Tránh rủi ro khi nhờ mang thai hộ, tôi phải làm gì?

Nguyễn  Văn Hải (quận 1, TP HCM)

Luật sư trả lời:

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 có hiệu lực từ ngày 1/1/2015 quy định nhiều nội dung mới so với luật cũ, trong đó có quy định về việc mang thai hộ. Theo đó, việc mang thai hộ phải đáp ứng những điều kiện cơ bản nhất định và phải được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo được ý nghĩa nhân văn, tính nhân đạo của việc mang thai hộ. Theo Khoản 1 (Điều 95, Luật Hôn nhân và Gia đình 2014) quy định: “Việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo phải được thực hiện trên cơ sở tự nguyện của các bên và được lập thành văn bản”; Ngoài ra, Khoản 2 (Điều 95 của Luật này) còn quy định các điều kiện đối với người nhờ mang thai hộ như sau: “Có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về việc người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản; vợ chồng đang không có con chung; đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý”.

Đối với người được nhờ mang thai hộ thì Khoản 3 (Điều 95) quy định: “Là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ; từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần; ở độ tuổi phù hợp và có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về khả năng mang thai hộ; trường hợp người phụ nữ mang thai hộ có chồng thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng; đã được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý”.

Đối chiếu với quy định trên đây vào tình huống bạn hỏi, việc vợ chồng bạn nhờ người thân thích mang thai hộ phải xuất phát trên cơ sở tự nguyện của cả hai bên và người mang thai hộ phải là người họ hàng cùng hàng bên phía vợ hoặc chồng của bạn. Vợ chồng bạn và người mang thai hộ phải lập thỏa thuận đó thành văn bản có công chứng.

Trên cơ sở những thỏa thuận và tự nguyện của hai bên, vợ chồng bạn chuẩn bị hồ sơ theo hướng dẫn tại Điều 14 Nghị định số 10/2015/NĐ-CP và gửi đến một trong những cơ sở y tế có đủ điều kiện về mang thai hộ như: Bệnh viện Phụ sản Trung ương; Bệnh viện Đa khoa Trung ương Huế; Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ TP HCM. Các cơ sở y tế được phép này sẽ thực hiện các thủ tục về mang thai hộ theo quy định của pháp luật.

Thỏa thuận ký giữa hai bên trên cơ sở tự nguyện đó cũng sẽ là một trong các cơ sở quan trọng để giải quyết nếu có tranh chấp sau này. Pháp luật cũng bảo vệ  quyền lợi chính đáng của vợ chồng nhờ mang thai hộ. Theo đó, Điều 94 (Luật Hôn nhân và Gia đình 2014) quy định “Con sinh ra trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm con được sinh ra”.

Luật gia Vũ Thị Thanh

(Công ty Luật INTERCODE)