Trẻ thiếu vitamin B1 có thể tử vong

| Sống khỏe

Thiếu vitamin B1 là một bệnh khá phổ biến trên thế giới, đây cũng là nguyên nhân gây nhiều bệnh nguy hiểm như: bệnh tê phù, hội chứng thần kinh... ở trẻ em, thiếu vitamin B1 trầm trọng còn có thể viêm màng não dẫn đến tử vong.

Vitamin B1 là vitamin tan trong nước, tồn tại dưới dạng tinh thể màu trắng, rất nhạy cảm với nhiệt độ nên bị phân hủy phần lớn khi nấu chín, ngược lại không thay đổi hàm lượng khi trữ đông lạnh và bị phân hủy ở pH > 8 . Muốn trở nên hoạt động B1 liên kết với một hay nhiều nguyên tử phốt-pho.
 
Thể coenzym của vitamin B1 là thiamin pyrophosphat, cần cho sự chuyển hóa acid amin có nhánh và chuyển hóa carbodydrat; nó là coenzym tác dụng trong phản ứng transcetolase làm trung gian cho sự chuyển đổi của hexose và pentose phosphat.
 
Nhu cầu vitamin B1 và nguồn cung cấp
 
Với nồng độ cao thiamin được hấp thu bằng cơ chế thụ động, nhưng ở nồng độ thấp nó được hấp thụ bằng hệ thống vận chuyển chủ động qua trung gian một chất mang và bị phosphoryl hóa. Vitamin B1 sau khi được hấp thụ trong ruột non và tá tràng, nó chuyển vào gan liên kết với phốt-pho thành dạng hoạt động, rồi vào máu để phân bố đi khắp cơ thể.
 
Trong máu, vitamin B1 gắn với protein huyết tương mà chủ yếu là albumin và hồng cầu. Các cơ quan dự trữ thiamin bao gồm cơ, tim, gan thận và não, trong đó cơ là nơi dự trữ chính. Trữ lượng vitamin B1 trong các mô là rất ít, vì thế hàm lượng B1 trong cơ thể phụ thuộc vào lượng đưa vào qua thức ăn. Vitamin B1 được dự trữ chủ yếu dưới dạng thiamin pyrophosphat, khoảng 30mg và thời gian bán hủy trong khoảng 9 - 18 ngày. Cơ thể bài tiết vitamin B1 qua nước tiểu.

Lượng vitamin B1 cần cung cấp hằng ngày cho cơ thể: trẻ em 1- 12 tuổi 0,7- 1,2mg; trẻ trên 12 tuổi là 1,3 - 1,5mg; người lớn nam là 1,5mg và nữ là 1,3mg; phụ nữ mang thai và nuôi con bú là 1,8mg.

Thiamin có nhiều trong các loại thực phẩm: nấm men bia, mầm ngũ cốc, thịt lợn, thịt bò, rau củ, hạt và đậu, nhìn chung vitamin B1 có trong hầu hết các loại thực phẩm nguồn gốc động vật và thực vật nhưng hàm lượng thấp.
 
Các thực phẩm và rau củ giàu vitamin B1.
 
Nguy cơ khi thiếu vitamin B1
 
Người bị thiếu vitamin B1 giai đoạn đầu thấy chán ăn, bực bội, thờ ơ, và thấy người mệt mỏi. Nếu thiếu vitamin B1 kéo dài gây bệnh tê phù thể ướt hay khô. Ở cả hai thể bệnh, bệnh nhân có biểu hiện bị đau và dị cảm.

Bệnh tê phù thể ướt có các triệu chứng tim mạch là chủ yếu, do chuyển hóa năng lượng cơ tim bị cản trở, có thể xảy ra sau 3 tháng ăn thiếu vitamin B1. Tim bệnh nhân to, nhịp nhanh, suy tim ứ huyết cung lượng cao, phù ngoại biên và viêm dây thần kinh ngoại biên. Phù ở các chi, ở mặt, toàn thân và các hốc thanh mạc; chân đau khi đi lại, cơ bắp chân sưng, ấn vào đau.

Bệnh nhân tê phù thể khô viêm và liệt nhiều dây thần kinh ngoại biên, suy yếu, mất cảm giác, giảm vận động; cơ bị teo và suy yếu dần, đi lại trở nên khó khăn; gầy mòn, lúc đầu phải chống gậy nhưng sau đó thì không đi lại được; nếu không được điều trị, bệnh nhân suy mòn dần, liệt giường, dễ bị nhiễm khuẩn, tử vong do nhiễm khuẩn nặng.

Hội chứng Wernicke-korsakoff là một hội chứng thần kinh - tinh thần hay gặp ở bệnh nhân nghiện rượu gây thiếu vitamin B1 nặng, kéo dài: bao gồm rung giật nhãn cầu ngang, liệt cơ mắt do yếu một hay nhiều cơ bên ngoài mắt, thất điều do tiểu não và trì trệ tâm thần; mất trí nhớ và bệnh tâm thần lú lẫn.

Bệnh Beriberi trẻ em, hay gặp ở những trẻ còn bú mẹ từ 2-5 tháng bị suy dinh dưỡng, thiếu vitamin B1 có thể xảy ra nhanh chóng với suy tim đột ngột dẫn đến tử vong trong vòng vài giờ. Trẻ thiếu vitamin B1 có thể viêm màng não, nôn ói, rung giật nhãn cầu và co giật; mất tiếng, trẻ bị kích thích mạnh hoặc khóc khàn tiếng, có khi không thể phát ra một âm thanh nào (hét yên lặng).
 
Thể trường diễn ít gặp hơn, chủ yếu thấy trẻ bị rối loạn tiêu hóa: nôn, táo bón dai dẳng, ngủ hay quấy, rất kém ăn; các cơ chân tay nhão, da nhợt nhạt, tím tái quanh môi; có thể suy tim và tử vong hay tử vong do nhiễm khuẩn nặng như viêm phổi...
 
Làm thế nào để phòng thiếu vitamin B1?
 
Khi phát hiện thiếu vitamin B1 phải điều trị càng sớm càng tốt. Bệnh nhân cần được nghỉ ngơi hoàn toàn; Có thể tiêm và uống vitamin B1: tiêm bắp vitamin B1 25mg 2 lần/ngày, trong 3 ngày; uống liều 10mg vitamin B1, 2 hoặc 3 lần/ngày cho đến khi phục hồi. Đồng thời thực hiện chế độ dinh dưỡng đầy đủ chất để hỗ trợ điều trị.
 
Đối với trẻ em cho tiêm và uống vitamin B1 theo cân nặng; cho người mẹ uống vitamin B1 liều 10mg/lần, ngày 2 lần đối với trẻ bị bệnh còn bú. Muốn phòng bệnh cần thực hiện các biện pháp như sau: không nên xay xát gạo quá kỹ; chọn các thực phẩm giàu vitamin B1 trong thực đơn hằng ngày như thức ăn họ đậu, rau, thịt, cá, trứng, sữa; phụ nữ trong thời kỳ mang thai và cho con bú cần ăn uống đủ chất, cần thiết bổ sung thêm vitamin B1; hạn chế uống rượu, thường xuyên bổ sung vitamin B1 cho người nghiện rượu...
 
Theo Sức khỏe & Đời sống
hoaianh
Ý kiến của bạn

Thông báo

Bạn đã gửi thành công.

Cùng chuyên mục

Bé gái 8 tuổi mắc gan nhiễm mỡ, bác sĩ chỉ ra sai lầm trong bữa ăn khiến nhiều phụ huynh chủ quan

Bé gái 8 tuổi mắc gan nhiễm mỡ, bác sĩ chỉ ra sai lầm trong bữa ăn khiến nhiều phụ huynh chủ quan

Bệnh thường gặp -

GĐXH - Gan nhiễm mỡ không còn là bệnh chỉ gặp ở người lớn. Trường hợp một bé gái 8 tuổi được chẩn đoán gan nhiễm mỡ kèm rối loạn chuyển hóa sau thời gian dài ăn quá nhiều thực phẩm giàu tinh bột, đồ uống có đường và đồ ăn vặt là lời nhắc nhở về vai trò của chế độ dinh dưỡng đối với sức khỏe trẻ nhỏ.

Ăn hàu có thực sự tốt? Sự thật không phải ai cũng biết

Ăn hàu có thực sự tốt? Sự thật không phải ai cũng biết

Sống khỏe -

GĐXH - Ngoài việc giàu protein, kẽm và omega-3, hàu còn được phát hiện chứa các hoạt chất có khả năng chống viêm ở tế bào ruột người trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo không nên hiểu rằng ăn nhiều hàu sẽ mang lại hiệu quả tương tự.

7 loại thảo mộc giàu magie có lợi cho sức khỏe

7 loại thảo mộc giàu magie có lợi cho sức khỏe

Sống khỏe -

Magie tham gia vào hàng trăm phản ứng sinh hóa, từ ổn định nhịp tim, thư giãn cơ bắp đến hỗ trợ dẫn truyền thần kinh. Bổ sung các loại thảo mộc và gia vị vào thực đơn hàng ngày giúp tối ưu hóa nồng độ khoáng chất này. Dưới đây là 7 loại thảo mộc giàu magie có lợi cho sức khỏe.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.