Xe ba bánh tự chế “nhờn luật”

Nhiều xe ba bánh được dán mác thương binh.

Như chưa từng bị cấm

Trước thực trạnh hiện nay không ít người đặt câu hỏi: Hà Nội có cấm xe ba gác, xe tự chế nữa không? Chúng tôi chuyển câu hỏi này đến Thượng tá Nguyễn Duy Ngọc – Trưởng phòng CSGT, Công an Hà Nội thì nhận được câu trả lời: “Cấm, đã thành luật rồi!”

Xe ba bánh hồn nhiên đi giữa phố.

Dọc phố Đê La Thành, sơ qua cũng đã đến vài chục chiếc xe ba gác đỗ bên vệ đường chờ khách gọi hoặc đang bốc hàng. Sở dĩ nơi đây  tập trung nhiều xe tự chế là do có nhiều cửa hàng đồ gỗ và cửa hàng sắt. Những mặt hàng này nếu di chuyển thì vẫn ưa thích xe ba gác tự chế nhất.  Điều đáng nói là con phố này lại là nơi đóng trụ sở Công an phường Ô Chợ Dừa, các nhân viên trật tự ngày ngày tuần tra nhưng cánh chủ xe tự chế vẫn cứ thản nhiên hoạt động. Nhìn cảnh tượng này, những người qua đường không khỏi bức xúc cho cái chuyện thực thi pháp luật.

Ngoài ra, tại Hà Nội có thể gặp khá nhiều các loại xe ba gác, tự chế tập trung ở các bến xe. Tại đầu đường Kim Đồng, nếu sáng sớm đi qua đây ai cũng có thể chứng kiến hàng chục xe ba gác tự chế tập kết ở vỉa hè. Những chiếc xe này chủ yếu chở đá lạnh cho các quán ăn, nhà hàng và chở đồ cồng kềnh từ bến xe đi khắp nơi. Hàng ngày hàng trăm chiếc xe tự chế vẫn phớt lờ “chạy qua lệnh cấm”.

Lý lẽ những người vi phạm

Mặc dù xe nhỏ nhưng chở hàng hóa cồng kềnh.

Một người đàn ông đã đứng tuổi, chủ một xe ba gác đứng đầu dốc Nguyễn Phúc Lai-Đê La Thành thanh minh: “Thương binh như tôi thì làm được việc gì ngoài việc chạy xe này. Nếu tịch thu xe tôi đi, coi như mất phương tiện kiếm ăn nuôi liền mấy miệng ăn. Những người đã vào sinh ra tử nơi chiến trường khốc liệt, để lại một phần xương máu ở trận địa, thời bình còn mỗi cái xe là cần câu cơm. Mong cơ quan chức năng chiếu cố cho chúng tôi”.

Trong khi đó một thanh niên trẻ khỏe, chủ một xe ba gác khác đứng bên cạnh hùa vào: “Chú thử xem bây giờ nhà chú cần một bao xi măng, hay mua một cái tivi cũng phải thuê cả cái xe tải mấy tấn liền để chở à. Vừa tốn kém vừa tắc đường. Đó là chưa nói đến việc nhà chú ở tận trong hẻm thì làm thế nào? ở thành phố, vẫn có những việc tương tự như thế mà không có phương tiện nào làm tốt hơn loại xe này đâu”. “Không biết làm gì để sống” là tâm sự chung của những bác tài đã “có tuổi”, có gia đình, vợ con và eo hẹp về kinh tế.

Xe ba bánh chở sắt nối đuôi nhau tại đường Đê La Thành.

Ái ngại nhất là những bác tài tha hương đến Hà Nội sinh sống. Chắt chiu làm lụng bao nhiêu năm mới dồn được ít tiền mua xe ba gác làm ăn, từ khi biết có lệnh cấm đành làm liều chạy chui. Chạy nhiều thành quen, giờ thì chạy ngang nhiên. Anh Vinh từ Nam Định ra Hà Nội  đã gần 10 năm nay, cho biết: “Lúc mới ra thì ai kêu gì làm nấy, khuân vác, phụ hồ... đủ cả. 3 năm trước, thằng bạn sang lại cho chiếc xe này làm ăn. Ngày cũng kiếm được vài chục, có ngày may cũng kiếm được 2, 3 trăm. Ai ngờ chạy được mấy hôm thì nghe nói có lệnh cấm, vội bán thời điểm đó chẳng ai mua, đành trở thành người vi phạm, chạy chui chạy lậu cho đến giờ”.

Có lẽ sau hai chữ “ai ngờ...” có quá nhiều điều để nói về cánh tài xế xe ba gác, xe tự chế. Một phần họ “số đen” mua xe vào thời điểm cấm, đành liều chạy chui, số còn lại cố tình sắm xe để hoạt động.

“Nhờn thuốc”  

Cảnh "đung đưa" trên xe ba bánh tại đường Láng Hạ - Hà Nội.

Được biết tại Hà Nội đang có khoảng 2.000 xe tự chế. Ngay sau khi thực thi lệnh cấm, Công an Hà Nội cũng đã vận động các chủ xe này chuyển đổi phương tiện, ký cam kết không lưu hành, chỉ tạo điều kiện cho thương binh, người khuyết tật sử dụng phương tiện này để đi lại. Vin vào lý do đó, mỗi lần bị  bị thu giữ xe họ lại chỉ vào các mác 27/7 dán ở xe để được thông cảm. Bắt một 1 - 2 lần còn được, đến lần thứ 3 thứ 4, nhiều khi cũng làm các đồng chí làm nhiệm vụ nản.

Đồng cảm với cái khó của rất nhiều phường, ông Hà Minh Tuấn, Phó Công an phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa cho biết: “Cái khó của chúng tôi là không có địa điểm để tạm giữ chờ xử lý những loại xe cồng kềnh này. Khi chúng tôi xử lý thì chủ xe một là tỏ thái độ chống đối hoặc là trình bày hoàn cảnh rằng cả nhà trông chờ vào chiếc xe để kiếm ăn. Nhưng luật đề ra, chúng tôi vẫn phải xử lý. Từ khi bỏ việc tịch thu xe mà chỉ tạm giữ không quá 10 ngày, thì các chủ xe càng được nước lấn tới. Đến ngày, họ đến nộp phạt, rồi lấy xe về vẫn tiếp tục chạy. Một phần “nhờn” mặt anh em trật tự, phần nữa là nhu cầu chở hàng lượng nhỏ và trung bình vẫn rất lớn, nên họ vẫn tiếp tục chạy”.