UBND TP.HCM phải trả lời người dân những gì sau vụ việc ở Thủ Thiêm?

Hàng loạt sai phạm

Khu đô thị mới Thủ Thiêm (Q.2) gồm khu đô thị mới và khu tái định cư với diện tích 730 ha, nằm ở bán đảo Thủ Thiêm, bên bờ Đông sông Sài Gòn. Khu đô thị này đối diện Q.1 được kỳ vọng đẹp và hiện đại nhất Đông Nam Á. Hiện, dự án giải phóng hơn 99% mặt bằng nhưng vẫn còn hơn 100 hộ dân khiếu nại hơn chục năm. Họ cho rằng đất của họ nằm ngoài ranh quy hoạch nhưng vẫn bị giải tỏa, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư sai quy định.

Sau 4 tháng vào cuộc theo chỉ đạo của Thủ tướng, hôm 7/9, Thanh tra Chính phủ đã có kết luận việc kiểm tra một số nội dung liên quan khiếu nại của người dân về Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Qua đó, UBND TP.HCM và nhiều đơn vị có sai phạm trong quá trình quy hoạch khu đô thị này dẫn đến tình trạng tố cáo, khiếu kiện kéo dài hơn chục năm qua.

Trong đó, sai phạm tập trung vào các vấn đề như diện tích Khu đô thị mới Thủ Thiêm tăng khoảng 10 ha so với quy hoạch được Thủ tướng phê duyệt, thiếu một số hồ sơ quan trọng của cả Khu đô thị mới Thủ Thiêm và khu tái định cư 160 ha.

Cũng theo kết luận này, Thanh tra Chính phủ cho rằng, UBND TP.HCM phê duyệt quy hoạch 1/2.000 năm 1998, điều chỉnh diện tích và ranh giới là không đúng thẩm quyền, phê duyệt vị trí giới hạn quy hoạch không thống nhất về tên gọi so với bản đồ và thực địa. Ngoài ra, thành phố lấy 4,3 ha đất thuộc KP.1, P.Bình An (Q.2) để thực hiện một số dự án là chưa đủ cơ sở pháp lý, dẫn đến không xác định đúng, đủ diện tích đất phục vụ tái định cư theo quy hoạch.

Sai phạm hàng loạt tại Thủ Thiêm

Theo Thanh tra Chính phủ, khu vực 160 ha đất phục vụ tái định cư chưa đầy đủ pháp lý. Do đó, việc thành phố quy hoạch chi tiết và thu hồi, giao đất để xây dựng các khu tái định cư là chưa đúng thẩm quyền. Thanh tra Chính phủ cũng chỉ rõ UBND TP.HCM đã vi phạm các quy định khi phê duyệt quy hoạch, chấp thuận chủ trương tạm giao, thu hồi và giao đất cho 51 dự án với tổng diện tích 144,6 ha để đầu tư nhà ở, văn phòng, khu vui chơi, giải trí, công trình công cộng... trên phần đất đã quy hoạch tái định cư.

Thanh chỉ Chính phủ cũng chỉ ra nhiều sau phạm trong quá trình bồi thường, giải phóng mặt bằng và hỗ trợ tái định cư ở dự án. Từ đó dẫn đến phát sinh khiếu nại trong thời gian dài, cuộc sống người dân bị ảnh hưởng.

Từ kết luận, Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND TP.HCM xác định rõ trách nhiệm liên quan đến những vi phạm này. Trong đó xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân liên quan việc phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch, thu hồi đất, đền bù, tái định cư, việc lưu trữ hồ sơ, tài liệu, bản đồ. Ngoài ra, UBND TP.HCM cần rà soát từng trường hợp khiếu nại cụ thể, đặc biệt là các hộ trong khu vực 4,3 ha ngoài ranh quy hoạch để bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp sớm chấm dứt khiếu nại.

Sẽ giải quyết sớm

Liên quan đến sai phạm tại Thủ Thiêm, sáng nay (21/9), Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến chủ trì cuộc họp báo thông tin kế hoạch thực hiện Thông báo số 1483/TB-TTCP của Thanh Tra Chính Phủ với nội dung liên quan đến khiếu nại của người dân về Khu đô thị mới Thủ Thiêm (Q. 2).

UBND TP.HCM và nhiều đơn vị có sai phạm trong quá trình quy hoạch khu đô thị này dẫn đến tình trạng tố cáo, khiếu kiện kéo dài hơn chục năm qua

Diễn biến tại cuộc họp báo cho thấy, những nội dung như: Trách nhiệm của các lãnh đạo Thành ủy và UBND TP.HCM qua 4 nhiệm kỳ cụ thể như thế nào, cũng như việc đền bù cho người dân Thủ Thiêm ra sao vì sự việc đã cách đây 20 năm. Ngoài ra, 51 doanh nghiệp được giao đất ở khu tái định cư 160 ha là những doanh nghiệp nào, thành phố có thu hồi lại số đất này hay không đều được đại diện các cơ quan thông tấn đặt ra cho lãnh đạo UBND TP.HCM.

Trả lời báo chí, Phó chủ tịch UBND.TP HCM Trần Vĩnh Tuyến cho biết, với 51 doanh nghiệp được giao đất ở khu 160 ha tái định cư, thành phố sẽ rà soát lại đền bù quy hoạch Thủ Thiêm theo 3 hướng.Với các trường hợp đã giao đất đúng thì giữ lại, tiếp tục để doanh nghiệp phát triển, bởi đây là các dự án đang phát triển, có lợi cho thành phố và cho người dân.

Với trường hợp giao mà chưa đầy đủ tài chính thì truy thu, công khai minh bạch cho người dân. Còn đối với các trường hợp giao sai hoặc thu sai của người dân hoặc của các doanh nghiệp thì không cho phép triển khai dự án, thu hồi bán đấu giá.

Họp báo công bố kết luận thanh tra tại Thủ Thiêm

Về nội dung, trách nhiệm các tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm tại Thủ Thiêm, ông Tuyến cho biết chưa thể trả lời ngay hôm nay được. Theo ông Tuyến, sự việc diễn ra trong thời gian dài nên nên cần thời gian đánh giá, xem xét kỹ càng. “Các tổ chức liên quan phải báo cáo giải trình, khi có kết quả sẽ thông báo cụ thể”, ông Tuyến cho biết.

Đại diện thành phố cho biết, sai phạm về Thủ Thiêm trải qua 4 đời Chủ tịch UBND TP.HCM, gồm: ông Võ Viết Thanh (1996 - 2001), ông Lê Thanh Hải (2001 - 2006), ông Lê Hoàng Quân (2006 - 2015) và đương nhiệm là ông Nguyễn Thành Phong.

Liên quan đến 4,3 ha đất thuộc KP.1, P.Bình An (Q.2), ông Huỳnh Thanh Khiết, Phó chủ tịch UBND Q.2 cho biết, tổ công tác liên ngành của quận này được thành lập nhằm giải quyết kiến nghị, khiếu nại liên quan đến dự án Thủ Thiêm. Đồng thời rà soát các chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho các hộ dân nằm trong diện tích 4,3 ha. Theo ông Khiết phải có thời gian mới xác định ranh của phần 4,3 ha này. Ông Khiết khẳng định tổ liên ngành sẽ có báo cáo cụ thể trong thời gian sắp tới.

Theo UBND TP.HCM, quan điểm nhất quán của thành phố là thực hiện nghiêm túc, đầy đủ kết luận của thanh tra chính phủ và được Thủ tướng thông qua. "Ngày mai (22/9), UBND TP.HCM sẽ họp để đẩy nhanh tiến độ của tổ công tác, tham khảo ý kiến của Thanh tra Chính phủ để có hướng đối thoại với dân. Khi tạo được sự đồng thuận cao, TP mới triển khai", ông Tuyến cho biết.

Nguyễn Khoát