Truyền máu hoàn hồi cứu bệnh nhân vừa bị bệnh tim nặng lại mang nhóm máu hiếm gặp

Sáng 19/11/2020, bác sĩ Phạm Thanh Phong, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ (BV ĐKTW CT) cho biết, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật tim bệnh viện vừa phẫu thuật thành công trường hợp bắc cầu mạch vành có sử dụng máy truyền máu hoàn hồi vì bệnh nhân có nhóm máu hiếm.

Bệnh nhân là ông Dương Văn M. (sinh năm 1964, quê Cần Thơ) nhập BV trong tình trạng đau ngực trái nhiều.

Kết quả chụp động mạch vành có cản quang xác định bệnh nhân hẹp nặng 3 nhánh động mạch vành.

Bệnh nhân được cung cấp 2 đơn vị khối hồng cầu lắng, 2 khối huyết tương tương đông lạnh và 1 kít tiểu cầu 250ml gạn tách trong cuộc mổ.

Chẩn đoán xác định bị cơn đau thắt ngực không ổn định, hẹp thân chung và hẹp nặng ba nhánh mạch vành, tăng huyết áp, đái tháo đường type 2.

Đáng chú ý, bệnh nhân và gia đình người bệnh không biết mình mang nhóm máu hiếm Rh(-). Gọi là máu hiếm vì trong 10.000 người mới có 4 đến 7 người có cùng nhóm máu Rh(-) với người bệnh. Đặc biệt nhóm máu này rất hiếm ở chủng tộc châu Á.

Hội chẩn, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cầu nối chủ - vành (4 cầu) không sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể (Off pump CABG) với vật liệu làm cầu nối là toàn bộ động mạch.

Ca phẫu thuật kéo dài trong 6 giờ.

Trước nhu cầu cần có lượng máu hiếm Rh(-) để phẫu thuật, khoa Huyết học Truyền máu đã phối hợp với BV Huyết học Truyền máu vận động ngân hàng máu sống và hiếm để cung cấp 2 đơn vị khối hồng cầu lắng, 2 khối huyết tương tương đông lạnh và 1 kít tiểu cầu 250ml gạn tách.

Ngày 11/11, ê-kíp phẫu thuật gồm các bác sĩ khoa Phẫu thuật tim, khoa Phẫu thuật – Gây mê hồi sức với sự hỗ trợ của các bác sĩ Trung tâm Tim mạch, BV Chợ Rẫy thực hiện phẫu thuật mạch vành Off-pump.

Ca phẫu thuật thành công sau 6 giờ, có sử dụng phương pháp truyền máu hoàn hồi bằng hệ thống máy Cell Saver.

Bệnh nhân hiện đã qua cơn nguy kịch.

Hậu phẫu bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, dấu hiệu sinh tồn ổn định, vết mổ khô, dự kiến xuất viện trong ngày 20/11/2020.

Theo các bác sĩ, truyền máu tự thân hiện nay được chấp nhận rộng rãi, được xem như là lựa chọn đầu tiên khi quyết định truyền máu nếu có điều kiện. Máu tự thân là máu của chính bệnh nhân. Truyền máu tự thân nghĩa là bệnh nhân được truyền lại máu của chính họ.

Truyền máu tự thân có nhiều ưu điểm: Không có nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, Không có phản ứng do truyền máu, giảm áp lực cho ngân hàng máu…

Trong tình hình khan hiếm máu hiện nay, việc sử dụng máu của chính bệnh nhân mất đi trong phẫu thuật để truyền lại có ý nghĩa rất quan trọng.

Trong một số phẫu thuật tim mạch, nhất là trong bệnh lý động mạch chủ, lượng máu mất đi khá nhiều, cần được sử dụng lại cho bệnh nhân.

Truyền máu hoàn hồi còn được áp dụng trong nhiều chuyên khoa khác: Sản khoa, Ngoại tổng quát, Chấn thương…

Sử dụng máy truyền máu hoàn hồi trong trường hợp này, giúp nhanh chóng xử lý lượng máu mất đi nhằm kịp thời truyền lại cho bệnh nhân. Máu sau khi xử lý có chất lượng tốt: loại bỏ các chất đệm hồng cầu, hemoglobin tự do trong huyết tương, các chất chống đông máu, các yếu tố đông máu, Kali ngoại bào.

Theo ThS.Bs. Nguyễn Thị Minh Thy - Trưởng Khoa Huyết học truyền máu BV ĐKTW CT, máu và chế phẩm máu là loại thuốc quý, đặc biệt cứu người mà cho đến nay chưa có dược phẩm nào thay thế hoàn toàn chức năng của nó. Vì vậy nguồn máu để cho cấp cứu và điều trị bệnh nhân vẫn từ nguồn người hiến máu.

Các bác sĩ khuyên người dân quan tâm đến sức khỏe bản thân, động viên người thân xét nghiệm để biết chính xác nhóm máu của mình.

Nếu mang nhóm máu Rh(-) nên thông báo với cơ sở khám chữa bệnh, đặc biệt khi truyền máu và chăm sóc thai kỳ.

Hoàng Lê