Vụ thay thế cây xanh ở Hà Nội: Việc thông tin chưa rõ ràng dẫn đến hiểu lầm

Kết quả thanh tra cho thấy, việc triển khai, tổ chức thực hiện thay thế cây xanh còn một số hạn chế. Ảnh C.Tâm

Tính 10 triệu đồng/cây là thiếu khoa học

Thực hiện chỉ đạo của UBND TP Hà Nội ngày 22/3 về việc thành lập Đoàn thanh tra liên ngành do Thanh tra thành phố chủ trì, thành viên gồm đại diện các cơ quan: Công an thành phố, Sở Tài chính, Sở Quy hoạch và Kiến trúc, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, đại diện Ủy ban kiểm tra Thành ủy và Ban Tuyên giáo Thành ủy. Ngày 24/3 Chánh Thanh tra TP Hà Nội ra quyết định số 557/QĐ-TTTP thanh tra toàn diện việc thực hiện thay thế cây xanh trên một số tuyến phố ở Hà Nội.

Đoàn thanh tra liên ngành đã làm rõ một số nội dung báo chí và nhân dân quan tâm, bức xúc. Kết quả thanh tra cho thấy, việc triển khai, tổ chức thực hiện còn một số hạn chế, thiếu sót. Việc cải tạo, thay thế cây xanh đô thị trên địa bàn thành phố là việc hệ trọng, nhạy cảm, tác động trực tiếp không chỉ đến cảnh quan, môi trường mà còn tới tình cảm, đời sống sinh hoạt của người dân. Khi triển khai thực hiện, Sở Xây dựng chưa tranh thủ rộng rãi ý kiến đóng góp của các chuyên gia, các nhà khoa học, cộng đồng dân cư nơi chịu tác động ảnh hưởng. Công tác thông tin, tuyên truyền trước và trong quá trình thực hiện cải tạo, thay thế cây xanh chưa thực hiện tốt nên chưa tạo sự đồng thuận cao của người dân sở tại và nhân dân Thủ đô.

Trong đề án chưa nêu rõ tiêu chí để đánh giá, phân định và làm rõ số lượng cây dự kiến phải chặt hạ, thay thế do có nguy cơ đổ gãy, cây khô chết, cây sâu mục, cây che khuất tầm nhìn ảnh hưởng đến an toàn giao thông và an toàn tính mạng, tài sản của người dân trong tổng số 2.208 cây; Số lượng cây dự kiến dịch chuyển để trồng theo quy hoạch, số cây dự kiến từng bước thay thế do cây không đúng chủng loại đô thị, cây cấm trồng, cây có nhiều sâu bọ ảnh hưởng đến môi trường và cảnh quan đô thị; số lượng cây dự kiến trồng bổ sung mới tại các tuyến phố, tại dải phân cách… nên khi tổng hợp thành số liệu 4.500 cây đã làm cho dư luận lo ngại về số lượng cây sẽ bị “chặt hạ” quá nhiều. Nhiều người hiểu đây chỉ là việc “chặt hạ”, “loại bỏ” cây xanh hàng loạt, gây bức xúc trong dư luận.

Việc xác định, ước tính chi phí cải tạo, thay thế cây xanh theo cách tính bình quân 10 triệu đồng/cây bao gồm cả việc chặt hạ, dịch chuyển, trồng cây thay thế, cây bổ sung, chi phí bó vỉa gốc cây và hoàn trả vỉa hè cho toàn bộ 6.708 cây là không khoa học, chưa phù hợp với từng nội dung thực hiện cho từng loại cây, từng tuyến đường phố.

Cây trồng trên đường Nguyễn Chí Thanh là cây mỡ

Về việc thông tin tuyên truyền, kết luận thanh tra chỉ rõ là “không đầy đủ, rõ ràng dẫn đến báo chí và dư luận nhân dân hiểu lầm, bức xúc, hoang mang, lo lắng cho rằng thành phố có chiến dịch chặt hạ 6.708 cây xanh; đồng thời, gây nghi ngờ, băn khoăn việc có thể dẫn đến thất thoát, lãng phí, tiêu cực, tham nhũng...”. Trách nhiệm để xảy ra những hạn chế, thiếu sót trên trước hết thuộc Sở Xây dựng, Sở Thông tin - Truyền thông và các cơ quan truyền thông của thành phố, các cơ quan chức năng được giao thực hiện. Lãnh đạo UBND thành phố cũng có phần trách nhiệm trong công tác chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc thiếu sát sao, cụ thể.

Về tranh cãi cây mỡ hay cây vàng tâm trồng trên phố Nguyễn Chí Thanh, kết luận thanh tra chỉ rõ: “Theo kết quả giám định của Viện Khoa học lâm nghiệp (Bộ NN&TPNT) và xác minh từ nguồn gốc nơi cung cấp, xác định cây đã trồng trên tuyến đường Nguyễn Chí Thanh là cây mỡ. Trách nhiệm thuộc về đơn vị trồng cây là Công ty cổ phần Thương mại và đầu tư HDL và đơn vị giám sát là Ban duy tu các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị thuộc Sở Xây dựng và Công ty TNHH MTV công viên cây xanh Hà Nội”. Việc thay thế cây xanh trên tuyến đường Nguyễn Chí Thanh và cấp phép trồng cây vàng tâm nhưng chưa tranh thủ ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và nhân dân là việc làm nóng vội, giản đơn. Trách nhiệm thuộc Sở Xây dựng; trách nhiệm trong công tác chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc của lãnh đạo UBND thành phố.

Sở Xây dựng còn bị quy thêm hàng loạt trách nhiệm như khảo sát chưa kỹ trước khi cấp phép dẫn đến cấp giấy phép một số cây trồng thay thế, bổ sung không đảm bảo điều kiện để trồng. Cụ thể có 86 vị trí vướng công trình, hạ tầng. Hồ sơ đề nghị cấp phép thiếu một số ảnh chụp hiện trạng cây, biên bản kiểm tra xác định tình trạng cây trước khi cấp phép tuy nhiên biên bản không có thành phần xác nhận của UBND phường sở tại.

Sở Xây dựng cho phép Công ty TNHH Xây dựng và thương mại Thịnh An chặt hạ 19 cây và Công ty cổ phần Thương mại và xây dựng Vĩnh An chặt hạ 20 cây, trong khi hai công ty trên không phải là đơn vị được giao thực hiện chặt hạ nêu trong giấy phép. Sai phạm này thuộc Sở Xây dựng. 103 cây trồng thay thế, dù là loại cây thuộc danh mục cây đô thị nhưng không đúng loại cây đã được cấp phép. Việc làm này của Sở Xây dựng là chưa thực hiện nghiêm túc nội dung giấy phép đã cấp, trách nhiệm thuộc về đơn vị thực hiện trồng cây và đơn vị giám sát.

Minh Anh/Báo Gia đình & Xã hội