Vỡ gan vì ăn gỏi cá

> Ăn rau sống, coi chừng sán lá gan
> Người ăn tiết canh, sán "ăn" não

Vỡ gan mới biết bị nhiễm sán

Anh Phan Công Thành ở Kim Sơn, Ninh Bình có thói quen ăn gỏi cá nên bị nhiễm sán lá gan nhỏ mà không hề biết. Do để lâu ngày, nên những con sán lá gan nhỏ đã làm tổ trong đường mật, làm cho mật bị tắc, gan phình to. Một lần đào giếng, ép bụng vào thành giếng để giòng cống xuống, anh bị đau bụng quằn quại, ngất lịm đi. Đến bệnh viện, bác sĩ cho biết anh bị vỡ gan.

Cách đây hai năm, tại Khoa Khám bệnh của Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng Trung ương, hai anh em ruột là Nguyễn An Dũng và Nguyễn An Hòa ở Khánh Thượng, Ba Vì, Hà Nội được xét nghiệm và phát hiện ra nhiễm sán lá gan nhỏ.

Họ đều là thợ làm đá, sức khỏe vốn rất tốt. Vậy nhưng chẳng hiểu sao càng ngày sức khỏe càng suy kiệt, người mệt mỏi. Tưởng mình mắc bệnh nan y  gì, hai anh em đi  khám khắp nơi. Cuối cùng đến Viện Sốt rét - ký sinh trùng -  côn trùng Trung ương mới phát hiện ra bệnh.

Các anh cho biết, thời gian đi làm đá, thỉnh thoảng hai anh em lại ngồi nhậu và ăn gỏi cá với những thợ làm đá khác. Họ không ngờ rằng, chính món khoái khẩu đó đã khiến cho mình bị nhiễm bệnh.

Sau khi được điều trị khỏi bệnh sán, anh Hòa và anh Dũng đã về nhà kể lại bệnh tình của mình cho bà con nghe. Người dân toàn xã Khánh Thượng lúc đó mới “giật mình” vì hầu như ai cũng từng ăn gỏi cá, đặc biệt là nam giới. Ngay sau đó, hàng trăm  người đã kéo nhau đi khám bệnh. Kể từ đó, cả xã không còn ai dám ăn món khoái khẩu này nữa.

40% người dân mắc bệnh sán lá gan

Thạc sĩ Đỗ Trung Dũng – Phó Trưởng Khoa ký sinh trùng đường ruột (Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng Trung ương) cho biết: Không chỉ ở Khánh Thượng, Ba Vì mà người dân ở một số địa phương như Nam Định, Hòa Bình, Thanh Hóa, Ninh Bình đều có sở thích ăn gỏi cá.

Những con cá mè, cá trắm được bắt lên làm sạch. Thịt cá được thái nhỏ rồi rắc thính lên để ăn với rau thơm. Vì tục ăn gỏi cá nên ở những địa phương này, tỷ lệ người dân nhiễm sán lá gan nhỏ rất lớn. Có những vùng, khoảng 30 – 40 % người dân mắc bệnh sán lá gan nhỏ như Nghĩa Hưng (Nam Định), Khánh Thượng (Ba Vì – Hà Nội); Kỳ Sơn (Hòa Bình); Kim Sơn (Ninh Bình)...

Thạc sĩ Dũng cho biết, quá trình vệ sinh của con người, trứng sán lá gan nhỏ bị nhiễm vào ao, hồ, đồng ruộng... Sau đó sán lá gan nhỏ nhiễm vào ốc. Sống tại ốc một thời gian, đến giai đoạn ấu trùng thì sán thoát ra ngoài và tìm đến cá để ký sinh.

Sán lá gan nhỏ ký sinh trong các thớ cơ của cá, nên khi ăn gỏi cá, vô tình đã chuyển ấu trùng sán lá gan nhỏ vào người. Chúng phát triển thành một con sán trưởng thành và chui vào đường mật của gan để sinh sống. Khác với sán lá gan lớn (ấu trùng bám ở rau thủy sinh) là gây xơ gan, sán lá gan nhỏ lại gây tắc mật, làm cho gan phình to và có thể bị vỡ.

Th.S, BS Đoàn Hạnh Nguyên – Trưởng khoa Khám bệnh, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng Trung ương cho biết: Triệu chứng bệnh sán lá gan nhỏ rất khó phát hiện.

Nếu nhiễm ít sán thì rất ít khi có biểu hiện ra bên ngoài. Nhiễm nặng hơn một chút thì có biểu hiện đầy bụng, chán ăn. Nếu nhiễm nặng thì vàng da, vàng mắt. Có người tình cờ đi khám sức khỏe mới phát hiện ra mình bị nhiễm sán. Thậm chí, có người chỉ đến khi bị vỡ gan mới phát hiện ra mình bị nhiễm sán. Do vậy, nếu ai đã  từng ăn gỏi cá, tốt nhất nên đi xét nghiệm để phát hiện và chữa trị kịp thời.

Quỳnh Thy