Xung quanh vụ Hào Anh bị bắt: 10 triệu đồng xô đổ nhân cách một con người

Hào Anh tại trại tạm giam Công an huyện Đơn Dương, Lâm Đồng. Ảnh: Trọng Khắc

Cái kết buồn của một câu chuyện cổ tích

Những ngày qua, câu chuyện Hào Anh bị bắt không khiến dư luận ngạc nhiên. Bởi lẽ, trước đó cậu thanh niên này đã từng đánh, đuổi mẹ ruột của mình chỉ vì một lý do rất đơn giản là không cho tiền để ăn chơi. Thế nhưng, ngược dòng thời gian về trước, Hào Anh bất ngờ “nổi tiếng” với biệt danh “Cậu bé đầm tôm” khi bị chủ đầm tôm hành hạ dã man. Ngày ấy, hình ảnh của Hào Anh khiến hàng triệu người cảm động. Vậy mà bây giờ Hào Anh lại bị bắt về tội trộm cắp tài sản.

Nhiều người không hiểu vì sao. Họ đặt ra câu hỏi rồi chẳng thể tự trả lời được, bởi có những nguyên nhân, có những sự việc mà có lẽ chỉ mình nhân vật chính này mới biết.

Câu chuyện cậu bé bị hành hạ rộ lên một dạo, người người cảm thương, nhà nhà theo dõi, giới truyền thông cùng cơ quan chức năng vào cuộc giải cứu cậu bé. Hai người lớn tự nhận là cha mẹ nuôi của cậu bé phải vào tù để mở đầu cho câu chuyện cổ tích của nhiều người. Người ta ồn ào đổ xô đến tặng tiền, tặng quà, thăm hỏi không ngớt. Liệu có ai biết lúc ấy tâm hồn cậu bé Hào Anh đang bấn loạn vì một đứa trẻ mới 14 tuổi vừa phải trải qua những cú sốc tinh thần vô cùng lớn là bị hành hạ, sự sợ hãi kinh hoàng vẫn còn thường trực như giấc ngủ mỗi đêm, như bước chân đi hàng ngày, vậy mà lại còn bị vây kín bởi sự tung hê của truyền thông, sự quan tâm đột ngột, dồn dập đến mức thái quá của những con người khác.

Chẳng thể trách những nhà hảo tâm, những con người có tấm lòng thiện luôn trắc ẩn trước hoàn cảnh một cậu bé nghèo khó phải đi làm thuê rồi bị hành hạ. Ai nhìn thấy cảnh ấy cũng rơi nước mắt, vì cũng là con người, cũng là máu thịt đồng bào, ai không thương cho được. Nhưng cậu bé vừa trải qua những cú sốc tâm lý rất lớn như thế, lại được mọi người vây quanh như thế và đưa đến cho cậu nhưng thứ mà cả đời mơ ước cậu cũng chẳng bao giờ dám nghĩ với một số tiền rất lớn như thế. Cuộc sống thay đổi đột ngột, thay đổi từ thức ăn nước uống hàng ngày, thay đổi từ đôi dép đi đến cái giường ngủ, thay đổi trong cả cái nhìn của mọi người, của cả những người thân quen. Hơn 800 triệu tiền mặt Mạnh thường quân gửi tới cho cậu bé chưa từng một lần cầm số tiền quá 1 triệu đồng sẽ ra sao? Sự thay đổi đột ngột về điều kiện sống hà tất lại không ảnh hưởng tới nhân cách một con người. Câu chuyện cổ tích đến lúc này có lẽ đã hết cái hậu, mà thay vào đó là một câu chuyện cổ tích khác mang nhiều hơi hướng trần tục đời thường hơn.

Hư hỏng từ khi có tiền

Chúng ta không nên trách những Mạnh thường quân vì số tiền quá lớn gửi tới dồn dập cho một cậu bé nạn nhân của sự bạo hành, cũng như không trách Hào Anh đã không biết giữ mình trước những cám dỗ của đồng tiền, thứ cám dỗ mà chẳng có ai có thể chối từ. Có tiền trong tay, tất nhiên đó chẳng phải là số tiền mồ hôi công sức phải bỏ ra hàng ngày hàng tháng, cậu bé liệu có tiếc nuối khi tiêu xài một cách vô độ. Ngoài việc xây cho gia đình một căn nhà, số tiền còn lại Hào Anh để tiêu xài cá nhân. Ngay đến người mẹ của Hào Anh là bà Phạm Thị Thoa cũng phải thốt lên rằng, Hào Anh đã hư hỏng từ khi nhận tiền.

Hào Anh đã ăn diện, nhuộm đầu tóc, mua xe mới, đi bar thường xuyên… và bỏ qua mọi lời khuyên của mẹ, nhẫn tâm đánh đuổi mẹ giữa đêm chỉ vì xin mẹ tiền đi chơi game không được. Chỉ trong khoảng 8 tháng sau khi nhận được tiền, Hào Anh đã 4 lần đổi xe máy, toàn loại xe đắt tiền. Vì sao từ một cậu bé hiền lành để người khác hành hạ lại trở thành một “tay chơi” ở xứ nghèo khó như vậy? Chúng ta “ném” quá nhiều “cá” cho cậu bé ư? Và cậu bé chỉ còn một việc là hưởng thụ. Một đứa trẻ mới hơn 14 tuổi đầu khi đó đã có vài trăm triệu đồng và tiêu tiền không tiếc tay, đến lúc hết tiền sẽ làm gì? Đó là cái lẽ tất nhiên dẫn tới việc Hào Anh phạm tội. Bộ máy tính có giá 10 triệu đồng, chẳng là gì so với số tiền hơn 800 triệu đồng cậu từng có. Nhưng hơn hết, đó là cái giá xô đổ nhân cách một con người.

Sẽ còn ai xót thương cho Hào Anh?

Hào Anh thời điểm bị bạo hành. Ảnh: TL

Thật đáng tiếc! Nhiều người đã phải thốt lên câu ấy khi hay tin trên báo chí rằng Hào Anh bị bắt vì tội trộm cắp. Nhưng sâu xa trong sự việc ấy, có chăng chúng ta nên nghĩ lại rằng vì sao câu chuyện cổ tích kia có cái kết buồn đến thế? Phải chăng chúng ta đã lấy mất đi sự ngây ngô của cậu bé khi dúi cho cậu nắm tiền quá sớm và bảo rằng đó là cách chúng ta cứu giúp số phận một con người? Có phải chính chúng ta đã đẩy Hào Anh vào cái kết ngày hôm nay theo một khía cạnh rất sâu xa của sự việc?

Khi lên thăm con tại trại tạm giam huyện Đơn Dương (Lâm Đồng), cả hai mẹ con Hào Anh đều khóc. Bà Phạm Thị Thoa lại đổ lỗi cho người bà con đã dụ dỗ Hào Anh phạm tội: “Hôm Tết Nguyên đán 2015, Hào Anh có về Cà Mau, gặp lại các bạn, trong đó có D và sau đó D lấy xe máy chở Hào Anh đi Lâm Đồng và ở luôn trên đó đến nay. D mới hơn 20 tuổi nhưng có tiền án, tiền sự và chơi hàng đá. Tôi cho rằng nếu D không lôi kéo thì Hào Anh không ăn trộm như vậy”.

Sự lý giải của người mẹ khiến mọi người chẳng thể đồng tình. Dẫu biết rằng lúc phạm tội thì Hào Anh đã 19 tuổi, đó là cái tuổi trưởng thành và chịu mọi trách nhiệm cho hành vi của mình trước pháp luật. Có người trách bà mẹ Phạm Thị Thoa đã không răn dạy đứa con của mình từ khi Hào Anh trở về. Nhưng chúng ta cũng không nên đổ lỗi cho một bà mẹ khốn khổ như vậy, khi mà Hào Anh xa mẹ đi làm thuê từ lúc nhỏ, đến lúc trở về lại có cả một cơ ngơi trong tay. Hào Anh đã đổi khác từ khi về với mẹ, ngoài tầm với của mẹ, ngoài tầm kiểm soát của gia đình mất rồi.

Dẫu sao Hào Anh cũng là một công dân, xã hội và pháp luật phải có trách nhiệm uốn nắn thành người tốt khi có biểu hiện hư hỏng. Hơn nữa, Hào Anh có tuổi thơ quá nhiều tổn thương nên tính cách đâu có bình thường, rất dễ hư hỏng và bạo lực. Cha mẹ Hào Anh lại là những người dân lao động nghèo, thiếu kiến thức giáo dục con cái, nên khi có số tiền lớn bất ngờ, Hào Anh hư hỏng là chuyện dễ hiểu. Nhưng cũng phải thẳng thắn thừa nhận rằng dẫu Hào Anh đã nhiều lần sa ngã, con chim nhỏ sớm bay vào bầu trời đã không ít lần nghiêng cánh, nhưng rồi cậu vẫn nhận ra lỗi lầm, nhưng cũng đã không ít lần Hào Anh hướng thiện, đi làm thuê làm mướn để trả nợ. Đó là điều đáng quý, thế nhưng cậu lại không đủ bản lĩnh để vượt qua lời rủ rê đánh động vào nỗi niềm tiềm ẩn sâu xa là thói quen tiêu tiền đã có từ khi “đổi đời”. Thật đáng tiếc.

Một cậu bé với vết thương trên thịt da, với những vết thương không thể lành trong tâm hồn lúc ấy mới 14 tuổi sao đã đủ bản lĩnh vượt qua những cám dỗ, vượt qua những trắc trở của đời người, vượt qua cả những mặc cảm cho được. Không ai bênh vực Hào Anh bây giờ nữa, có chăng chỉ là sự tiếc nuối cho một câu chuyện cổ tích với cái phần có hậu được người đời đặt vào nửa chừng, còn bi kịch lại để vào phần cuối.

Tiêu Dao/Báo Gia đình & Xã hội