Vụ án oan Hàn Đức Long: Cảm xúc trái chiều của những người phụ nữ đặc biệt

Hơn 4.000 ngày bị gọi là kẻ giết người, hiếp dâm

Sau hơn 11 năm ngồi tù oan bởi 2 tội danh “giết người” và “hiếp dâm trẻ em” ông Hàn Đức Long đã được trả tự do ngày 20/12/2016. Ảnh: X.THẮNG

Nhiều ngày qua, câu chuyện người “tử tù thế kỉ” Hàn Đức Long (57 tuổi, trú tại thôn Yên Lý, xã Phúc Sơn, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang) được các cơ quan hữu trách trả tự do về nhà tối 20/12/2016 sau hơn 11 năm ngồi tù oan bởi 2 tội danh “giết người” và “hiếp dâm trẻ em” đã thu hút được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận. Trước thông tin trên, hàng trăm người dân địa phương đã tới nhà riêng của gia đình ông Long để thăm hỏi, gửi lời chúc mừng.

Trong ngôi nhà nhỏ cũ kĩ, lụp xụp chốn quê nhà, bà Nguyễn Thị Mai (46 tuổi, vợ ông Long, người đã 11 năm qua miệt mài đi kêu oan cho chồng) đã không kìm nén được cảm xúc, khóc nức nở. Chia sẻ với PV Báo GĐ&XH, bà Mai nghẹn ngào: “Khoảng 19h ngày 20/12, khi tôi và người cháu nội đang ngồi xem tivi trong nhà thì bất ngờ nghe thấy tiếng gọi. Trong ánh sáng lờ mờ của chiếc bóng đèn nhỏ ngoài hiên nhà, tôi nhìn thấy vài bóng người đứng ngoài cổng. Khi khoảng cách chỉ còn vài bước chân, tim tôi như rơi khỏi lồng ngực vì hiện ra trước mặt mình là hình ảnh người chồng khốn khổ đã phải ngồi tù hơn 11 năm. Trong phút giây đó, chúng tôi chỉ biết ôm nhau, không thể nói thành lời, nước mắt cứ vậy trào ra trong vô thức”.

Theo lời bà Mai, hành trình hơn 11 năm kêu oan cho chồng quả thực là một chặng đường đầy những nỗi đau không gì có thể đong đếm được. Tháng 10/2005, ông Long bị cơ quan công an bắt giữ vì tình nghi hiếp dâm, sát hại cháu Nguyễn Thị Y (5 tuổi, trú cùng thôn) rồi ném xác phi tang xuống mương nước giữa cánh đồng xã Phúc Sơn. Thời điểm đó mẹ con bà Mai cũng như người thân trong gia đình bị sốc nặng. Trong thẳm sâu tâm hồn, họ không bao giờ tin ông Long là kẻ giết người. Sau 2 năm bị giam giữ tại trại giam Kế (Bắc Giang), năm 2007, bà Mai mới được vào thăm chồng lần đầu. “Khi đó chồng tôi gầy gò, chỉ còn da bọc xương, sức khỏe tiều tụy. Mặc dù vậy ông ấy vẫn động viên tôi cố gắng sống để nuôi dạy các con nên người. Đặc biệt dặn tôi tiếp tục viết đơn kêu oan. Nhìn vào đôi mắt của chồng khi đó tôi cảm nhận được một sự tuyệt vọng đến cùng cực”, bà Mai nói.

Hơn 11 năm ông Long ngồi tù, bà Mai cùng 2 người con nhỏ sống nép mình tại quê nhà, chịu đựng biết bao lời cay độc từ dư luận. Thiếu vắng bàn tay chăm lo của người đàn ông trụ cột, kinh tế gia đình mỗi lúc một khó khăn. Không còn cách nào khác, 2 người con của vợ chồng bà Mai phải nghỉ học giữa chừng để lao vào đời kiếm sống. Để có tiền tiếp tục kêu oan cho chồng, bà Mai cũng phải rời xa quê hương lên Hà Nội làm công việc phụ hồ đầy vất vả. Vật lộn với cuộc chiến mưu sinh, nhưng bà Mai vẫn không quên việc đều đặn viết đơn, gõ cửa các cơ quan công quyền để kêu oan cho chồng. Hàng tháng bà Mai vẫn đều đặn dùng chiếc xe đạp cũ kĩ để vượt hơn 40km quãng đường từ thôn Yên Lý lên trại giam Kế để thăm và động viên chồng. Giờ đây nhiều người gọi quá trình 11 năm kêu oan cho chồng của bà Mai là “cuộc hành trình thế kỉ”.

Nằm trên chiếc giường nhỏ ọp ẹp ở góc nhà, ông Hàn Đức Long tỏ rõ sự mệt mỏi. Với ánh mắt đượm buồn, ông Long chia sẻ: “Việc được trả tự do tôi không được báo trước. Khoảng 16h ngày 20/12, khi đang ở trong phòng giam tại trại T16 (Bộ Công an) tôi được cán bộ quản giáo vào bảo thu dọn hành lý. Lúc đầu tôi chỉ nghĩ chắc mình phải chuyển trại, sau đó ra ngoài mới biết mình được trả tự do. Trong giây phút đó tôi đã òa khóc. Sau hơn 11 năm trời mang tiếng hàm oan, tôi đã được trả lại sự trong sạch”.

Những cảm xúc trái chiều

Giây phút đoàn tụ trong nước mắt của vợ chồng ông Long.

Cũng trong ngày ông Long được trả tự do về địa phương, PV Báo GĐ&XH đã có cuộc tiếp xúc với bà Trương Thị Năm (gần 60 tuổi, hàng xóm) - người phụ nữ cách đây 11 năm đã cùng người mẹ đẻ của mình là cụ Ngô Thị Khuyến (thời điểm đó đã ngoài 70 tuổi, hiện đã mất được 3 năm) có đơn tố cáo ông Long có hành vi sàm sỡ. Nói về lá đơn tố cáo, bà Năm cho biết bản thân bà và mẹ đẻ không biết chữ. Lá đơn là do bà Năm đọc cho người em dâu ở cạnh nhà là chị Nguyễn Thị Chung viết gửi tới Công an tỉnh Bắc Giang. Khi được hỏi về nội dung lá đơn, bà Năm nói rằng hiện không còn nhớ. Chúng tôi hỏi: “Bà có suy nghĩ gì trước việc ông Long sau 4 lần bị tuyên án tử hình vừa được trao trả tự do?”. Người đàn bà này trả lời: “Tôi không quan tâm và cũng không muốn tìm hiểu”.

Theo tìm hiểu của PV, trước khi có lá đơn tố cáo, giữa gia đình cụ Khuyến và gia đình ông Long đã xảy ra chuyện tranh chấp mấy mét vuông đất nằm giáp ranh giữa hai nhà. Ở Phúc Sơn, hai mảnh đất thường chỉ ngăn cách bằng bờ dậu dâm bụt nên chuyện cãi vã để phân định ranh giới xảy ra như cơm bữa. Trong quá trình mâu thuẫn, do quá nóng tính ông Long đã đánh vào đầu bà Chung gây thương tích. Sau đó, chính quyền địa phương tiến hành hòa giải, buộc ông Long phải bồi thường tiền chữa trị, thuốc men cho bà Chung.

Chuyện tưởng chỉ dừng lại ở đó, song sự bất hòa vẫn cháy âm ỉ giữa hai gia đình hàng xóm, một phần là do ông Long còn thiếu bà Chung 300.000 đồng tiền đền bù viện phí. Rồi xảy ra chuyện cháu Nguyễn Thị Y bị hại. Thời điểm đó, Công an tỉnh Bắc Giang đặc biệt chú ý đến những người đàn ông mang tiếng trăng hoa hoặc là từng dính bê bối tình ái tại địa phương. Thực tế, cơ quan cảnh sát điều tra đã triệu tập gần 30 người tình nghi, nhưng trong đó không có ông Long. Khoảng 4 tháng sau ngày cháu Y bị sát hại, khi có đơn của mẹ con bà Năm tố cáo ông Long từng có hành vi sàm sỡ mình, Công an tỉnh Bắc Giang đã bắt giữ ông Long. Cũng chỉ trong một thời gian ngắn sau bất ngờ ông Long viết đơn tự thú khai nhận mình là hung thủ sát hại cháu Y. Trong khi đó, với hành vi sàm sỡ mẹ con bà Năm, cơ quan tố tụng địa phương đã không chứng minh được vì không đủ chứng cứ.

Chúng tôi tìm gặp bà Nguyễn Thị Chung (người trực tiếp chắp bút lá đơn tố cáo ông Long có hành vi sàm sỡ mẹ con bà Năm) để tìm hiểu sự việc. Cũng giống như bà Năm, bà Chung luôn lặp lại điều khúc “không nhớ, không biết”. Bà Chung nói: “Cụ thể hành vi của ông Long với mẹ chồng và chị chồng tôi (bà Chung là em dâu bà Năm - PV) thế nào tôi không biết rõ. Thời điểm đó, tôi chỉ là người viết hộ đơn, thời gian đã lâu rồi tôi không nhớ nữa”. Khi chúng tôi hỏi về cảm nghĩ của bà về việc ông Long được trả tự do, bất ngờ chồng bà Chung ngồi cạnh đấy chỉ tay vào mặt vợ không cho nói. Lúc này, bà Năm cũng vừa sang đến nhà bà Chung.

X.Thắng - Đ.Lực