau khi tiến hành các bước đấu thầu như quy định, chung kết có hai nhà thầu là Liên danh Isolux-Comin (sau đây gọi là Comin) và Alstom Grid (sau đây gọi là Alstom) là có “bài dự thi” đẹp nhất. Comin có giá đánh giá là 18,860 triệu USD (làm tròn), còn Alstom là 20,940 triệu USD (làm tròn). Nghĩa là xét gói thầu của Comin thấp hơn của Alstom tới 2,080 triệu USD, so tỷ giá thời điểm này là hơn 40 tỷ đồng. Trên cơ sở này, ngày 8/3/2013, AMT có văn bản đề xuất NPT phê duyệt đơn vị trúng thầu là Comin. Tuy nhiên, bẵng đi vài tháng, bất ngờ Alstom trở thành đơn vị trúng thầu.

Trước thông tin này, ngày 30/8, chúng tôi đã có cuộc làm việc với cả đại diện NPT và AMT. Tại đây, phía AMT cho biết, ban đầu đã chọn nhà thầu Comin nhưng phía đơn vị tài trợ vốn lại không chấp thuận. Lý do họ đưa ra ở một tiêu chuẩn kỹ thuật: Kháng điện ba pha do Comin không đáp ứng bài thầu. Cụ thể, khoảng cách phóng điện không khí pha-pha không tương ứng giá trị ≥7,4m.

Lật lại hồ sơ mời thầu thì thấy, yêu cầu đối với tiêu chuẩn này là kháng điện 500kV có thể là đơn pha hoặc 3 pha; khoảng cách phóng điện không khí pha-pha phải tương ứng lớn hơn hoặc bằng 7,4m, vừa phải đáp ứng tiêu chuẩn của Ủy ban kỹ thuật điện Quốc tế (IEC). Comin đã chào thầu kháng điện 3 pha có khoảng cách 6,4m.

Trong một diễn biến liên quan, đơn vị tư vấn thực hiện dự án này là Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng điện 2 - khi được AMT yêu cầu làm rõ hồ sơ mời thầu, đã nêu rõ: “Khoảng trống (clearance in air) pha - pha ≥7.400mm (7,4m) được yêu cầu trong hồ sơ mời thầu để lắp đặt thiết bị. Việc áp dụng khoảng trống này cho thiết bị không phải là điều kiện bắt buộc, mà được quy định bởi thử nghiệm cách điện (IEC 71-2-Annex A) và khoảng trống áp dụng cho thiết bị theo yêu cầu đối với mức cách điện... được áp dụng theo tiêu chuẩn IEC 60076-3 - table 7 như sau: Pha - pha ≥ 4.200mm (4,2m)”.

Bản thân AMT đã chấp nhận tiêu chuẩn này và có tờ trình duyệt thầu cho Comin như đã nói ở trên. Như thế, việc thay đổi nhà thầu trúng thầu với lý do như trên rõ ràng đã có sự mâu thuẫn.

Nghi vấn về việc “tiêu hoang” này đã được chúng tôi chuyển tới AMT và NPT, đại diện của hai đơn vị này cho rằng đối với dự án như đường dây 500kV thì việc chọn giá bao nhiêu không phải là tiêu chuẩn số một, miễn là không vượt giá chào thầu. Quan trọng là chất lượng thiết bị và tiến độ của dự án phải được đảm bảo. NPT đã chọn Comin vì nhà thầu này đáp ứng được các tiêu chí trên. Tuy nhiên, vì phía đơn vị tài trợ vốn lại không chấp thuận, nên NPT “cực chẳng đã” mới phải thay đổi và lựa chọn Alstom.

Sự thật có phải như vậy? Xin thưa, các tài liệu mà chúng tôi có được thì không phải thế. Căn cứ vào Thỏa ước tín dụng giữa đơn vị tài trợ vốn và nhà nước ta (Thỏa ước số CVN 1155 01 G) thì NPT mới là tổ chức có quyền chọn đơn vị trúng thầu. Như thế, phía tài trợ vốn không có quyền can thiệp vào việc chọn nhà thầu đủ tiêu chuẩn.

Cũng xin được nhấn mạnh rằng, mua hàng giá tốt, cùng với chất lượng cao là tiêu chí mà NPT đặt ra, nhưng Comin đã chào thầu thiết bị của nhà sản xuất nổi tiếng thế giới, giá thấp hơn đến hơn 40 tỷ đồng mà vẫn bị loại có thật sự khách quan?

Lâm Phong