Viêm gan C - "sát thủ giấu mặt"

Thứ tư, 14:30 17/06/2009 | Sống khỏe

Có không ít người đã ngộ nhận viêm gan C là "đàn anh" của viêm gan B và phải mắc viêm gan B thì mới có nguy cơ bị viêm gan C. Chính vì hiểu trật lất như vậy nên đã thiếu những ứng xử đúng đắn với siêu vi này, dẫn đến nguy hiểm cho bản thân

Ảnh minh họa.

Một bệnh nhân khá lớn tuổi đến gặp tôi tại phòng khám viêm gan của bệnh viện đại học Y dược trong một tâm trạng rất lo lắng vì mới nhận được kết quả xét nghiệm Anti-HCV dương tính và men gan tăng.

Ông kể cách đây 20 năm, ông bị xuất huyết tiêu hoá do loét dạ dày và đã được truyền hai đơn vị máu. Ông thắc mắc tại sao từ đó đến nay, vẫn cảm thấy khoẻ mạnh mà nay lại đột nhiên kết luận bị viêm gan siêu vi C mạn tính.

Viêm gan sao không vàng da?

Thật ra, mãi đến năm 1989, người ta mới phát hiện được những trường hợp bị viêm gan xảy ra sau khi truyền máu là do một loại siêu vi khuẩn được đặt tên là siêu vi viêm gan C gây ra (sau đây gọi tắt là viêm gan C). Chính vì vậy những trường hợp truyền máu trước năm 1990 như bệnh nhân nói trên vẫn có nhiều nguy cơ bị nhiễm viêm gan C.

“Bệnh viêm gan C có thể chữa thành công trên 50% trường hợp nếu được điều trị đúng cách”

Đây là một loại siêu vi khuẩn có cấu tạo và khả năng gây bệnh hoàn toàn khác với siêu vi A và B. Do đó, không phải bị nhiễm siêu vi A hoặc B lâu ngày thì sẽ tiến triển thành siêu vi C.

Người ta ước tính có khoảng hơn 200 triệu người đã bị nhiễm viêm gan C trên toàn thế giới.

Trước kia, viêm gan C chủ yếu lây qua đường truyền máu hoặc khi tiếp xúc trực tiếp với máu của bệnh nhân mà da niêm của chúng ta bị trầy xước hoặc bị đâm thủng. Hiện nay, nhờ các xét nghiệm tầm soát và sàng lọc ở những người cho máu nên tỷ lệ lây nhiễm sau truyền máu đã giảm đáng kể. Đường lây bệnh quan trọng hiện giờ là do dùng chung kim và ống tiêm. Hơn 60% những người chích xì ke đã bị nhiễm viêm gan C.

Ngoài ra, viêm gan C còn lây qua đường tình dục, từ mẹ truyền sang con trong lúc sinh nhưng mức độ lây nhiễm ít hơn viêm gan B gấp 10 lần. Ngoài ra, bệnh còn bị lây nhiễm do châm cứu, xâm mình, xỏ lỗ tai, dùng chung các vật dụng cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu... của người bệnh.

Vấn đề lây nhiễm trong bệnh viện cũng đáng được quan tâm (do phẫu thuật, nội soi, chữa răng, nạo thai... mà dụng cụ không được khử trùng đúng cách). Cũng nên lưu ý, có khoảng 20 – 40% trường hợp bị viêm gan C nhưng không biết nguồn lây rõ ràng.

Viêm gan C thường ít gây ra triệu chứng viêm gan cấp và điển hình cho nên đa số bệnh nhân không có triệu chứng rõ ràng. Nếu có, cũng là những triệu chứng không đặc hiệu như mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tiêu hoá, đau tức dưới sườn bên phải. Rất ít khi có vàng da. Việc phát hiện bệnh thường là tình cờ khi đi xét nghiệm máu hoặc kiểm tra sức khoẻ. Nhiều lúc, bệnh cứ tiến triển âm thầm đến khi phát hiện thì đã bị xơ gan hoặc ung thư gan. Do vậy, việc khám sức khoẻ và xét nghiệm máu định kỳ là rất cần thiết để phát hiện bệnh sớm.

Viêm gan C có điều trị hết?

Một trong những đặc điểm quan trọng của viêm gan C là đa số bệnh nhân sẽ không có khả năng loại trừ siêu vi ra khỏi cơ thể và họ sẽ trở thành người nhiễm viêm gan C mạn tính. Trong số đó, 25% bệnh nhân có men gan hoàn toàn bình thường trong nhiều năm và họ được gọi là “người mang siêu vi C mạn tính không triệu chứng”.

Số bệnh nhân còn lại có viêm gan mạn tính tiến triển chậm, men gan có lúc tăng, lúc giảm về bình thường. Do vậy, bệnh nhân thường chủ quan không chịu theo dõi bệnh thường xuyên. Sau 10 – 20 năm, ít nhất có 20% số bệnh nhân viêm gan C mạn tính tiến triển sang xơ gan rồi thành ung thư gan. Xơ gan có thể xảy ra sớm hơn nếu như bệnh nhân uống rượu nhiều hoặc bị nhiễm thêm các loại siêu vi khác như siêu vi B, D, HIV...

Một điều may mắn là bệnh viêm gan C có thể chữa thành công trên 50% trường hợp nếu được điều trị đúng cách. Phác đồ điều trị tối ưu hiện nay là sử dụng kết hợp Peg-interferon (Pegasys hoặc Peg-Intron) với ribavirine. Peg-interferon là loại thuốc dùng tiêm dưới da, mỗi tuần một lần. Còn ribavirine là loại thuốc uống mỗi ngày. Thời gian điều trị phải kéo dài từ 6 đến 12 tháng tuỳ từng trường hợp.

Trước kia, người ta dùng loại thuốc interferon thông thường, tiêm ba lần mỗi tuần, có chi phí thấp hơn nhưng chỉ đạt được hiệu quả dưới 30%. Quá trình điều trị có thể sẽ đem lại một số tác dụng phụ. Interferon có thể gây các triệu chứng giống cảm cúm như mệt mỏi, sốt, ớn lạnh, đau xương khớp, đau mình mẩy. Các triệu chứng này chỉ xảy ra trong vài tuần đầu điều trị.

Ngoài ra, bệnh nhân còn bị chán ăn, rụng tóc, trầm cảm, giảm số lượng các tế bào máu... Ribavirine gây ho, ngứa, mất ngủ, thiếu máu, có thể ảnh hưởng đến thai cho nên tuyệt đối phải áp dụng các phương pháp ngừa thai trong suốt thời gian điều trị. Tuy nhiên, các tác dụng phụ này có thể được khắc phục bằng những biện pháp điều trị bổ sung và nâng đỡ thể trạng. Tuỳ từng loại triệu chứng mà các bác sĩ sẽ có những cách điều trị thích hợp.

Người bệnh cũng cần thực hiện một chế độ ăn uống điều độ và cân đối. Không nên kiêng khem quá mức sẽ gây suy dinh dưỡng. Rượu bia cần phải hạn chế. Nếu đã bị xơ gan thì phải bỏ rượu hoàn toàn. Các sinh hoạt thông thường hàng ngày vẫn nên tiếp tục. Cần tập thể dục, thể thao vừa sức để tăng cường sức khoẻ.

Có thể phòng ngừa viêm gan C?

Rất tiếc là bệnh viêm gan C hiện không có thuốc chủng ngừa, do vậy các biện pháp phòng ngừa chủ yếu là ngăn chặn sự lây lan của siêu vi theo đường máu hoặc tiếp xúc với da niêm như không chích xì ke, không dùng chung kim và ống tiêm, không dùng chung các vật dụng cá nhân dễ gây chảy máu như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, kìm cắt móng tay...

Người bị viêm gan C tuyệt đối không được hiến máu. Viêm gan C không lây lan qua đường ăn uống và các tiếp xúc thông thường nên không cần thiết phải ăn uống riêng hoặc cách ly người bệnh.

Theo SGTT

hoaianh

Chia sẻ facebook

Bình luận (0)

Xem thêm bình luận

Ý kiến của bạn

Cùng chuyên mục

Trái cây tưởng càng ăn càng tốt, nhưng 5 loại quả này người axit uric cao nên dè chừng

Bệnh thường gặp - 22 phút trước

GĐXH - Trái cây giàu vitamin, tốt cho sức khỏe là điều không phải bàn cãi. Thế nhưng với người có nồng độ axit uric cao, ăn trái cây không đúng loại, không đúng cách lại có thể khiến tình trạng gout và rối loạn chuyển hóa nặng hơn. Một số loại quả quen thuộc, vị ngọt dễ ăn nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ làm axit uric tăng cao nếu sử dụng thường xuyên. Dưới đây là 5 loại trái cây người axit uric cao nên lưu ý để tránh “tốt hóa hại”.

Muốn giảm cân mà không bị đói? 6 loại hạt này giúp no lâu, kiểm soát cân nặng hiệu quả

Sống khỏe - 43 phút trước

GĐXH - Giảm cân không có nghĩa là phải nhịn ăn hay cắt bỏ hoàn toàn chất béo. Một số loại hạt quen thuộc, giàu chất xơ và chất béo lành mạnh có thể giúp no lâu, hạn chế cơn thèm ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng nếu dùng đúng cách. Dưới đây là 6 loại hạt được chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên bổ sung khi muốn giảm cân an toàn.

Chuyên gia cảnh báo: Chế phẩm nha khoa chứa thạch tín khó phát hiện có thể gây hoại tử, tăng nguy cơ ung thư

Y tế - 5 giờ trước

GĐXH - Thạch tín – chất độc từng bị loại bỏ khỏi nha khoa hiện đại vẫn âm thầm xuất hiện trong một số chế phẩm điều trị răng miệng trôi nổi. Việc sử dụng các sản phẩm này không chỉ gây hoại tử lợi, xương hàm mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc mạn tính và ung thư nếu phơi nhiễm kéo dài.

Cô gái 22 tuổi sốc khi biết mình suy thận, thừa nhận 3 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Sống khỏe - 5 giờ trước

GĐXH - Ở tuổi 22, cô gái không ngờ mình bị suy thận mạn. Điều đáng nói, 3 thói quen này đang phổ biến ở giới trẻ Việt.

"Cầm dao mổ rồi mới thấy, nhiều quả thận ra đi mãi oan uổng chỉ vì thiếu hiểu biết": 30 cảnh báo từ BS phòng mổ, ai cũng phải đọc

Sống khỏe - 9 giờ trước

Đừng để khi máy hỏng rồi mới lo sửa thì chi phí và đau đớn sẽ gấp ngàn lần", bác sĩ nhấn mạnh.

Người đàn ông 42 tuổi nhập viện vì viêm tụy cấp từ dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải

Sống khỏe - 9 giờ trước

GĐXH - Người đàn ông nhập viện do viêm tụy cấp trong tình trạng đau bụng dữ dội, chướng bụng, bí trung đại tiện...

Ăn đúng 7 'siêu thực phẩm' này, làn da sáng mịn dần lên mà không cần mỹ phẩm đắt tiền

Bệnh thường gặp - 13 giờ trước

GĐXH - Muốn da sáng mịn, căng khỏe không chỉ trông chờ vào mỹ phẩm hay spa đắt tiền. Những thực phẩm quen thuộc, giàu vitamin và chất chống oxy hóa nếu ăn đúng cách có thể nuôi dưỡng làn da từ sâu bên trong. Dưới đây là 7 siêu thực phẩm được chuyên gia đánh giá cao, giúp da cải thiện rõ rệt nếu duy trì đều đặn mỗi ngày.

Người đàn ông 45 tuổi phát hiện ung thư tuyến tụy từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Nhiều người cho rằng rối loạn tiêu hóa, đau bụng, tiêu chảy chỉ là "chuyện vặt” của dạ dày, đường ruột. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng, những biểu hiện tưởng chừng đơn giản ấy đôi khi lại là tín hiệu cảnh báo sớm của ung thư tuyến tụy – căn bệnh được mệnh danh là “vua của các loại ung thư” vì mức độ nguy hiểm và khó phát hiện.