Triển khai công tác thiết bị dạy học mới: Vẫn loay hoay chất lượng và hiệu quả

Nhập khẩu nên khó kiểm định chất lượng?

Theo ông Phạm Ngọc Phương, Phó Cục trưởng Cục Cơ sở Vật chất & Thiết bị trường học đồ chơi trẻ em (Bộ GD&ĐT), thiết bị dạy học (TBDH) góp phần đổi mới phương pháp dạy học. Về cơ bản, TBDH đáp ứng được yêu cầu nội dung chương trình và sách giáo khoa, đảm bảo tính khoa học, phù hợp với học sinh. Các bộ thí nghiệm thực hành dành cho học sinh được chú ý nhiều hơn. Nhiều bộ thí nghiệm hoàn toàn mới, đảm bảo khả năng định lượng, cập nhật kiến thức.

Tuy nhiên, theo kết quả thanh tra của Bộ GD&ĐT, trong số đó có nhiều thiết bị kém chất lượng, chưa dùng đã hỏng hoặc không dùng được. Các loại bản đồ, băng đĩa âm thanh dạy học có chất lượng kém nên tuổi thọ đồ dùng ngắn, cân hiện số nhưng không chính xác, thiết bị thí nghiệm bằng thuỷ tinh nhưng để “trần”, không có hộp bảo vệ nên khi vận chuyển về được đến địa phương thì đã hỏng, vỡ. Riêng ở cấp mầm non, do đặc thù lứa tuổi nên số TBDH cần nhiều hơn.

Vì vậy. nhiều nơi phát động phong trào tự làm TBDH. Những đồ dùng tự chế này đảm bảo tính mục đích, hoạt động của trò chơi, tính thẩm mỹ, an toàn và đa dạng. Trẻ cũng khá thích thú đón nhận những đồ chơi này một cách say mê. Mặc dù vậy, TBDH tự làm của cấp này hiện chỉ mang tính mô phỏng chứ chưa thực sự chính xác nên khó đưa đến cho các em những khái niệm cụ thể.

Theo giải thích của lãnh đạo Bộ GD&ĐT, mục đích của cấp mầm non là tạo cho trẻ sự hào hứng nên những sản phẩm tự làm phần nào đáp ứng được nhu cầu hiện nay. Còn ở một số TBDH cấp phổ thông hiện còn được đánh giá chưa phù hợp, là do phải nhập khẩu từ nước ngoài nên phải phụ thuộc tiêu chí của họ. Hoặc một số sản phẩm do chưa có trên thị trường nên khi triển khai đại trà khó kiểm soát hết chất lượng sản phẩm.

Về bảo quản TBDH, theo ông Phương, nhiều nơi đã chú trọng giữ gìn. Thậm chí hỏng hóc, nhà trường đều tự khắc phục để có thiết bị sử dụng nhiều lần trong năm học. Nhưng một số địa phương, do thiếu kinh phí nên phải dùng phòng học cũ để chứa TBDH một cách tạm bợ khiến TBDH nhiều nơi chưa dùng đã hỏng. Ở cấp tiểu học và mầm non, tình trạng TBDH kém chất lượng gây nhiều khó khăn cho các trường trong công tác bảo quản.

Tiện thì dùng, không tiện thì thôi

Theo đại diện của Sở GD&ĐT tỉnh Bắc Ninh, hiện nhiều nơi đánh giá TBDH chưa phù hợp, kém chất lượng nên không lắp ráp được. Tuy nhiên, cần công bằng nhìn lại đội ngũ sử dụng TBDH này ở các trường đã đủ chưa? Hiện, “vấn nạn” mà nhiều tỉnh khi nhập TBDH về thường gặp phải là đội ngũ biết sử dụng các thiết bị này chưa nhiều, không có kiến thức chuyên môn nên có thiết bị nhưng không biết sử dụng hoặc không biết thẩm định sai sót.

Ông Phương cho biết, từ trước đến nay, vấn đề sử dụng TBDH đã có “phát” nhưng chưa “động”, bởi đã có văn bản chỉ đạo từ Bộ GD&ĐT nhưng có nhiều địa phương vẫn không mấy quan tâm đến việc nhập TBDH. Cụ thể, trong bảng tổng hợp tình hình báo cáo triển khai công tác TBDH cho đến hết ngày 15/5 thì có đến gần 30 đơn vị chưa có văn bản báo cáo về Bộ GD&ĐT.

Còn ở một số nơi, mặc dù có TBDH nhưng công tác bồi dưỡng, dành cơ sở vật chất để bảo vệ TBDH vẫn chưa nhiều. Thậm chí ở một số nơi, do không có phòng học bộ môn nên học sinh phải học “chay”, trong khi TBDH nhập về vẫn nằm nguyên trong kho chứa. Biên chế cho cán bộ quản lý thiết bị hiện nay cũng còn thiếu nên đội ngũ phụ trách thí nghiệm chủ yếu là giáo viên kiêm nhiệm, chưa qua đào tạo nên khi lên lớp, nhiều giáo viên có tâm lý tiện thì sử dụng TBDH còn không thì thôi. Vì vậy, theo ông Phương, nhiều địa phương ngoài việc nhập TBDH, còn phải chú trọng đến đào tạo năng lực cho giáo viên.

Theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển, tháng 6 tới đây, Bộ GD&ĐT tiếp tục bồi dưỡng cho việc chuẩn bị sử dụng thiết bị dạy học ở các địa phương. Ngoài ra, các địa phương sở tại cũng nên chú trọng và chủ động hơn nữa công tác bồi dưỡng nghiệp vụ để giáo viên sử dụng tốt TBDH. Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến thảo luận, nên đào tạo thêm văn bằng hai hay chỉ cần bồi dưỡng kiến thức đủ cho những giáo viên đang làm công tác kiêm nhiệm sử dụng TBDH?

Hạnh Nguyên