Vượt “cửa tử” nhờ kỹ thuật hỗ trợ tim phổi nhân tạo
GiadinhNet - Với việc áp dụng kỹ thuật hỗ trợ tim phổi nhân tạo, các thầy thuốc Khoa Hồi sức tích cực - Bệnh viện Bạch Mai đã cứu sống gần 40 bệnh nhân. Đặc biệt, trong hai tháng qua, với công nghệ này, họ đã nỗ lực giành giật lại mạng sống cho bốn trường hợp bị suy hô hấp rất nặng, hy vọng sống vô cùng mong manh. Ngày 24/3, Bệnh viện Bạch Mai đã tổ chức lễ ra viện cho một bệnh nhân.
Thực hiện kỹ thuật tim phổi nhân tạo tại giường bệnh
Trước Tết Nguyên đán, bệnh nhân Đỗ Thị Lượng (57 tuổi, ở Cầu Giấy, Hà Nội), nhập viện cấp cứu trong tình trạng suy hô hấp nặng, suy giảm miễn dịch do dùng thuốc kéo dài, nhiễm khuẩn, tổn thương gan, tim, thận, rối loạn đông máu. Bệnh nhân có nguy cơ tử vong do không thể đáp ứng với biện pháp thở máy. Tại đây, các bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực (Bệnh viện Bạch Mai) đã chẩn đoán bệnh nhân gặp hội chứng suy hô hấp mức độ nguy kịch.
PGS.TS Nguyễn Gia Bình, Trưởng khoa Hồi sức tích cực cho biết, bệnh nhân Đỗ Thị Lượng là một trong số ít ca nặng mà ông gặp. Các bác sĩ đã tập trung cứu chữa bằng nhiều biện pháp nhưng không có kết quả tốt. Sau nhiều lần hội chẩn, họ đã quyết định áp dụng phương pháp sử dụng kỹ thuật hỗ trợ tim phổi nhân tạo tại giường (ECMO). Đây là một kỹ thuật tiên tiến, hiện đại với hiệu quả cao, song chưa áp dụng đại trà vì chi phí khá cao. Nhưng với những sáng kiến riêng, các thầy thuốc Khoa Hồi sức cấp cứu đã mạnh dạn áp dụng với chi phí hợp lý cho người bệnh.
Khó khăn nhất lúc này là sức khỏe bệnh nhân đã rất yếu, phải nằm bất động (do nhiều máy cùng hoạt động một lúc như: Máy thở, máy lọc máu, máy hỗ trợ tim phổi nhân tạo, các máy theo dõi, bơm tiêm điện, máy truyền dịch…); thời gian điều trị dài (trên 14 ngày). Bệnh nhân còn phải đối mặt với nhiều nguy cơ, như tụt hoặc tắc các ống thông mạch máu, nhiễm trùng…
Với nỗ lực hết mình, tập thể bác sĩ Khoa hồi sức tích cực và Phòng Phẫu thuật tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai đã làm việc liên tục trong 3 giờ để đảm bảo hệ thống ECMO được hoạt động trôi chảy. Nguồn oxy giúp nuôi máu cho bệnh nhân đã được đảm bảo. Tia hi vọng được thắp lên nhưng đồng nghĩa với phía trước còn rất nhiều thách thức.
Trong thời gian thực hiện phương pháp này, các nhân viên Khoa Hồi sức tích cực của bệnh viện phải theo dõi, ghi chép, điều chỉnh các loại máy liên lục từng giờ. Bệnh nhân còn được điều trị bằng các biện pháp hồi sức tiên tiến khác như lọc máu liên tục để loại bỏ độc tố. Các chỉ số huyết áp, mạch, nước tiểu, các diễn tiến sức khỏe đòi hỏi phải được theo dõi sát sao...
Niềm vui được tái sinh
BS Phạm Thế Thạch - Khoa Hồi sức cấp cứu - một trong các bác sĩ điều trị cho bệnh nhân Lượng cho biết: Sau khi được áp dụng kỹ thuật hỗ trợ tim phổi nhân tạo, tuần đầu tiên sức khỏe của bệnh nhân có cải thiện. Song sang tuần thứ 2 lại xuất hiện tình trạng nhiễm khuẩn, bệnh nhân sốt cao, có những lúc tiểu cầu xuống rất thấp, các bác sỹ phải tiếp tục điều trị tích cực. Sau 4 tuần, bệnh nhân không còn phải thở bằng máy nữa, sức khỏe đã có dấu hiệu bình phục.
Thời gian này, cũng với kỹ thuật hỗ trợ tim phổi nhân tạo, các thầy thuốc của Khoa Hồi sức cấp cứu đã cứu sống ba bệnh nhân, trong đó, một phụ nữ mang thai bị suy cả tim, gan, phổi…
Trong buổi tiễn bệnh nhân ra viện, ông Nguyễn Quang Trong - chồng bệnh nhân Đỗ Thị Lượng xúc động: “Trước bệnh tình của vợ, tôi và gia đình vô cùng lo lắng, nhưng chứng kiến tinh thần làm việc nhiệt tình, không quản ngày đêm phục vụ bệnh nhân của đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng viên, gia đình tôi an tâm hơn nhiều. Rất may, vợ tôi đã khỏi bệnh nhờ được áp dụng một phương pháp điều trị tiên tiến trên thế giới. Không thể nói hết nỗi xúc động, lòng biết ơn của gia đình tôi đối với các thầy thuốc nơi đây”.
Với kỹ thuật hỗ trợ tim phổi nhân tạo, điều trị cho bệnh nhân suy hô hấp nặng, không đáp ứng được với thở máy, Khoa Hồi sức cấp cứu (Bệnh viện Bạch Mai) đã 2 lần đạt giải Nhất tại Hội thảo Kỹ thuật sáng tạo ngành Y tế TP Hà Nội. Bộ phim về kỹ thuật này của bệnh viện cũng vừa được trao giải Cánh diều Bạc (hạng mục phim tài liệu- khoa học) tại Lễ trao giải thưởng điện ảnh Cánh diều Vàng 2015.
ECMO là gì?
Trước đó, ngày 28/12/2014, bệnh nhân Lê Quang S (SN 1958), nhập viện vào Khoa Tim mạch (A2-A) (Bệnh viện 108) với chẩn đoán bị nhồi máu cơ tim cấp, vùng trước rộng có biến chứng sốc tim, rung thất và ngừng tim. Bệnh nhân được hồi sinh tổng hợp, sốc điện, tim đập trở lại, sau đó chuyển lên Khoa Hồi sức tích cực (HSTC) ngày 7/1/2015, nhưng tình trạng bệnh nhân diễn biến nặng phải phối hợp các thuốc vận mạch liều cao để nâng huyết áp, rung thất xuất hiện liên tục và đã được sốc điện trên 30 lần.
Các bác sĩ Khoa HSTC đã sử dụng những kỹ thuật tiên tiến nhất như đặt bóng đối xung nội động mạch chủ, tuy nhiên tình trạng huyết động không cải thiện. Ngày 8/1, hội chẩn quyết định sử dụng kỹ thuật ECMO (tim phổi nhân tạo), sau khi chạy ECMO, tình trạng bệnh nhân cải thiện dần, giảm được liều các thuốc vận mạch và tần suất xuất hiện rung thất thưa dần. Đến ngày thứ 3 thì cắt được các thuốc vận mạch, không còn rung thất, tình trạng toàn thân khá hơn. Sau 5 ngày rút ECMO, bệnh nhân tiếp tục được điều trị bằng chống đông, chống kết tập tiểu cầu, ức chế men chuyển và đã được ra viện.
ECMO là tên viết tắt của phương pháp “oxy hóa qua màng ngoài cơ thể” (Extracorporeal Membrane Oxygenation). Đây là phương pháp sử dụng tuần hoàn và trao đổi oxy bên ngoài cơ thể nhằm hỗ trợ chức năng sống ở các bệnh nhân suy tuần hoàn hoặc suy hô hấp nặng. Với nguyên lý hoạt động tương tự như máy tim phổi nhân tạo, mục tiêu của ECMO là tạo thời gian cho tim, phổi được nghỉ ngơi, hồi phục.
Đăng Hải
Hoài Nam
