Xóm tạm ở Thủ đô trước dịch bệnh truyền nhiễm (2): Ăn, học, xem TV…trong màn
GiadinhNet - Nhiều người dân sống ven sông, cạnh kênh mương tâm sự rằng, phận nghèo chỉ cần một nơi trú thân để che mưa, che nắng là đủ. Vì thế họ cũng trở nên quen với mùi hôi thối của nước thải và rác bẩn. Thậm chí, họ còn lạc quan rằng “trời sinh voi sinh cỏ”, bẩn thế mà đám trẻ con cũng chỉ mắc các bệnh ngoài da chứ chưa thấy bệnh nặng bao giờ(?)
Rác ngập sông, muỗi “lên đồng”
Dù chưa phải mùa mưa, thế nhưng nhiều khu dân cư sống ven bờ sông Kim Ngưu (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) đã phải chịu sự ô nhiễm nặng nề từ nước thải và rác. Cuộc sống của họ trong những ngày gần đây như ngồi trên đống lửa vì liên tục bị những đàn muỗi dày đặc tấn công.
Bà Trần Thị Hoa (70 tuổi, sống tại Khu tập thể E7, phường Quỳnh Mai) cho biết: “Gia đình tôi đã sống tại đây hơn 20 năm nay và đã từng chứng kiến nhiều đợt dịch bệnh do môi trường bị ô nhiễm. Nhất là nguồn nước sông bị đục bẩn, bốc mùi hôi thối khiến cho lăng quăng, bọ gậy và muỗi phát triển”.
“Nhất là vào mùa hè, ngày nào gia đình tôi cũng phải đóng kín cửa vì mùi hôi thối nồng nặc khó chịu bốc lên từ dòng nước. Chính vì rác thải ngập mặt sông nên sản sinh nhiều ruồi, muỗi tấn công các hộ dân sống quanh khu vực này”, bà Hoa kể thêm. Khi được hỏi về việc phòng chống dịch Zika do muỗi đốt, người phụ nữ này bảo rằng cũng chỉ nghe thoáng qua. “Nếu có dịch hay bệnh gì đó nghiêm trọng thì có lẽ bên trạm y tế phường đã có thông báo mới rồi”, bà quả quyết.
Nhà ở ngay ven bờ sông, anh Phạm Thế Dũng (33 tuổi) chia sẻ: “Tôi xem thời sự thời gian gần đây cũng có nghe nói về dịch bệnh Zika. Nhưng nhà tôi không có phụ nữ mang thai nên không lo cái đó. Còn về dịch sốt xuất huyết thấy nhiều người bị nên mình cũng phải tìm cách tiêu diệt bớt muỗi. Lắm lúc đành tặc lưỡi phó mặc cho số phận vì sống ở thời buổi đất chật người đông chẳng biết làm cách nào khác”.
Nghĩ ngợi một lúc, anh Dũng tiếp lời: “Tôi không biết mấy dịch bệnh ấy có nguy hiểm lắm không nhưng kể mà phường có kế hoạch cho nhân viên y tế đi tới từng hộ phun thuốc khử trùng và diệt mầm bệnh thì tốt quá”.
Ngửi mùi hôi mãi…thành quen
Tại khu vực dân cư ven con mương Liễu Giai – Cống Vị (Ba Đình), người dân có phần “lạc quan” hơn dẫu hàng ngày phải chịu cảnh sống chung với muỗi. Theo ghi nhận của phóng viên, tại đây cây cối um tùm và nhiều rác đến mức không còn nhìn thấy đường để vào. Khoảng vài năm gần đây, con mương này luôn có màu đen, nước sền sệt xen lẫn những thứ bùn bẩn. Phía trên bờ mương, lượng phế thải luôn chất đống bốc mùi xú uế. Đầu hè, trời nắng nực, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc, khó chịu. Điều lạ là, những người sinh sống dọc hai con mương dường như đã quá quen với điều này. Họ vẫn thư thả ngồi dưới những tàng cây bụi bặm để hóng mát.
Gặp một người đàn ông cởi trần ngồi dưới ngôi nhà tạm bợ, chúng tôi được ông chia sẻ: “Phận nghèo như chúng tôi chỉ cần có một chỗ để trú thân, che mưa, che nắng là đủ. Mới đầu thì cũng thấy kinh, nhiều người không quen ngửi mùi tanh còn thấy buồn nôn nhưng ở gần chục năm rồi bẩn cũng thành quen”.
Khi được hỏi về thứ mùi vẫn lởn vởn bên cạnh cuộc sống thường nhật của họ, người đàn ông khắc khổ ấy cho biết: “Như thế này là còn sướng đấy, vì giờ chưa phải mùa mưa. Có năm Hà Nội lụt, thứ nước đen sền sệt kia còn dâng cao đến tận nhà chúng tôi, nhìn ra thì chỉ toàn một màu đen bẩn thỉu. Cũng may “trời sinh voi trời sinh cỏ”, bẩn thế nhưng cả mấy đứa nhỏ lẫn người lớn ở đây chỉ mắc các bệnh ngoài da, chưa thấy ai mắc trọng bệnh bao giờ”(?)
Quơ tay bắt được cả nắm muỗi(?!)
Nhiều muỗi nhất có lẽ là khu vực đầm Tứ Liên thuộc quận Tây Hồ. Cái sự nhiều ấy thể hiện rõ nhất qua việc mọi hoạt động hàng ngày như ăn, học, xem vô tuyến… của người lớn, trẻ nhỏ ở hai bên bờ đầm đều diễn ra trong… màn.
Dẫn chúng tôi đi dạo một vòng quanh hai bên bờ đầm dài hơn 1km, bà Trần Thị Mỹ than thở: “Hồi đầu tháng này thời tiết còn nồm, ẩm đã khiến cho các ổ muỗi phát triển và tràn vào các gia đình. Tất cả các vật dụng trong nhà, ngoài sân đều trở thành nơi trú ẩn của muỗi. Dù đã trang bị mấy bình xịt muỗi liền nhưng gia đình tôi vẫn không xử lý xuể. Lắm khi quơ tay mà bắt được cả nắm muỗi…”.
Theo ghi nhận của phóng viên, ngay phía sau Trường mầm non Tứ Liên là khu vực đầm với dòng nước đen kịt, hôi thối, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của thầy cô và học sinh trong trường. Đặc biệt, ngay sau trụ sở UBND phường Tứ Liên là một ao rộng và có nhiều loại cây mọc trên bề mặt, là nơi cư ngụ “lý tưởng” cho muỗi.
Chị Mai Thị Na (Cụm 5, Tổ dân phố số 33) chia sẻ, do đây là nơi tập hợp các dòng chảy nước thải sinh hoạt của các hộ dân ven đầm và của cả chợ Tứ Liên, chợ Quảng An đổ về nên tình trạng ô nhiễm ngày càng có dấu hiệu nặng nề hơn. Nếu vào các ngày mưa, mực nước dâng cao thì lúc đó, muỗi tràn ngập cả vào tận ngóc ngách của các hộ gia đình, khiến ai cũng cảm thấy sợ hãi.
“Bản thân gia đình tôi cũng đầu tư cả lưới chống muỗi lắp ở tất cả các cửa, thắp hương muỗi và dùng cả đèn đuổi muỗi, chứ không dám dùng thuốc xịt vì nhà có trẻ con, mà vẫn không thấm vào đâu. Muỗi cứ từ đầm mà chui vào nhà bằng nhiều đường khác nhau”, chị Na kể với giọng chán nản.
Bên cạnh đó, nhiều người dân cho biết do đầm nước này bị bịt mất lối thoát nên từ hơn chục năm nay, bao nhiêu rác thải, nước thải cứ ứ đọng. Chính điều này đã hình thành nếp sinh hoạt kỳ lạ với người dân nơi đây: “Sáng cầm vợt muỗi tập thể dục, chiều mắc màn ăn cơm để tránh muỗi đốt”.
Quen điệp khúc “dân kêu nhiều muỗi”
Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, bà Phan Thúy Dung, Trưởng Ban công tác mặt trận Khu dân cư số 5, phường Tứ Liên, quận Tây Hồ cho biết: “Thực trạng ô nhiễm dòng nước gây muỗi đã được người dân nhắc đi nhắc lại thành “điệp khúc” vào các dịp tiếp xúc cử tri các cấp hay họp tổ dân phố. Vấn đề này ngày càng trầm trọng và đến nay vẫn chưa có giải pháp xử lý triệt để”.
Ông Lê Văn Thủy, Phó Chủ tịch UBND phường Tứ Liên cũng thẳng thắn nhìn nhận tình trạng trên. Nguyên nhân được ông Thủy chỉ ra do ống cống nằm quá sâu trong khi lượng bùn và rác thải lớn dẫn đến việc tiêu thoát nước ở nhiều đoạn bị tê liệt gây ô nhiễm. “Tuy nhiên, do nguồn lực tài chính có hạn nên địa phương không thể nâng cấp và cống hóa toàn bộ con đầm này được”, vị phó chủ tịch phường phân trần.
C.Tuân – N.Minh/Báo Gia đình & Xã hội
