Tư vấn sức khỏe sinh sản học đường: “Trợ thủ đắc lực” đối với học sinh phổ thông

Học sinh rất cần sự trợ giúp tư vấn

Chỉ ra một thực tế học sinh hiện nay ngày càng tiếp cận với đời sống hiện đại nên sớm phát triển về cơ thể, dậy thì sớm hơn, lứa tuổi THCS đã bắt đầu có nhu cầu về tình cảm, thậm chí nhiều học sinh yêu sớm, quan hệ tình dục sớm…, TS Nguyễn Tùng Lâm - Chủ tịch Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội cho biết: Cách sinh hoạt hiện nay của người trẻ cũng đã cởi mở hơn, không gò bó như trước. Sự tiếp cận từ đời sống hàng ngày, qua phim ảnh, qua các mạng xã hội... là nguyên nhân khiến các em dễ tò mò về giới tính, yêu và quan hệ tình dục sớm ở độ tuổi học trò.

Theo TS Lâm, việc giáo dục giới tính cho học sinh đã được bắt đầu từ trung học cơ sở, nhưng lại chưa có hiệu quả, đặc biệt ở vùng nông thôn. Rào cản khiến việc giáo dục giới tính không hiệu quả đó xuất phát nhiều từ phía giáo viên dạy môn này do chưa được đào tạo chuyên sâu, trong Chương trình phổ thông hiện nay mới chỉ dừng lại ở các tiết học ngoại khóa... Ở gia đình, thời gian dành cho con cái ngày càng ít đi, cha mẹ ít có những chia sẻ, định hướng giúp con em mình vượt qua giai đoạn này…

"Công tác giáo dục giới tính, chăm sóc sức khỏe cũng như trang bị các kỹ năng sống khác là một yêu cầu cần thiết đặt ra trong bối cảnh hiện nay đối với học sinh. Các nhà trường cần tăng cường hơn nữa dạy học sinh về các kỹ năng sống, sức khỏe sinh sản, phòng chống xâm hại… chứ không nên chỉ chú trọng vào dạy kiến thức. Sự cần thiết phải thành lập phòng tư vấn học đường để kịp thời nắm bắt, chia sẻ và tư vấn giúp đỡ học sinh có các ứng xử, xử lý các tình huống liên quan đến học tập, bạn bè, giới tính và sức khỏe sinh sản" - TS. Nguyễn Tùng Lâm chia sẻ.

Tư vấn học đường giúp đỡ học sinh về học tập, sức khỏe, tâm lý, giới tính. Ảnh minh họa: Q.Anh

Ban tư vấn học đường phát huy hiệu quả

Nhằm tăng cường công tác tư vấn học đường, Bộ GD&ĐT cũng đã ban hành Thông tư 31/2017/TT-BGD&ĐT hướng dẫn thực hiện công tác tư vấn tâm lý cho học sinh trong trường phổ thông. Theo Thông tư, nhà trường có Tổ Tư vấn, hỗ trợ học sinh và bố trí cán bộ, giáo viên kiêm nhiệm để thực hiện công tác tư vấn tâm lý cho học sinh. Thành phần Tổ Tư vấn, hỗ trợ học sinh gồm: Đại diện lãnh đạo nhà trường làm Tổ trưởng; thành viên là cán bộ, giáo viên kiêm nhiệm công tác tư vấn tâm lý; nhân viên y tế trường học; cán bộ, giáo viên phụ trách công tác Đoàn, Đội; đại diện cha mẹ học sinh và một số học sinh là cán bộ lớp, cán bộ Đoàn, Đội.

Bên cạnh đó, cũng theo chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, các trường học thành lập bộ phận tư vấn tâm lý cho học sinh trong các trường tiểu học, THCS, THPT. Tiếp tục đa dạng hóa nội dung, xây dựng và nhân rộng mô hình tư vấn tâm lý nhằm triển khai có hiệu quả công tác tư vấn tâm lý trong nhà trường. Các Sở Giáo dục tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, tư vấn và truyền thông về giáo dục sức khỏe, vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường; giáo dục dân số, giáo dục chuyển đổi hành vi về xây dựng gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình, giáo dục giới tính, sức khoẻ sinh sản (SKSS) vị thành niên, phòng, chống HIV/AIDS.

Đến nay, ghi nhận tại nhiều trường học trên phạm vi cả nước cho thấy, công tác tư vấn học đường, trong đó lồng ghép tư vấn, tuyên truyền sức khỏe học đường cũng như "gỡ rối" những vấn đề liên quan đến tâm lý, tình cảm, sức khỏe của học sinh. 

Cụ thể, trong những năm qua, các trường phổ thông trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã tích hợp nội dung tuyên truyền kiến thức về SKSS vị thành niên, tìm hiểu về HIV/AIDS, KHHGĐ trong từng tiết học, trong các buổi sinh hoạt ngoại khóa, dàn dựng tiểu phẩm sinh hoạt dưới cờ hàng tuần, tổ chức hội thi,...

Bên cạnh đó việc duy trì câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe sinh sản trong nhà trường tại tỉnh Bắc Giang cũng đã giúp học sinh được nâng cao hiểu biết. Việc tham gia Câu lạc bộ giúp các em được trang bị những kiến thức rất bổ ích về sức khỏe giới tính hay sự biến đổi tâm sinh lý. Từ đó em cảm thấy tự tin hơn trong các mối quan hệ. Bên cạnh đó, nhà trường cũng đã tổ chức Ban Tư vấn tâm lý học đường tư vấn tất cả các vấn đề liên quan đến tâm sinh lý, SKSS và những thắc mắc về giới của học sinh.

Từ nhiều năm nay, công tác tư vấn SKSS dành cho học sinh tại các trường học ở TP Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh), được học sinh hào hứng đón nhận từ cách làm và thay đổi nội dung hoạt động, trong đó có việc thành lập các tổ tư vấn học đường. Tiêu biểu như, tại Trường THPT Ngô Quyền thành lập Tổ Tư vấn học đường (còn gọi là Góc thân thiện) với phương châm "Luôn lắng nghe, tôn trọng và bảo mật". Đông đảo học sinh trong trường đã tiếp cận với nhiều kiến thức về SKSS. Vào tiết sinh hoạt thứ 7 hàng tuần, cán bộ dân số đến trường chia sẻ kiến thức SKSS cho toàn thể học sinh. Tổ Tư vấn học đường của trường luôn giải đáp thắc mắc một cách thân thiện, mang lại hiệu quả cao và học sinh đón nhận hết sức cởi mở.

Thanh Hằng