Trò giám sát thầy

 

Theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển, có thể hình dung chuẩn nghề nghiệp giáo viên và hiệu trưởng đặt ra yêu cầu: Mỗi giáo viên phải đạt được những tiêu chuẩn gì và được thể hiện qua tiêu chí nào? Mỗi tiêu chí này được định lượng ra sao?

 

Theo đó, mỗi cấp học sẽ có sự khác nhau về tiêu chuẩn. Chuẩn này là căn cứ, thước đo để đánh giá cán bộ, giúp các đơn vị tự đánh giá nhằm xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện để tự hoàn thiện và nâng cao năng lực giảng dạy cũng như đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhà giáo.

 

Để được học sinh đánh giá cao, người giáo viên sẽ phải tự nâng cao trình độ cũng như phẩm chất đạo đức. (Ảnh: C.H)

 

Hiện, Bộ GD&ĐT đã ban hành chuẩn nghề nghiệp cho giáo viên mầm non, chuẩn nghề nghiệp cho giáo viên tiểu học. Chuẩn hiệu trưởng trường THCS và THPT, chuẩn giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên, chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS và THPT đã qua giai đoạn triển khai thí điểm và chuẩn bị ban hành.

 

Bộ chuẩn trên gồm hệ thống tiêu chí các yêu cầu cơ bản về phẩm chất, đạo đức nhà giáo, kỹ năng nghề nghiệp... Những tiêu chí này được đưa ra trên các thang điểm để học sinh “chấm” giáo viên, giáo viên “chấm” đồng nghiệp về năng lực, phẩm chất đạo đức, sau đó chuyển lên hiệu trưởng xử lý. Trên cơ sở này, người quản lý sẽ quyết định mức thưởng phạt cho đội ngũ giáo viên qua từng mức đánh giá.

 

Tuy nhiên, theo ông Phạm Mạnh Hùng, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD&ĐT), không phải chờ đến khi có chuẩn mới đánh giá đạo đức và nghề nghiệp giáo viên. Mỗi giáo viên khi ra trường đều nắm được yêu cầu của nhà giáo phải như thế nào. Trong quá trình dạy, họ cần phấn đấu để hướng tới chuẩn mực đó. Chúng ta vẫn thường đề cao mối quan hệ thầy trò, tuy nhiên, nếu giáo viên vi phạm, học sinh và phụ huynh, thậm chí một dân thường vẫn có quyền giám sát đạo đức nghề nghiệp đội ngũ nhà giáo. Các đồng nghiệp cũng có thể giám sát lẫn nhau.

 

 

Khi chuẩn giáo viên mầm non, tiểu học và Dự thảo chuẩn hiệu trưởng trường THCS và THPT, chuẩn giám đốc trung tâm giáo dục thường xuyên, chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS và THPT được đưa ra, nhiều người kỳ vọng đây sẽ là cơ sở để sàng lọc đội ngũ nhà giáo.

 

Nhưng triển khai như thế nào, có nên đưa chuẩn vào luật Nhà giáo không và đưa ra sao thì còn nhiều vấn đề phải xem xét. 

 

Theo một đại biểu đến từ Bộ Nội vụ, nên xây dựng chuẩn cho tất cả đội ngũ giáo viên, thậm chí cả giáo viên liên kết đào tạo với nước ngoài, không nên chỉ áp dụng chuẩn cho đội ngũ giáo viên công lập. Cần tách chuẩn hiệu trưởng để đánh giá riêng vì theo quy định, hiệu trưởng là lãnh đạo, không nên đánh đồng với đội ngũ nhà giáo.

 

Ông Cao Văn Sâm, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề (Bộ LĐ,TB&XH) cho biết, nhất định phải đưa đạo đức giáo viên vào Luật nhà giáo. Đạo đức chủ yếu xét trên các tiêu chí; Tuy nhiên, các tiêu chí trong chuẩn giáo viên chưa định lượng được. Việc dự thảo chuẩn hiệu trưởng đưa ra yêu cầu mỗi hiệu trưởng ở trường THPT miền núi phải giỏi tiếng dân tộc là thiếu thực tế và khó thực thi. Hiện, chúng ta đang tiến hành luân chuyển giáo viên nên hầu hết hiệu trưởng ở trường miền núi đều là người Kinh nên khó đáp ứng yêu cầu. Nên chăng, chuẩn cần có quy định cụ thể cho từng vùng riêng biệt.

 

Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Gia Thiều (Hà Nội) chia sẻ kinh nghiệm: Trường Nguyễn Gia Thiều là một trong những đơn vị được thực hiện thí điểm chuẩn giáo viên. Hầu hết các giáo viên của trường đều đạt loại khá, giỏi trở lên- kể cả những giáo viên bị học sinh phàn nàn, nếu cứ áp dụng cách tính điểm theo như chuẩn giáo viên mà Bộ GD&ĐT đưa ra. Để chính xác hơn, mỗi tháng, trường phát cho mỗi học sinh một phiếu, không ghi tên, chỉ ghi lớp. Học sinh tự đánh giá chất lượng dạy học của giáo viên và nêu nguyện vọng có muốn giáo viên đó tiếp tục dạy vào năm sau hay không. Theo cách này, trường phân loại được giáo viên trung bình, khá, giỏi.

 

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển cho biết, điều khoản nào nên đưa vào luật Nhà giáo và điều khoản nào không nên đưa, hiện đang được bàn thảo. Việc đưa chuẩn giáo viên vào luật hay không cũng phải hết sức thận trọng vì luật ban hành phải qua thực tiễn. Nếu chúng ta ban hành nhưng chưa có thực tiễn thực hiện, cần tính toán xem đưa với mức độ như thế nào là hợp lý. 

 

Tiến độ soạn thảo Luật nhà giáo “Theo yêu cầu, tháng 10/2009 sẽ phải trình Chính phủ. Tuy nhiên, do luật đề cập đến nhiều vấn đề rất tế nhị nên phải thận trọng và không thể thống nhất ngay được. Mặc dù vậy, ban soạn thảo sẽ quyết tâm đúng tiến độ, cuối năm 2010, dự kiến sẽ ban hành bộ luật hoàn chỉnh”.   Ông Phạm Mạnh Hùng, Cục trưởng Cục nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD&ĐT)