Vụ 42 người một xã ở Phú Thọ nhiễm HIV: Có người bị AIDS chứng tỏ dịch đã xuất hiện từ lâu

Mất 5 - 7 năm mới mới sang giai đoạn AIDS

Liên quan đến sự việc hàng chục người dân ở xã Kim Thượng (Tân Sơn, Phú Thọ) bị nhiễm HIV gây hoang mang dư luận, theo báo cáo của Sở Y tế tỉnh Phú Thọ và qua làm việc với địa phương cho thấy trường hợp nhiễm HIV đầu tiên được phát hiện tại xã Kim Thượng là năm 2012.

Trong những năm gần đây, số người nhiễm HIV mới được phát hiện và số người tử vong do AIDS tại địa bàn xã Kim Thượng ngày càng gia tăng. Trước tình hình đó, ngành Y tế tỉnh Phú Thọ đã triển khai nghiên cứu, làm xét nghiệm HIV và phát hiện được 42 người bị nhiễm HIV tại xã này.

Trong số người nhiễm HIV được phát hiện, có những người đã chuyển sang giai đoạn AIDS. Ngoài ra, từ năm 2015 đến nay đã có 5 người tử vong vì AIDS.

Ảnh minh họa

Theo PGS.TS Nguyễn Hoàng Long, những thông tin này cho thấy tình hình nhiễm HIV tại xã Kim Thượng đã xảy ra từ lâu. Có thể đây là một điểm dịch HIV tích lũy đã lâu, nay qua triển khai xét nghiệm HIV rộng rãi mới phát hiện được.

“Như vậy, tình hình dịch HIV ở đây được coi là khá nghiêm trọng, tỷ lệ nhiễm HIV cao hơn khoảng 2,5 lần so với mức trung bình toàn quốc, và cần có biện pháp kiểm soát dịch ngay”, ông Long cho hay.

Nói về khả năng lây nhiễm HIV do sử dụng chung bơm kim tiêm khi tiêm chích do y sĩ T. gây ra, PGS.TS Nguyễn Hoàng Long khẳng định: Với những thông tin hiện có, chưa thể có cơ sở để kết luận về nguồn lây nhiễm HIV tại xã Kim Thượng.

“Một người từ khi nhiễm HIV đến khi chuyển sang giai đoạn AIDS thường trung bình sau 5-7 năm. Do đó, với những người đã bị AIDS và tử vong tại xã Kim Thượng chứng tỏ dịch HIV ở đây cũng đã có từ rất lâu và tích lũy qua nhiều năm, chứ không phải là mới xảy ra nhiễm HIV. Có người nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS, nhưng mới đi khám bệnh lần đầu tại y sỹ tư nhân trên địa bàn 6 tháng trước đây. Như vậy, không thể kết luận việc lây nhiễm HIV là do y sỹ trong vùng dùng chung bơm kim tiêm”, ông Long nói.

Hàng chục người đã nhiễm HIV sẽ ra sao?

Bộ Y tế đã giao cho Viện Vệ sinh – Dịch tễ trung ương làm đầu mối, phối hợp với Cục Phòng, chống HIV/AIDS, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan có liên quan của tỉnh Phú Thọ khẩn trương triển khai nghiên cứu khoa học, khách quan để tìm hiểu nguyên nhân. Cần phải xem xét toàn diện các đường lây và các yếu tố liên quan, như tình trạng người dân trong xã đi làm ăn xa khi nông nhàn, tình hình tệ nạn mại dâm, nghiện chích ma túy, cũng như nhiều yếu tố nguy cơ khác.

Trao đổi về hướng xử lý, PGS.TS Nguyễn Hoàng Long cho biết thêm: “Chúng tôi đã làm việc với tỉnh Phú Thọ và chỉ đạo ngành y tế tỉnh Phú Thọ thực hiện ngay một số công việc sau: Thứ nhất, cần thông báo kết quả xét nghiệm HIV cho những người không may bị nhiễm HIV; tư vấn, giải thích, hỗ trợ để điều trị ngay bằng thuốc ARV miễn phí cho những người nhiễm HIV trong xã. Nếu một người nhiễm HIV mà được điều trị bằng thuốc ARV sớm và tuân thủ điều trị thì vẫn có thể sống khỏe mạnh và có tuổi thọ tương đương người không nhiễm HIV”.

PGS.TS Nguyễn Hoàng Long (ngồi giữa) thăm hỏi gia đình có người nhiễm HIV ở Kim Thượng, Phú Thọ. Ảnh: V.T

Hơn nữa, theo ông Long điều trị ARV sẽ giúp giảm tải lượng virus HIV trong máu và có thể giảm đến 95% khả năng lây nhiễm HIV cho vợ hay bạn tình qua quan hệ tình dục. Hiện nay, việc điều trị bằng thuốc ARV rất đơn giản. Thuốc ARV được cấp miễn phí tại bệnh viện huyện hoặc trạm y tế xã. Người nhiễm HIV có thể lĩnh thuốc hàng tháng về uống tại nhà; khi ổn định có thể ba tháng đến cơ sở y tế lĩnh thuốc một lần.

Ngành Y tế tỉnh Phú Thọ cũng được chỉ đạo tổ chức mở rộng xét nghiệm HIV miễn phí cho người dân trong vùng và các khu vực khác của tỉnh Phú Thọ nếu có nhu cầu. Theo PGS.TS Nguyễn Hoàng Long, Phú Thọ cần tăng cường tuyên truyền nâng cao kiến thức cho nhân dân trong vùng về phòng, chống HIV/AIDS.

HIV/AIDS là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nhưng không đáng sợ nếu có hiểu biết đúng về bệnh này. Lây nhiễm HIV hoàn toàn có thể phòng tránh được thông qua các biện pháp dự phòng, như tình dục an toàn, sử dụng bao cao su, sử dụng bơm kim tiêm sạch, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế (như Methadone)… Khi không may bị nhiễm HIV thì phải tham gia điều trị ARV ngay để đảm bảo sức khỏe cho bản thân, đồng thời giảm nguy cơ lây nhiễm HIV cho người thân và cộng đồng.

“Ngày nay, nếu nhiễm HIV mà được điều trị sớm bằng thuốc ARV thì vẫn sống khỏe mạnh lâu dài. Chúng tôi cũng kêu gọi cộng đồng không kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV, hãy chung tay giúp đỡ họ vượt qua hoạn nạn, cùng hướng tới Mục tiêu Kết thúc đại dịch AIDS tại Việt Nam”, PGS.TS Nguyễn Hoàng Long kêu gọi.

Hà Anh