“Trưởng xóm” chạy thận

Vết tích của bạo bệnh.

Ông Tấn ngồi nhẩm đoán: "Cái xóm này chẳng ai biết có từ bao giờ. Chỉ biết, hiện tại có anh Khai đã sống ở đây tới năm thứ 20". Mọi hoạt động của cái xóm nơi ngụ cư của con bệnh tứ xứ này đều phải qua ông cả. Bởi ông là "xóm trưởng".

 

"Người đỡ khổ nhất xóm..."

Ông Tấn nhận mình là người đỡ khổ nhất trong cái xóm chạy thận vốn lắm cảnh đời éo le này.   Ông cho biết hiện tại xóm chạy thận có tổng số 116 bệnh nhân đến từ khắp nơi, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa, Sơn La, Thái Nguyên, Điện Biên…

Ông là Nguyễn Văn Tấn quê ở xã Thụy Vân, Hiệp Hòa, Bắc Giang. Cái chức "xóm trưởng" là chính những cư dân xóm chạy thận "bầu" cho ông. Năm nay đã bước sang tuổi 72, nhưng đã bước sang năm thứ 9 kể từ ngày ông phải xa gia đình để gia nhập xóm chạy thận. Ở cái tuổi hưu trí, những tưởng sẽ có cuộc sống nhàn nhã ai ngờ ông bị suy thận mãn tính. Sống chung với bạo bệnh, lại xa sự chăm sóc của vợ con, nhưng trông bề ngoài ông vẫn nhanh nhẹn hoạt bát, tự tin yêu đời.

Ông Tấn nhận mình là người đỡ khổ nhất trong cái xóm chạy thận vốn lắm cảnh đời éo le này. Ông cho biết hiện tại xóm chạy thận có tổng số 116 bệnh nhân đến từ khắp nơi, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa, Sơn La, Thái Nguyên, Điện Biên... "Tất cả chúng tôi đến đây chữa trị tại 4 bệnh viện lớn Bạch Mai, Bưu Điện, Hòe Nhai và Đại học Y". Ông Tấn tâm sự: "Ở Hà Nội này có biết bao nhiêu xóm ngụ cư. Và đã là xóm ngụ cư thì chắc chắn là cuộc sống vất vả. Nhưng đây là xóm ngụ cư đặc biệt nhất, cũng là tập hợp của những cảnh đời đặc biệt nhất".

Xóm chạy thận nằm ở cuối con ngõ 80/121 đường Lê Thanh Nghị, Hà Nội, gồm những dãy trọ nhà cấp 4. Bao nhiêu năm nay không thay đổi gì, ẩn mình sau những rặng cây rợp mát và được bao bọc bởi những tòa nhà cao tầng san sát. "Xóm chạy thận là khu kinh doanh trọ thuê của 3 gia đình. Người ta cũng tốt bụng, để lại cái nơi trú ngụ cho chúng tôi. Chứ họ phá đi làm nhà nghỉ, khách sạn có khi kinh tế hơn nhiều".

"Nói 9 năm nhiều lúc thấy thời gian trôi nhanh, nhưng nhìn lại từ cái lúc tôi đến với xóm trọ chỉ 200.000 đồng/ tháng tiền thuê trọ. Bây giờ đã trên 1 triệu đồng/ tháng mới thấy xã hội đã đổi thay nhiều", ông Tấn nói. Chưa cần nói đến sự thay đổi bên ngoài, con người ông đã khác trước nhiều. Ông già dáng người nhỏ thó này theo thời gian xuất hiện thêm nhiều vết sẹo do phải cắm quá nhiều kim tiêm. Ông giơ tay lên chỉ cho tôi thấy cánh tay phải lỗ chỗ những vết sẹo rồi nói: "Tay tôi giờ không thể để van bơm máu nữa mà phải chuyển sang chân". Vừa nói ông lại kéo chân lên để lộ ra một van bơm mà bác sỹ cấy vào nổi cộm lên dưới da.

Là "xóm trưởng" xóm chạy thận, nên mọi hoạt động trong xóm đều phải qua ông. Ngoài việc một tuần 3 lần phải sang bệnh viện Bạch Mai lọc máu, mỗi lần mất hơn 3 giờ đồng hồ, ông Tấn lại lấy việc xóm ra làm cho đỡ buồn. "Ai đến xóm này đều phải khai tên tuổi, quê quán. Ai ốm đau "xóm" trích quỹ thăm 200.000 đồng. Ai ngã bệnh đột ngột, cử người đưa đi bệnh viện. Rồi ai đó ra đi chúng tôi cũng tổ chức viếng và cử người tiễn đưa", ông Tấn nói.

Ở cái xóm chạy thận này, không ai nắm rõ hơn những cảnh đời éo le hơn ông Tấn. "Đã mắc căn bệnh này rồi, chúng tôi như những cây tầm gửi, sống nhờ bác sỹ, nhờ gia đình, nhờ bà con lối xóm", vừa nói ông vừa dẫn tôi dạo quanh một vòng xóm chạy thận. Tôi gặp chị Mừng quê ở Ninh Bình. Chị Mừng đã 51 tuổi, năm trước chị đã phải cắt bỏ đại tràng, tiểu tiện phải mở ống thoát cạnh sườn. Chị đi lại khó khăn nhưng mỗi tuần vẫn phải lên viện 3 lần để lọc máu như bao người khác ở đây. Ông Tấn kể: "Ngoài chị Mừng, còn có chị Thiết, bây giờ không đi lại được. May có chị Hương, là bệnh nhân trẻ ở đây, ngày hai bữa đi chợ nấu ăn và giặt giũ cho".

Ông Tấn buồn rầu khi kể lại những sự việc đau lòng mà ông từng phải chứng kiến ở xóm: "Mới đây, chị T. đã li hôn với chồng. Chị rất yêu chồng nhưng xác định giờ mình không còn thời gian, sức khỏe để cùng chồng kiếm tiền xây dựng cuộc sống. Chị đã chủ động ra đi để không là gánh nặng cho chồng. Ly hôn xong mấy đêm liền T. chỉ biết nằm khóc. Thấy vậy mà tôi lấy làm xót xa. Toàn người hoàn cảnh éo le với nhau, không có tiền để giúp đỡ thì còn cái tình vậy. Chỉ biết động viên nhau sống vui vẻ"..

 

"Xóm trưởng" buồn bã khi nói về những cảnh đời trong xóm. Ảnh: Q.T

May nhờ có Nhà nước hỗ trợ

Xóm chạy thận, vốn dĩ là xóm của chuyện buồn nhiều hơn vui. Tuy đã đến rồi khó hẹn ngày về nhưng tình cảm họ dành cho nhau thật đặc biệt và trường hợp của chị Bông đã đem lại rất nhiều hi vọng cho hơn 100 con bệnh ở đây.

Ông Tấn nói mà mặt dửng dưng như không: "Từ Tết đến bây giờ đã 6 người ra đi". Có lẽ, ở cái xóm chạy thận này, đón nhận tin một ai đó qua đời, tuy xót xa thương cảm nhưng đó như là một phần của cuộc sống. Trong 9 năm ở đây, ông Tấn chẳng còn nhớ mình đã phải chứng kiến bao nhiêu người đã không chống chọi lại với bạo bệnh, đã về với ông bà tổ tiên. Dưới rặng tre rợp mát dẫn vào xóm ấy đã đón biết bao nhiêu con người đến tá túc một thời gian, người lâu người chóng rồi lại tiễn họ ra đi mãi mãi.

Ông Tấn nói giọng buồn buồn: "Đã vào với xóm này rồi, không ai hẹn ngày về đoàn tụ với gia đình cả. Trong suốt quãng thời gian đằng đẵng gần cả chục năm ở đây, việc những người bạn cứ lần lượt ra đi nhiều giờ thấy cái chết có đến với mình thì cũng nhẹ nhàng lắm. Hơn ai hết, cư dân xóm chạy thận lại quý cuộc sống này lắm. Quý thời gian còn sống trên cõi đời này lắm".

Ông kể, nhiều người trẻ trong xóm ngoài thời gian lên viện lọc máu, sức khỏe phục hồi một chút là phải lăn ra phố mưu sinh kiếm từng nghìn đồng để trang trải cuộc sống. Ông Tấn nhẩm tính mỗi năm một bệnh nhân chạy thận tiêu tốn hết 85 triệu đồng tiền thuốc. "May nhờ nhà nước hỗ trợ cho 80 triệu. Mỗi bệnh nhân chỉ mất 5 triệu tiền chạy chữa một năm. Ngoài số tiền đó hàng tháng còn phải trả tiền nhà, điện, nước, chợ búa sinh hoạt, chưa nói đến việc phải mua thuốc thang bồi dưỡng sức khỏe. Mỗi tháng ít nhất cũng mất vài triệu đồng. Bản thân tôi còn có lương hưu trí. Những người khác ở đây lấy gì ngoài sự trợ giúp của gia đình. Có những người gia đình nghèo, buộc họ phải lao ra kiếm sống... kiếm từng nghìn", ông Tấn rơm rớm nước mắt kể.

 

Mọi hoạt động của xóm đều được ông ghi chép cẩn thận.

 

Vời vợi ngày về...

Ông Tấn cho biết, ở xóm chạy thận tình cảm nam nữ, tình yêu cũng đã nảy nở. "Trong khốn khó, trong muôn vàn cái để toan lo, họ đã kết đôi sống với nhau, cùng nhau mâm cơm, phòng trọ, sớm tối có nhau, cùng nhau mưu sinh. Ở đây đã có 3 cặp đôi như thế rồi", ông nói. Có người đánh giầy, người bán nước, có người bán hàng rong, họ làm đủ thứ nghề lặt vặt để kiếm tiền trang trải sống qua ngày.

Cứ mỗi lần nhà có việc là ông lại về, bởi chỉ mất một buổi đi đường là ông đã về đến nhà. Nhưng nán lại ở mái ấm đích thực của mình được ngày một ngày hai là ông lại phải quay lại xóm. Căn bệnh quái ác này không cho phép người ta rời xa bệnh viện quá 3 ngày. Từ Hiệp Hòa, Bắc Giang xuống Hà Nội còn gần. Những bệnh nhân ở tít Cao Bằng, Yên Bái hay ở miền Trung xa xôi, họ không có cơ hội trở về thăm nhà. Hơn ai hết, ông Tấn thấu hiểu nỗi lòng những người xa quê. Mỗi lúc từ nhà trở lại xóm, ông đều có quà, khi túi nhãn, lúc thì quả mít chia cho mỗi người trong xóm một chút.

Mới đây, chị Nguyễn Thị Bông ở Quế Võ, Bắc Ninh vừa từ biệt cư dân xóm chạy thận để về đoàn tụ cùng gia đình mình. “Bông đã ở đây 4 năm lọc máu. Hôm vừa rồi kết quả kiểm tra sinh hóa cho thấy chị đã khỏe mạnh bình thường trở lại. Đó là trường hợp đặc biệt. Mới đây, nghe nói chị đã cưới chồng", ông Tấn thoáng vui cho biết.

 

Quang Thành