Từ ngày 1/7/2025, quy định mới liên quan đến đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện có gì thay đổi?
GĐXH - Theo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024 sửa đổi có hiệu lực từ 1/7/2025, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện là những ai?
Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện
Theo Điều 2, Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện được quy định như sau:
Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:
- Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên;
- Cán bộ, công chức, viên chức;
- Công nhân và viên chức quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
- Hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ công an nhân dân; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;
- Dân quân thường trực;
- Người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác;
- Vợ hoặc chồng không hưởng lương từ ngân sách Nhà nước được cử đi công tác nhiệm kỳ cùng thành viên cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài được hưởng chế độ sinh hoạt phí;
- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã có hưởng tiền lương;
- Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố;
- Đối tượng quy định tại Điểm a Khoản này làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất;
- Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ;
- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã không hưởng tiền lương.
Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam, trừ các trường hợp sau đây:
- Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam;
- Tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động;
- Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.
Người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và tổ chức cơ yếu; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.

Theo quy định người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên được tham gia đóng BHXH. Ảnh minh họa: TL
Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện bao gồm:
- Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng;
- Đối tượng quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản 1 Điều này đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian này.
Người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khác nhau quy định tại Khoản 1 Điều này thì việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định như sau:
- Đối tượng quy định tại Điểm a và Điểm l Khoản 1 Điều này mà giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên.
Trường hợp hợp đồng lao động đang sử dụng làm căn cứ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng mà hai bên không có thỏa thuận về việc đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian tạm hoãn thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo thứ tự về thời gian có hiệu lực của hợp đồng được ký kết;
- Đối tượng quy định tại Điểm b và Điểm i Khoản 1 Điều này đồng thời cũng thuộc đối tượng quy định tại Điểm a hoặc Điểm l Khoản 1 Điều này thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo đối tượng tương ứng quy định tại Điểm b hoặc Điểm i Khoản 1 Điều này;
- Đối tượng quy định tại Điểm i và Điểm n Khoản 1 Điều này làm việc tại nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã đầu tiên tham gia quản lý, điều hành;
- Đối tượng quy định tại Điểm g và Điểm k Khoản 1 Điều này đồng thời thuộc đối tượng quy định tại một trong các Điểm a, i và l Khoản 1 Điều này thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo đối tượng tương ứng quy định tại Điểm a, i hoặc l Khoản 1 Điều này theo thứ tự đến trước;
- Đối tượng quy định tại Điểm k Khoản 1 Điều này đồng thời thuộc đối tượng quy định tại Điểm m hoặc Điểm n Khoản 1 Điều này thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo đối tượng quy định tại Điểm k Khoản 1 Điều này;
- Đối tượng quy định tại Điểm m và Điểm n Khoản 1 Điều này đồng thời thuộc nhiều đối tượng quy định tại Khoản 1 Điều này thì việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của Chính phủ;
- Đối tượng quy định tại Điểm e Khoản 1 Điều này đồng thời thuộc đối tượng quy định tại Điểm k hoặc Điểm m khoản 1 Điều này thì tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo đối tượng quy định tại Điểm e Khoản 1 Điều này.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với đối tượng khác ngoài đối tượng quy định tại Khoản 1 Điều này mà có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên trên cơ sở đề xuất của Chính phủ phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ.
Trường hợp không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:
- Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng.
Chính phủ quy định đối tượng hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc;
- Lao động là người giúp việc gia đình;
- Đối tượng quy định tại Điểm m và Điểm n Khoản 1 Điều này đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động, trừ trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu tối đa 06 tháng quy định tại Khoản 7 Điều 33 của Luật này.
Điểm khác nhau giữa bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện
Một số tiêu chí phân biệt 2 loại BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện
| Tiêu chí | BHXH bắt buộc | BHXH tự nguyện |
| Đối tượng tham gia | – Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động; – Cán bộ, công chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân, quân đội nhân dân; – Người hoạt động không chuyên trách ở xã phường, thị trấn; – Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
| – Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. |
| Các chế độ | – Ốm đau; – Thai sản; – Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; – Hưu trí; – Tử tuất | – Hưu trí – Tử tuất
|
| Trách nhiệm đóng | Khi tham gia BHXH bắt buộc, người sử dụng lao động và người lao động cùng có trách nhiệm đóng BHXH. | Khi tham gia BHXH tự nguyện, người tham gia tự đăng ký tham gia tại cơ quan BHXH. |
| Mức đóng hàng tháng | – Người lao động đóng 9% mức lương đóng BHXH vào Quỹ BHXH và Quỹ bảo hiểm thất nghiệp. – Người sử dụng lao động đóng 18,5% mức lương đóng BHXH vào Quỹ BHXH và Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
| – Người lao động đóng 22% mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn, tối đa không quá 20% mức lương cơ sở. |
| Phương thức đóng | Đóng theo một trong các phương thức sau: – 3 tháng – 6 tháng – 12 tháng – Đóng trước một lần theo thời hạn ghi trong hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài
| Đóng theo một trong các phương thức sau: – Hàng tháng – 3 tháng – 6 tháng – 12 tháng – Một lần cho nhiều năm về sau với mức thấp hơn mức đóng hàng tháng hoặc một lần cho những năm còn thiếu với mức cao hơn mức đóng hàng tháng.
|
35 tác phẩm báo chí lan tỏa giá trị nhân văn được vinh danh tại Giải Báo chí Phật giáo 2025
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH – Tại Lễ trao Giải Báo chí Phật giáo năm 2025 diễn ra ngày 9/6 tại Hà Nội, 35 tác phẩm xuất sắc nhất đã được vinh danh sau khi vượt qua gần 1.000 tác phẩm dự thi. Nhiều tác phẩm gây ấn tượng bởi tinh thần nhân văn, lan tỏa những giá trị thiện lành và trách nhiệm xã hội.
Cưỡng chế phá dỡ ban công nhà người đàn ông xịt nước vào thợ xây ở Hà Nội
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Liên quan đến vụ người đàn ông xịt nước vào thợ xây nhà sát vách tại xã Tây Phương (Hà Nội), sáng ngày 9/6, cơ quan chức năng đã chính thức tổ chức lực lượng tiến hành cưỡng chế, phá dỡ toàn bộ các hạng mục công trình vi phạm lấn sang khoảng không của nhà hàng xóm.
Đặt tên con gái mang mệnh Kim: Những cái tên đẹp mang phúc khí, hút tài lộc
Đời sống - 17 giờ trướcGĐXH - Nhiều bậc cha mẹ tin rằng đặt tên con đẹp không chỉ giúp con tạo ấn tượng tốt mà còn mang ý nghĩa về vận mệnh, sức khỏe và tương lai.
Trời không phụ người tử tế: 3 con giáp sống nhân hậu nên cả đời được quý nhân nâng đỡ
Đời sống - 19 giờ trướcGĐXH - Sống tử tế, đối nhân xử thế khéo léo và luôn giữ lòng thiện lương là điểm chung của những con giáp dưới đây.
Hé lộ giờ sinh Âm lịch của người phụ nữ khéo léo, được nhiều người yêu mến
Đời sống - 21 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, một số giờ sinh Âm lịch được cho là mang đến phúc khí dồi dào cho phụ nữ. Họ không chỉ thông minh, khéo léo mà còn sống hòa nhã, cuộc sống về sau khá viên mãn.
Tham gia bảo hiểm y tế 5 năm liên tục người dân hưởng quyền lợi gì từ ngày 1/7/2026?
Đời sống - 21 giờ trướcGĐXH - Người tham gia đóng bảo hiểm y tế từ đủ 5 năm liên tục sẽ được hưởng một số quyền lợi cao hơn khi đi khám chữa bệnh BHYT. Từ ngày 1/7/2026, khi mức lương cơ sở tăng, chính sách hưởng có thay đổi?
Công an vào cuộc vụ nhân viên an ninh Aeon Mall Long Biên bị tố vu khống khách hàng ăn cắp đồ
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Sau khi một phụ nữ đăng đàn tố cáo việc bản thân và hai con nhỏ bị nhóm người tự xưng là an ninh Aeon Mall Long Biên xúc phạm danh dự, ép lên xe vì nghi ngờ "ăn cắp đồ" dù có đầy đủ hóa đơn, Công an phường Long Biên (Hà Nội) cho biết đơn vị đang khẩn trương xác minh làm rõ vụ việc.
Thay đổi mới về đăng ký thường trú từ ngày 1/7, người dân cần lưu ý
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Từ ngày 1/7/2026, một số điểm mới về đăng ký thường trú sẽ chính thức có hiệu lực đặc biệt đối với trẻ em, người yếu thế, người cao tuổi có nhu cầu sinh sống cùng thân nhân.
Những con giáp sĩ diện, thích tạo vỏ bọc giàu có
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Theo tử vi, một số con giáp đặc biệt coi trọng hình ảnh cá nhân, thích tạo cảm giác dư dả, thành đạt trước người khác.
Nhóm người này được quỹ BHYT chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh theo quy định mới nhất
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Việc sử dụng bảo hiểm y tế (BHYT) khi đi khám chữa bệnh giúp người dân chia sẻ rủi ro tài chính, giảm thiểu gánh nặng viện phí. Vậy những nhóm đối tượng nào được quỹ BHYT chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh?
Cưỡng chế phá dỡ ban công nhà người đàn ông xịt nước vào thợ xây ở Hà Nội
Đời sốngGĐXH - Liên quan đến vụ người đàn ông xịt nước vào thợ xây nhà sát vách tại xã Tây Phương (Hà Nội), sáng ngày 9/6, cơ quan chức năng đã chính thức tổ chức lực lượng tiến hành cưỡng chế, phá dỡ toàn bộ các hạng mục công trình vi phạm lấn sang khoảng không của nhà hàng xóm.

