Ưu tiên giải quyết những vấn đề bức xúc của người dân

Bên cạnh đó, cán bộ ngành Y tế có nơi có lúc còn vấp phải những khiếm khuyết trong việc giải thích, xử lý thỏa đáng những vấn đề mà người dân quan tâm…" - Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu đã thẳng thắn, cởi mở như vậy trong cuộc trao đổi với báo GĐ&XH.

 

Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu. (Ảnh: Lê Anh Tuấn)

 

Năm của nhiều nỗ lực lớn       

 

 

- Năm 2008 đối với ngành Y tế là năm của nhiều nỗ lực lớn, nhiều sự kiện đặc biệt, triển khai nhiều quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước liên quan đến ngành như: Nghị quyết số 18/QH của Quốc hội về công tác y tế; Sơ kết 3 năm thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị về công tác y tế, dân số; Quyết định số 1544/QĐ-TTg của Thủ tướng về đào tạo 11.600 bác sỹ, cán bộ y tế cho miền núi, vùng khó khăn; Quyết định số 47/QĐ-TTg nâng cấp 621 bệnh viện huyện từ trái phiếu; Phòng chống dịch thành công sau lũ lụt…

 

Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội, chúng ta đã hợp nhất công tác y tế và công tác dân số về một nhà, cho đến nay, quyết sách này đang thể hiện những hiệu quả đích thực. Việc điều chỉnh tổ chức hệ thống y tế địa phương cũng đã được triển khai.

 

Trước những biến động khó lường của nền kinh tế thế giới, đối mặt với tình hình giá cả, lạm phát tăng cao trong nước, ngành y tế phải đối mặt với rất nhiều vấn đề của riêng mình như chất lượng Y tế cơ sở, hệ thống khám chữa bệnh ngày càng quá tải, công tác bảo hiểm y tế cũng còn nhiều vấn đề, các dịch bệnh vẫn rình rập và có thể bùng phát bất kỳ lúc nào, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm đặt con người trước những nguy cơ mới.

 

Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu thị sát tình hình phòng chống dịch bệnh sau lũ tại Thạch Thành, Thanh Hóa. (Ảnh: Chí Cường)

- Triển khai Đề án 1816 về việc luân chuyển cán bộ từ tuyến trên về tuyến dưới, cùng với quyết tâm giảm tải bệnh viện của Bộ Y tế trong năm 2008 đã đạt được nhiều kết quả tốt và điều quan trọng là người dân ở tuyến dưới được chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Nhưng thưa Bộ trưởng, tình trạng quá tải vẫn đang còn là vấn đề nóng tại nhiều bệnh viện tuyến cơ sở?

 

- Trong điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị của hệ thống  khám chữa bệnh tuyến dưới ở nước ta còn nhiều hạn chế, trong khi nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân ngày một tăng, thì tình trạng quá tải người bệnh trong các cơ sở y tế là vấn đề tất yếu, nan giải và không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Có bệnh viện có thể giải quyết xong chỉ trong 1-2 năm, thế nhưng cũng có bệnh viện và chuyên khoa 7 - 10 năm chưa chắc đã giải quyết xong. Là những người thầy thuốc, hơn ai hết chúng tôi hiểu việc nằm ghép 2 - 3 người/giường là rất khổ cho bệnh nhân. 80% số người bệnh đó là những người nông dân, thiếu khả năng chi trả viện phí. Do đó, vấn đề quyết tâm chống nằm ghép đồng thời cũng là quan điểm chính trị - xã hội chứ không chỉ là y tế đơn thuần.

 

Thấu hiểu nỗi khổ và những khó khăn của người bệnh trong các cơ sở y tế bị quá tải, mặc dù biết rằng giải quyết tình trạng này không phải một sớm một chiều, nhưng Bộ Y tế vẫn quyết tâm thực hiện bằng nhiều biện pháp để giảm tình trạng quá tải bệnh viện, trước mắt là giảm tối đa tình trạng người bệnh phải nằm chung giường. Bộ Y tế đã hướng dẫn các cơ sở khám chữa bệnh triển khai các biện pháp như bố trí tăng diện tích để kê thêm giường bệnh, rút ngắn ngày điều trị hợp lý, tăng cường điều trị ngoại trú, triển khai mô hình bệnh viện vệ tinh và mô hình Bác sĩ gia đình…

 

Một trong những giải pháp quan trọng là nâng cao năng lực khám chữa bệnh cho tuyến y tế cơ sở để giảm tối đa việc chuyển tuyến điều trị không cần thiết. Bộ đã đẩy mạnh các hoạt động thực hiện chủ trương này. Được sự đầu tư của Chính phủ, hiện nay Bộ đang phối hợp với Uỷ ban nhân dân các tỉnh triển khai Đề án đầu tư xây dựng, cải tạo và nâng cấp bệnh viện đa khoa huyện và bệnh viện đa khoa khu vực sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ và các nguồn vốn hợp pháp khác giai đoạn 2008-2010 (được ban hành kèm theo Quyết định số 47/2008/QĐ-TTg ngày 02/4/2008 của Thủ tướng Chính phủ) - gọi tắt là Đề án 47.

 

Đồng thời, Bộ đã và đang triển khai có hiệu quả Đề án "Cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh" chống quá tải cho tuyến trên. Tới nay đã có hơn 600 cán bộ y tế ở các bệnh viện Trung ương và một số bệnh viện lớn của Hà Nội và TPHCM về công tác ở các bệnh viện tỉnh vùng sâu, vùng xa, miền núi... Kết quả năm qua đã giảm 10% quá tải nằm ghép ở các bệnh viện Trung ương.

 

- Năm mới đến, ngành Y tế quyết tâm giành nhiều thắng lợi nhưng cũng sẽ phải đương đầu với không ít khó khăn. Trước thềm năm mới, điều gì khiến Bộ trưởng trăn trở?

 

- Ngành Y tế sẽ có rất nhiều việc để làm: Củng cố hệ thống y tế cơ sở, tăng cường quản lý, thanh kiểm tra các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm; thực hiện đề án luân chuyển cán bộ nâng cao chất lượng khám chữa bệnh của tuyến dưới; triển khai hiệu quả các nguồn vốn đầu tư cho y tế; triển khai Luật Bảo hiểm y tế đến từng người dân; đẩy mạnh tuyên truyền giáo dục sức khỏe vệ sinh phòng bệnh gắn với bảo vệ môi trường, 3 công trình vệ sinh ở nông thôn (nước sạch, hố tiêu, nhà tắm)…đó là những việc lớn mà chúng ta phải tiếp tục thực hiện.

 

Thực lòng, tôi cũng trăn trở nhiều điều lắm! Nguồn lực hạn chế, nhân lực thiếu, anh em trong ngành thu nhập, lương bổng chưa cao, người dân cũng còn nghèo… làm sao để hoàn thành được nhiệm vụ phòng, khám và chữa bệnh thật tốt cho người dân? Đặc biệt, trên thực tế, trong dân ta vẫn còn lưu giữ nhiều thói quen, tập quán cũ từ canh tác, sản xuất, kinh doanh cho đến sử dụng các sản phẩm không có lợi cho sức khỏe, đặc biệt vệ sinh môi trường ở nông thôn (có nơi còn 30-40% gia đình không có hố tiêu, 70-80% không đạt tiêu chuẩn) do đó nguy cơ mắc bệnh vẫn rất cao.

 

Mặt khác, công tác quản lý, đầu tư cho vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn chưa ngang tầm, gây nên những bức xúc không đáng có trong nhân dân. Nhưng dù trong hoàn cảnh nào, ngành Y tế cũng có kế hoạch, quyết tâm thực hiện thật tốt để sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ nhân dân ngày càng tốt hơn.

 

Chúng tôi xác định rất rõ, những vấn đề bức xúc nhất cho nhân dân thì ngành Y tế ưu tiên xử lý trước. Và song song là chuẩn bị các bước vững chắc cho một kế hoạch dài hạn mà ngành đã vạch ra. Lâu dài nhất, lớn lao nhất vẫn là chiến lược đưa dịch vụ y tế - dân số đến được với từng người dân. Mục tiêu lớn nhất là để mọi người dân đều bình đẳng trong việc hưởng thụ các dịch vụ này.

 

Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu thăm hỏi các bệnh nhân sốt xuất huyết tại Bệnh viện Thanh Trì, Hà Nội.

 

 

 

- Trọng tâm định hướng cho công tác y tế năm 2009 là kiểm soát và khống chế dịch bệnh, không để xảy ra các vụ dịch lớn; triển khai có hiệu quả Đề án 47, Đề án 1816 để cải thiện cơ sở vật chất của bệnh viện tuyến huyện và nâng cao năng lực khám, chữa bệnh của bệnh viện tuyến cơ sở; quản lý chặt chẽ giá thuốc, bảo đảm cung ứng đủ thuốc cho nhu cầu phòng bệnh, khám chữa bệnh; kiện toàn hệ thống y tế các cấp, đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính (trong đó có tiền lương và khung giá dịch vụ y tế); xây dựng và áp dụng cơ chế mới đối với bảo hiểm y tế, thực hiện quy hoạch xử lý chất thải bệnh viện, xây dựng và kiện toàn tổ chức quản lý, thanh tra, kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm.

 

Bên cạnh đó, đẩy mạnh việc quản lý, thanh, kiểm tra, giám sát đối với 4 nhóm: dược phẩm, vaccine, sinh phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm; phát triển nguồn lực y tế...Sẽ còn rất nhiều việc phải làm, nhưng tôi tin rằng với những "bước đi" vững chắc của ngành thời gian qua, cùng với sự nỗ lực của các cấp các ngành, và nhất là của nhân dân thời gian tới, công tác y tế 2009 chắc chắn sẽ có nhiều khởi sắc hơn. Hoạt động khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân của ngành sẽ đạt hiệu quả cao hơn.

 

 

- Năm đầu tiên của việc "về chung một nhà" giữa Dân số  và Y tế, mặc dù đã ổn định về cơ cấu tổ chức nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm, chúng ta sẽ giải quyết các vấn đề này như thế nào, thưa Bộ trưởng?

 

- Vấn đề trước mắt của năm 2009 vẫn là nhanh chóng ổn định mức sinh thay thế. Cần có được những biện pháp uyển chuyển cho công tác giảm sinh, vừa giảm mức sinh ở vùng có mức sinh cao, vừa ổn định được mức sinh ở khu vực đã đạt mức sinh thay thế; nhanh chóng khống chế sự mất cân bằng giới tính khi sinh, từng bước nâng cao chất lượng dân số. Muốn làm được những điều đó, trước hết cần sớm kiện toàn, củng cố và ổn định bộ máy làm công tác dân số cả về số lượng và chất lượng; chuẩn bị lực lượng cho "thế trận mới" với nhiều mục tiêu đang được đặt ra.

 

Để đạt được những mục tiêu nói trên, giải pháp chính vẫn là tuyên truyền giáo dục, thuyết phục nhân dân thực hiện chính sách DS-KHHGĐ. Để người dân nhận thấy lợi ích của quy mô gia đình ít con, có trách nhiệm trong hành vi sinh sản để có kinh tế ổn định, con cái được học hành, đào tạo đến nơi đến chốn và để dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh, thì việc truyền thông chuyển đổi hành vi cần làm mạnh hơn, quyết liệt hơn nữa. Nếu đến 2010, mức sinh vẫn chưa ổn định được thì trong thời gian tiếp theo, chúng ta sẽ phải trả giá cho sức ép của dân số lên môi trường và an ninh lương thực. Và hệ lụy của nó thì phải rất nhiều thế hệ sau mới có thể khắc phục được.

 

Giải pháp tiếp theo là tạo điều kiện để mọi người dân tiếp cận được với các dịch vụ SKSS/KHHGĐ, đưa các dịch vụ này đến gần dân, thuận tiện, với chất lượng ngày càng cao; tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên tình hình báo cáo thực hiện công tác DS-KHHGĐ cũng như những khó khăn, vướng mắc và những vấn đề phát sinh trong công tác này cho lãnh đạo Đảng và chính quyền các cấp, tích cực tham mưu cho lãnh đạo Đảng và chính quyền ra các văn bản chỉ đạo, thực hiện kiểm tra, đánh giá đối với các địa phương, đơn vị; chủ động phối hợp với các ngành chức năng ở Trung ương cũng như là địa phương triển khai, tổ chức công tác này cho có kết quả. Năm 2009, ngành Dân số phải đạt và vượt chỉ tiêu mức giảm sinh Quốc hội giao là 0,2%o.

 

 

Khánh Lam