Vụ đấu thầu kỳ lạ tại một thành viên của Tập đoàn Dầu khí VN

Từ thông tin bạn đọc phản ánh, phóng viên GĐ&XH đã chứng qua các nhân chứng liên quan cũng như chủ đầu tư, cho thấy dấu hiệu trên là có cơ sở.

“Nhỏ giọt” hồ sơ mời thầu vì... máy Photocopy hỏng?!

Ngày 18/2/2008, HĐQT Cty Đông Dương (Cty Đông Dương, thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) có quyết định phê duyệt “Dự án vận tải hành khách công cộng bằng xe taxi” do chính đơn vị này làm chủ đầu tư. Theo đó, Cty này cũng tự hào mình là doanh nghiệp vận tải đi đầu và nhân rộng việc chuyển đổi phương tiện vận tải sử dụng nhiên liệu sạch LPG, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo vệ người tham gia giao thông và tạo nét đẹp trong văn minh đô thị.

Với mục đích đó, quy mô đầu tư của dự án đã được xác định là hơn 9,33 triệu USD, tương đương trên 149,65 tỷ đồng. Dự án này được chia thành nhiều gói thầu riêng lẻ và thực hiện trong 2 giai đoạn. Một trong những gói thầu đã được HĐQT Cty Đông Dương đưa vào phê duyệt đợt này là gói thầu mang mã số MT01 “Cung cấp và lắp đặt hệ thống thông tin liên lạc và tính cước cho 200 xe taxi”.

Ngay tại văn bản phê duyệt của mình, HĐQT Cty này đã công bố đây là hợp đồng trọn gói và hình thức lựa chọn nhà thầu là “chào hàng cạnh tranh”. Đến ngày 1/4/2008, thông tin mời thầu gói thầu này được công bố chính thức trên Báo Đầu tư. Nghĩ rằng, đây là một trong những dự án hay, có tầm quan trọng và dài hơi, nhiều nhà thầu đã hăm hở vào cuộc. Tuy nhiên, mọi chuyện đã không như các nhà đầu tư suy nghĩ.

Một trong các nhà thầu, ông Nguyễn Văn Trường, Phó giám đốc Cty cổ phần Viễn thông và dịch vụ kỹ thuật, đã hết sức bức xúc vì cách làm việc được cho là thiếu minh bạch của cán bộ thuộc chủ đầu tư. Ông Trường cho hay: “Đọc được mẩu tin trên Báo Đầu tư về việc chào thầu rộng rãi, chúng tôi và các doanh nghiệp phấn khởi mang giấy giới thiệu đến mua hồ sơ. Song thật đáng tiếc, sự phấn khởi đó đã bị dập tắt ngay như một “gáo nước lạnh” vào mặt”.

Theo ông Trường thì khoảng 10h sáng ngày 1/4/2008, đại diện đơn vị của ông mang giấy tờ đến Cty Đông Dương để mua hồ sơ thầu. Tại đây, sau khi xem giấy giới thiệu, một cán bộ chuyên trách phòng kế hoạch đầu tư của Cty Đông Dương trả lời rằng: "Chưa photocopy được hồ sơ". Chiều hôm đó, Cty của ông Trường và các nhà thầu khác tiếp tục đến mua hồ sơ nhưng một lần nữa được trả lời rằng “Chưa có. Cứ về đi, lúc nào có sẽ gọi”.

Chờ đến ngày hôm sau (2/4) vẫn không có. Ông Trường cho biết, lúc này có hỏi thì phía Cty Đông Dương trả lời rằng phải là Tổng giám đốc đồng ý mới được mua hồ sơ dự thầu?! Sau 3 buổi đến về không, ông Trường đành phải nhờ người gọi điện thoại trực tiếp cho ông Nguyễn Quốc Phương, Tổng giám đốc Cty Đông Dương, thì mới được mua hồ sơ mời thầu, trong khi thời gian đóng thầu lúc này chỉ còn tính bằng giờ. Điều này khiến nhiều nhà thầu bức xúc: Mời thầu công khai mà việc mua hồ sơ đã khó khăn đến thế thì còn làm ăn gì nữa?

Làm việc với phóng viên GĐ&XH chiều 28/5, ông Nguyễn Quốc Phương, Tổng giám đốc Cty Đông Dương, thừa nhận là hôm đó có thiếu hồ sơ do “máy Photocopy hỏng”. Điều kỳ lạ là, máy Photocopy của Cty này không hỏng vào hôm nào khác mà lại hỏng vào ngày 1 và 2/4, thời điểm nơi này bán hồ sơ mời thầu !? Còn nửa thời gian quy định nộp hồ sơ là từ 8h ngày 1/4 đến trước 12h ngày 3/4, mà máy lại hỏng vào đúng ngày 1 và 2/4 thì các nhà thầu còn trông chờ gì ở việc mua hồ sơ nữa?

Chưa kể, có hồ sơ rồi, họ còn phải làm toàn bộ các hồ sơ, tài liệu của doanh nghiệp mình để tham dự thầu, mà với thời gian bị “chặn” như thế, họ có quyền nghĩ rằng mình đang bị hạn chế tham dự.

Trong quyết định này dẫn rất nhiều điều luật về đấu thầu, nhưng bản thân Cty Đông Dương lại làm sai luật!

Cố tình loại nhà thầu ?!

Trong phản ánh gửi tới Báo GĐ&XH, các đơn vị dự thầu đã khẳng định: “Có rất nhiều doanh nghiệp có khả năng trong việc dự thầu, chuyên nghiệp trong việc lắp đặt, cung cấp hàng taxi nhưng đã không được tham gia và “nội dung hồ sơ thực chất là chỉ định thầu chứ không đúng là chào thầu rộng rãi, vì rất nhiều tiểu xảo ràng buộc”.

Cũng theo các nhà thầu, đây thực chất là việc làm đã được chuẩn bị trước, “dọn đường” cho một doanh nghiệp đã được lựa chọn “trúng thầu”. Chúng tôi đã xác minh về những thông tin này và sẽ đưa trong một dịp khác. Ở đây, chúng tôi muốn bàn đến hình thức lựa chọn nhà thầu đã đúng hay chưa.

Theo như Quyết định số 03/QĐ-HĐQT ngày 18/2/2008 của Cty Đông Dương, mà ông TGĐ Nguyễn Quốc Phương đã cung cấp cho phóng viên trong buổi làm việc chiều 28/5 vừa qua, hình thức lựa chọn nhà thầu ở đây là “chào hàng cạnh tranh”. Bản thân ông Phương cũng khẳng định nhiều lần với phóng viên rằng, đây là hình thức “chào hàng cạnh tranh” nên có nhiều điểm khác với việc đấu thầu, trong đó có yếu tố phía nhà đầu tư được quyền chọn thương hiệu, sản phẩm, chỉ rõ các đặc tính kỹ thuật.

Ngay tại văn bản số 03 này, Cty Đông Dương cũng chỉ ra rằng họ đã căn cứ vào rất nhiều văn bản luật, trong đó có 2 văn bản quan trọng nhất về lĩnh vực đấu thầu là Luật Đấu thầu số 61/2005/QH11 (ngày 29/5/2005 của Quốc hội) và Nghị định số 111/200/NĐ-CP (ngày 29/9/2006 của Chính phủ).

Vậy nhưng, khi chúng tôi lần giở Luật Đấu thầu và Nghị định số 111, những căn cứ được viện dẫn trong Quyết định của HĐQT Cty Đông Dương, thì sự thể lại hoàn toàn khác.

Cụ thể là, trong Luật Đấu thầu, tại khoản 1 điều 22 quy định về chào hàng cạnh tranh trong mua sắm hàng hoá chỉ rõ: Chào hàng cạnh tranh được áp dụng trong trường hợp có đủ các điều kiện sau đây: a) Gói thầu có giá trị dưới hai tỷ đồng; b) Nội dung mua sắm là những hàng hoá thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hoá và tương đương nhau về chất lượng.

Tại Điều 37, Nghị định 111/CP hướng dẫn thi hành luật Đấu thầu cũng quy định: “Việc chào hàng cạnh tranh phải được phê duyệt trong kế hoạch đấu thầu, trên cơ sở tuân thủ quy định tại điều 22 của Luật Đấu thầu”.

Như vậy, về mặt hình thức đã có thể thấy, quyết định của Cty Đông Dương dù căn cứ 2 văn bản này nhưng đã thực hiện không đúng tinh thần. Bởi, ngay trong quyết định số 03 đó, gói thầu MT01 “Cung cấp và lắp đặt hệ thống thông tin liên lạc và tính cước cho 200 xe taxi” đã ghi rõ giá gói thầu này là 2.434.273.000 đồng. Nếu theo quy định của Luật Đấu thầu và Nghị định 111 hướng dẫn thi hành thì gói thầu này không được áp dụng hình thức “chào hàng cạnh tranh” liệu có đúng quy định?

Chưa hết, trong buổi làm việc với phóng viên, ông TGĐ Nguyễn Quốc Phương vẫn khẳng định rằng: Chúng tôi làm việc trên tuân thủ các quy định của pháp luật, của Luật đấu thầu (?!0.

Nếu như vậy thì có thể hiểu: Luật Đấu thầu và Nghị định hướng dẫn sai, còn Cty Đông Dương đúng?!

Mai Quỳnh Nguyễn