Từ năm 2026, ít nhất 50% học sinh THPT được định hướng khởi nghiệp

Phó Thủ tướng Lê Thành Long vừa ký ban hành Quyết định số 336/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035”, đặt mục tiêu chuyển mạnh từ phong trào sang phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ trong nhà trường.

Theo Quyết định, Chương trình được xây dựng bám sát các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, hướng tới tạo bước chuyển về văn hóa khởi nghiệp trong cơ sở giáo dục. Người học được xác định là trung tâm sáng tạo; đồng thời tăng cường kết nối giữa nhà trường - doanh nghiệp - nhà đầu tư - địa phương để hiện thực hóa ý tưởng thành sản phẩm, dịch vụ và doanh nghiệp có giá trị.

Giai đoạn 2026 - 2035, trọng tâm là hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ trong cơ sở giáo dục, đi kèm công cụ quản trị theo kết quả. Nhà trường không chỉ tổ chức hoạt động mà phải bảo đảm cơ chế, đầu mối, dịch vụ hỗ trợ, công khai và đánh giá chất lượng.

Cách tiếp cận này nhằm tháo gỡ tình trạng dự án dừng lại ở cuộc thi hoặc mô hình trình diễn, thay vào đó được hỗ trợ xuyên suốt từ ý tưởng đến thương mại hóa.

Lần đầu đặt mục tiêu cụ thể cho từng cấp học

Không chỉ tập trung ở bậc đại học, Chương trình mở rộng hoạt động định hướng và trang bị kiến thức, kỹ năng khởi nghiệp cho toàn bộ các cấp học, triển khai theo lộ trình phù hợp với từng độ tuổi, gắn với thực tiễn địa phương và định hướng nghề nghiệp.

Cụ thể, trong giai đoạn 2026 - 2030, Chương trình hướng đến 50% học sinh trung học phổ thông, 25% học sinh trung học cơ sở, 15% học sinh tiểu học được định hướng khởi nghiệp. Có 35% học sinh trung học phổ thông, 15% học sinh trung học cơ sở, 10% học sinh tiểu học được trang bị kiến thức, kỹ năng, tư duy khởi nghiệp.

Bình quân hằng năm, tối thiểu 5% học sinh trung học phổ thông và 2% học sinh trung học cơ sở tham gia ít nhất một dự án hoặc hoạt động khởi nghiệp do cơ sở giáo dục hoặc cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức.

Việc lượng hóa chỉ tiêu được xem là điểm mới, nhằm đo lường hiệu quả thay vì dừng ở các hoạt động mang tính phong trào.

Chương trình tiếp tục duy trì Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” và Ngày hội khởi nghiệp quốc gia; đồng thời tổ chức tôn vinh “Doanh nhân sinh viên”, khen thưởng các mô hình tiêu biểu.

Tuy nhiên, định hướng giai đoạn mới nhấn mạnh đầu ra của dự án. Các ý tưởng sau cuộc thi cần được ươm tạo thường xuyên, có cố vấn, có khách hàng thử nghiệm và cơ hội tiếp cận vốn. Bên cạnh mở rộng liên kết với doanh nghiệp tư nhân, Chương trình khuyến khích tăng cường kết nối với doanh nghiệp nhà nước để đặt hàng, thử nghiệm, mở rộng thị trường cho các giải pháp tiềm năng.

Ít nhất 15 trung tâm nòng cốt, xây 40 FabLab

Về hạ tầng, Chương trình đặt mục tiêu đầu tư, hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp tại ít nhất 15 cơ sở đào tạo, nòng cốt là các Trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp.

Chính phủ cũng yêu cầu phát triển nền tảng số thống nhất phục vụ hệ sinh thái khởi nghiệp trong và ngoài nhà trường; nghiên cứu xây dựng, kết nối “Tài khoản người học trọn đời” gắn với ứng dụng định danh điện tử VNeID.

Đáng chú ý, sẽ đầu tư xây dựng ít nhất 40 phòng thí nghiệm chế tạo mở (FabLab) cho học sinh, sinh viên tại các địa phương từ ngân sách nhà nước, nguồn tài trợ hợp pháp hoặc hợp tác doanh nghiệp, ưu tiên mô hình liên trường.

Thành lập quỹ hỗ trợ, đặt mục tiêu 40 - 70 dự án được đầu tư mỗi năm

Một điểm nổi bật khác là đa dạng hóa nguồn vốn cho hoạt động khởi nghiệp. Chương trình yêu cầu thành lập Quỹ hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp và Quỹ cộng đồng trong cơ sở đào tạo; thí điểm Quỹ đầu tư khởi nghiệp nội bộ, khuyến khích quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ thiên thần tham gia đầu tư vào dự án của giảng viên, sinh viên.

Các cơ sở đào tạo được bố trí kinh phí từ nguồn thu hợp pháp để cấp vốn mồi cho sinh viên thử nghiệm, phát triển sản phẩm có khả năng chuyển giao hoặc thương mại hóa. Ngân sách nhà nước cũng được bố trí hỗ trợ các dự án khởi nghiệp sáng tạo, ưu tiên dự án có giá trị cộng đồng, tạo việc làm bền vững tại địa phương.

Theo mục tiêu đề ra, mỗi năm phấn đấu có ít nhất 40 - 70 dự án khởi nghiệp được đầu tư hoặc kết nối nguồn vốn.

Với cách tiếp cận toàn diện từ giáo dục nhận thức, xây dựng hạ tầng đến huy động nguồn lực tài chính, Chương trình giai đoạn 2026 - 2035 được kỳ vọng tạo nền tảng bền vững cho hệ sinh thái khởi nghiệp học đường, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong thế hệ trẻ.