Vụ án tại Công ty Vận tải Biển Đông: Bản luận tội nhiều mâu thuẫn?

Bí ẩn về Công ty Tân Minh Nguyệt

Như chúng tôi đã đăng tải trong bài viết trước, sau khi TAND TP Hà Nội tuyên bản án số 79/2014/HSST ngày 28/2/2014, tất cả các bị cáo trong vụ án đều làm đơn kháng cáo. Đến ngày 11/7/2014, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội tiếp tục đưa vụ án ra xét xử và đã tuyên hủy các quyết định của bản án sơ thẩm số 79/2014/HSST, trả lại hồ sơ cho VSKND TP Hà Nội giải quyết theo thủ tục chung.

Trong đó, đáng lưu ý là chi tiết Công ty TNHH Tân Minh Nguyệt (TMN) bị mất hóa đơn và con dấu, hay lời khai của bị cáo Đỗ Thị Bích Thủy (Nguyên Phó TGĐ kiêm kế toán trưởng khai với cơ quan ANĐT cho rằng Bùi Quốc Anh (Nguyên TGĐ Công ty Biển Đông) chỉ đạo Bích Thủy làm trái chức trách nhiệm vụ được giao, rút tiền chi ngoại giao… làm thiệt hại cho Công ty Biển Đông 4.782.600.000 đồng.

Liên quan đến Công ty TMN, theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0102008925 (đăng ký thay đổi lần thứ 2) do Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp ngày 26/5/2005 (Bản sao y bản chính do Công ty TMN cung cấp cho Công ty VFC, Công ty Biển Đông và lưu tại ngân hàng Techcombank chi nhánh Ba Đình) thì công ty này kinh doanh tới 8 ngành nghề. Trong đó có: Dịch vụ tư vấn, môi giới, quảng cáo thương mại, nhập khẩu các mặt hàng được phép kinh doanh… Người đại diện pháp luật của Công ty là ông Bùi Tiến Hải, sinh năm 1967.

Lật lại vấn đề mà các cơ quan tố tụng cho rằng các bị cáo đã bàn bạc với nhau để làm giả các giấy tờ và số tài khoản của Công ty TMN để hợp thức hóa cho việc rút tiền từ BCNCKT cho dự án mua tàu chở dầu của Công ty Biển Đông thấy có nhiều điểm vô lý. Trong đó có việc bị cáo Ngô Văn Nhuận (cán bộ kiểm toán nhà nước) nhờ đối tượng Ngọc mở tài khoản của Công ty TMN ở ngân hàng Techcombank chi nhánh quận Ba Đình. Theo qui định bắt buộc việc mở tài khoản của bất kỳ công ty nào đều phải có: Giấy phép đăng ký kinh doanh, chứng minh thư nhân dân của người đại diện pháp luật cho công ty, bản đăng ký mẫu dấu gốc, đóng mẫu dấu trên tờ khai tại ngân hàng đăng ký mở tài khoản, mã số thuế công ty. Việc mở tài khoản cho công ty qui định chặt chẽ như vây thì làm sao đối tượng Ngọc có thể mở được tài khoản đứng tên Công ty TMN được, chẳng lẽ Ngọc lại làm được đầy đủ các loại giấy tờ trên của Công ty TMN, cả chứng minh thư nhân dân của Bùi Tiến Hải – Giám đốc Công ty TMN?

Theo tài liệu mà Công ty TMN đã khai báo với cơ quan điều tra thì cuối năm 2006, Công ty có đánh mất con dấu, hóa đơn của công ty và đến tháng 12/2007 mới được cấp lại con dấu. Nhưng điều mâu thuẫn là trong hồ sơ mà phía Công ty TMN cung cấp cho cơ quan điều tra lại thể hiện: Ngày 19/6/2007, ông Bùi Tiến Hải có làm đơn xin cấp lại giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh gửi Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp ghi là Giám đốc Bùi Tiến Hải, có chữ ký và đóng dấu của Công ty TMN. Chưa hết, ngày 28/11/2007, ông Bùi Tiến Hải còn ký một Hợp đồng chuyển nhượng phần góp vốn số 148/2007/HĐMBVG cho ông Nguyễn Tấn Hoan, ở số 82, phố Bạch Đằng, phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội.

Vậy trong thời gian Công ty TMN báo mất hóa đơn và con dấu trùng với thời gian như vậy thì có mâu thuẫn với việc Công ty TMN đang đi giao dịch thực tế hay không? Trong biên bản làm việc ngày 04/12/2011 tại phòng PC64, Công an thành phố Hà Nội gồm ông Nguyễn Anh Việt – Phó trưởng phòng với ông Nguyễn Thành Đạt – Điều tra viên – Cơ quan ANĐT-BCA nêu rất rõ: Công ty TMN, địa chỉ 304 Trần Khát Chân, Hai Bà Trưng, Hà Nội chỉ làm và đăng ký mẫu dấu một lần tại phòng PC64-Công an Hà Nội với ĐKKD 0102008925. Ngoài ra không làm con dấu nào khác tại PC64 Công an Hà Nội.

Như vậy việc Công ty TMN báo mất hóa đơn và con dấu đúng thời điểm Công ty Biển Đông đi ký hợp đồng BCNCKT mua bán tàu cũ chở dầu, tàu container là một điều khó hiểu. Những lời khai của Công ty TMN với cơ quan ANĐT đầy mâu thuẫn, phải chăng Công ty TMN khai như vậy để trốn tránh trách nhiệm?

Nếu Công ty Biển Đông đi làm hợp đồng BCNCKT khống và sử dụng hóa đơn mua ngoài “chợ trời” để hợp thức hóa rút tiền của nhà nước thì liệu có qua nổi được các cơ quan thuế, Kiểm toán nhà nước, Kiểm toán độc lập và thanh tra hay không?

Tòa Phúc thẩm cho rằng, Cơ quan điều tra và tòa sơ thẩm đã không xem xét kỹ dẫn đến thiếu sót và vi phạm pháp luật

Uẩn khúc từ những lời khai

Trong biên bản lấy lời khai với cơ quan điều tra ngày 18/10/2011, ông Bùi Tiến Hải – Giám đốc Công ty TMN viết: “Tôi làm giám đốc Công ty TMN từ tháng 5/2005 đến tháng 12/2007, nhưng trên thực tế tôi quản lý công ty TMN từ trong tháng 5/2005 đến tháng 10/2005, sau đó từ tháng 10/2005 tôi đã bàn giao con dấu công ty, dấu tên chức danh giám đốc cho Nguyễn Tiến Dũng và tôi kinh doanh tự do tại nhà số 31, tổ 5 Giang Biên, Long Biên, Hà Nội cho đến nay. Quá trình bàn giao tại công ty cho Dũng, tôi và Dũng đã thỏa thuận và Dũng đã đưa cho tôi 75 triệu VNĐ. Sau khi bàn giao công ty cho Dũng (tháng 5/2005) tôi có nhiều lần nhắc Dũng làm thủ tục để tôi rút khỏi giám đốc công ty nhưng Dũng nói chưa tìm được người do Dũng là công an nên không thể đứng tên. Do đó đến tháng 11/2007, Dũng nhờ tôi ký thủ tục chuyển nhượng cho ông Nguyễn Tấn Hoan, Nguyễn Lan Hương đều trú tại số 82 phố Bạch Đằng, Chương Dương, Hà Nội (Hoan là em trai Dũng)”.

Theo lời khai của Nguyễn Thị Hiền làm kế toán của Công ty TMN khai với cơ quan điều tra ngày 07/11/2011: “Thời gian từ 2005 đến 2006 do anh Bùi Tiến Hải làm Giám đốc cùng với anh Nguyễn Tiến Dũng quản lý điều hành hoạt động của công ty. Từ 2006 đến 2007, mọi hoạt động của công ty do anh Dũng điều hành trực tiếp, nhưng anh Bùi Tiến Hải vẫn đứng tên là Giám đốc công ty. Từ cuối năm 2007 đến giữa năm 2008, Công ty do anh Nguyễn Tiến Hoan (anh em ruột với anh Dũng) làm giám đốc công ty…”.

Hiền khai tiếp: “Thông thường, ngày 20 hàng tháng tôi có đến công ty để nhận hóa đơn (liên 3) về làm báo cáo thuế sau đó trình cho anh Dũng hoặc anh Hải ký. Do anh Hải là Giám đốc nhưng không thường xuyên có mặt ở công ty nên anh Dũng đã ký thay chữ ký của anh Hải trên các tờ khai thuế, báo cáo sử dụng hóa đơn và báo cáo tài chính…”.

Từ những lời khai của Bùi Tiến Hải-Giám đốc Công ty TMN và lời khai của Nguyễn Thị Hiền đủ thấy rằng nhiều uẩn khúc trong việc sử dụng con dấu, chữ ký giám đốc công ty để đi giao dịch. Dư luận hoài nghi rằng liệu Công ty TMN có thực sự bị mất con dấu, hóa đơn GTGT không? Hay báo mất chỉ là kế “trốn thuế” của công ty này?

Trong suốt quá trình diễn ra vụ án, riêng chỉ có bị cáo Đỗ Thị Bích Thủy khai là làm theo chỉ đạo của Bùi Quốc Anh, không những vậy bị cáo Bích Thủy còn khai Bùi Quốc Anh gặp Ngô Văn Nhuận (là kiểm toán viên Nhà nước) để bàn bạc thực hiện, nhờ Nguyễn Minh Ngọc, trú tại số 59 ngách 481/1 Ngọc Lâm, Long Biên, Hà Nội tìm một công ty mua bán hóa đơn…

Nhưng trong các lời khai tại cơ quan điều tra và khai tại các cấp tòa, bị cáo Bùi Quốc Anh đều khai không hề quen biết Ngô Văn Nhuận, đồng thời lời khai của Nhuận cũng vậy, cũng khẳng định không quen biết bị cáo Bùi Quốc Anh và chưa găp nhau bao giờ, bị cáo Nhuận chỉ quen biết với Đỗ Thị Bích Thủy – kế toán Công ty Biển Đông mà thôi.

Tất cả những mâu thuẫn, khuất tất trên được nêu trong bản án phúc thẩm số 366/2014/HSPT ngày 11/7/2014 của TAND tối cao tại Hà Nội. Trong phần nhận xét, bản án phúc thẩm cho biết:

Về tố tụng: Kết luận điều tra xác định hành vi sai phạm của Bùi Quốc Anh, Đỗ Thị Bích Thủy, Nguyễn Thị Lệ Thủy và Ngô Văn Nhuận đã gây thiệt hai cho Nhà nước tổng số tiền là 4.782.600.000 đồng. Cụ thể tại Cáo trạng số 08/VKSNDTC-V2 ngày 5/6/2013 xác định hành vi của các bị cáo đã “gây thiệt hại cho Công ty Biển Đông số tiền 4.782.600.000 đồng”. Tuy nhiên hồ sơ vụ án thể hiện, Cơ quan điều tra, truy tố không tiến hành lấy lời khai của người đại diện pháp luật của Công ty Biển Đông và của Công ty VFC theo qui định của Bộ luật tố tụng hình sự để xác minh làm rõ tiền thiệt hại là thiếu sót nghiêm trọng.

Công ty VFC và Công ty Biển Đông đã có văn bản gửi VKSNDTC cho rằng mình không bị thiệt hại. Sau khi hai công ty này có văn bản cho rằng mình không bị thiệt hại, cơ quan tiến hành tố tụng vẫn không thực hiện lấy lời khai của hai công ty này theo qui định của Bộ luật tố tụng hình sự. Tại bản án sơ thẩm, TAND thành phố Hà Nội xác định các công ty này là nguyên đơn là không đúng với qui định của pháp luật.

Ngoài ra, bản án phúc thẩm cũng cho biết, việc không xác định Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam là người tham gia tố tụng trong vụ án ảnh hưởng đến việc giải quyết đúng đắn, toàn diện vụ án và ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy việt Nam theo quy định của pháp luật.

Phùng Bình/ Báo Gia đình & Xã hội