Về việc quản lý xe đạp điện như xe máy: Ế tạm thời, lợi lâu dài

> Xe điện "nở rộ"
> Tranh nhau đi mua xe điện

Trước thông tin này, nhiều người tiêu dùng cho biết họ ngại sự phiền hà, còn các tiểu thương thì sợ mình hết cửa làm ăn...

Hết “đất sống” cho xe không đảm bảo an toàn

Sau gần một năm lên cơn “sốt”, thị trường XĐĐ ở Hà Nội bắt đầu tạm lắng. Gặp những chủ cửa hàng trên các tuyến phố chuyên bán XĐĐ như phố Huế, Nguyễn Lương Bằng, Bà Triệu, Khâm Thiên... chúng tôi đều được nghe họ phàn nàn về doanh số bán hàng bắt đầu giảm, khi XĐĐ rơi vào cảnh vắng khách, ế hàng.

Chủ cửa hàng XĐĐ Khánh Hiệp (53D phố Bà Triệu, Hà Nội) cho biết: “Chúng tôi ăn nên làm ra gần một năm nay, nhất là sau khi quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm đối với người ngồi trên mô tô, xe máy chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, sau thông tin XĐĐ trên 25km/h sẽ bị quản lý như xe máy, cửa hàng tôi bắt đầu rơi vào tình trạng ế ẩm. Nếu dự thảo này chính thức có hiệu lực, thì tôi nghĩ mình sẽ phải chuyển sang kinh doanh mặt hàng khác”.

Chị Lý Thị Liên, nhân viên cửa hàng bán XĐĐ Nghĩa Minh trên phố Khâm Thiên cho biết: “Nếu như trong những tháng “sốt”, một cửa hàng có thể bán được 5-7 chiếc/ngày thì mấy ngày nay nhiều nhất chỉ bán được từ 1-2 chiếc, có ngày không bán được chiếc nào”.

Theo các chủ cửa hàng và khánh hàng, lợi thế của XĐĐ ở chỗ: Ngoài sự nhỏ gọn, không tiêu tốn xăng dầu (thứ nhiên liệu đang ngày càng đắt đỏ) thì người điều khiển không phải lo lắng khi chạy vượt quá tốc độ, không cần bằng lái, không cần  biển kiểm soát, không kiểm tra an toàn kỹ thuật và cũng không vướng bận đến chuyện có đội mũ bảo hiểm hay không.

“Tôi đã mua xe đạp điện vì những lợi thế của loại phương tiện này, nhưng nếu trong thời gian tới loại xe này bị quản lý chặt chẽ hơn, có thể tôi sẽ thay đổi phương tiện khác” - ông Nguyễn Trung Anh ở xã Di Trạch, huyện Hoài Đức, Hà Tây bày tỏ quan điểm.

Về vấn đề này, ông Đỗ Gia Phan, Chủ tịch Hiệp hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam, lại có cách nhìn nhận khác. Theo ông Phan thì hoàn toàn sai lầm khi cho rằng XĐĐ sẽ hết chỗ đứng trên thị trường nếu có thêm thủ tục quản lý. Sức mua XĐĐ giảm chỉ là tạm thời, vì những ưu thế của XĐĐ vẫn còn đó (nhỏ gọn và không tiêu tốn nhiên liệu, thân thiện với môi trường).

Cũng theo ông Phan, có thêm cách quản lý này sẽ tốt cho chính các chủ sở hữu. Bởi lẽ, người tiêu dùng đang không được bảo vệ khi sử dụng phương tiện này thì sau khi có quy định họ sẽ được bảo vệ quyền lợi một cách hợp pháp. Những loại XĐĐ không đảm bảo chất lượng cũng sẽ không còn cơ hội "nhòm ngó" đến thị trường trong nước.

An toàn phải được đặt lên hàng đầu

Theo ông Đỗ Hữu Đức, Phó Cục trưởng Cục đăng kiểm Việt Nam, Quản lý xe đạp điện trên 25km/h như xe máy nghĩa là người sử dụng XĐĐ mang thông số này phải đăng ký biển số, kiểm tra an toàn kỹ thuật, đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông. Bộ GTVT đề nghị việc quản lý phương tiện này là do trên thực tế đã có nhiều vụ tai nạn giao thông liên quan đến XĐĐ.

Qua khảo sát thực tế, hầu như không có loại XĐĐ nào có vận tốc dưới 30km/h: Vận tốc  XĐĐ của Cty xe đạp Thống Nhất và xe nhãn hiệu Yamaha là 40-45km/h, XĐĐ nhập từ Đài Loan, Trung Quốc cũng có vận tốc từ 30-45km/h... Tuy nhiên, theo một số chủ cửa hàng kinh doanh thì hiện trên thị trường vẫn có loại xe xuất xứ từ Trung Quốc có vận tốc lên đến 60km/h.

Trong khi đó, theo phân tích của một chuyên gia thuộc Trung tâm Kiểm định Kỹ thuật An toàn Hà Nội, với trọng lượng nhỏ gọn như XĐĐ nhưng tốc độ lớn (trên 40km/h) thì rất nguy hiểm. Vì khi đó, người điều khiển luôn có cảm giác bị bay ra khỏi xe, đầu xe bị lắc và có thể bị cất vổng lên bất kỳ lúc nào. Trọng lượng nhỏ gọn lúc này sẽ “phản tác dụng” bởi nó làm cho khả năng bám mặt đường của hai bánh giảm do không chịu nổi sức cản của gió và tốc độ.

Theo ông Đỗ Hữu Đức, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam: “Xe hai bánh lắp động cơ điện, nhưng không có bàn đạp bằng chân hoặc có vận tốc lớn hơn 25 km/giờ thì không thuộc nhóm “xe đạp điện” và phải được xếp vào nhóm mô tô, xe máy thông dụng được định nghĩa trong Tiêu chuẩn VN 6211.

Trong dự thảo Luật Giao thông đường bộ sửa đổi lần này, ban soạn thảo đề nghị quản lý xe đạp điện như đối với xe thô sơ. Còn những xe hai bánh lắp động cơ điện có tốc độ và công suất lớn hơn cần phải quản lý như đối với các loại mô tô, xe máy lắp động cơ đốt trong. Có nghĩa là phải đăng ký biển số, kiểm tra an toàn kỹ thuật, người ngồi trên loại xe này phải đội mũ bảo hiểm, phải có bằng lái”.

Nhiều chuyên gia cho rằng, Bộ Giao thông Vận tải đưa vào danh mục quản lý loại phương tiện này là hợp lý. Vì đây là loại phương tiện đang được sử dụng phổ biến và sẽ tăng lên trong thời gian tới. Phương tiện tham gia giao thông liên quan trực tiếp đến tính mạng con người, nên đảm bảo an toàn phải đặt lên hàng đầu.

Mai Hạnh