10 câu cha mẹ nói với con lúc tức giận khiến chúng tổn thương suốt đời

Theo thống kê, trong số các đối tượng phạm tội, tỷ lệ trẻ em bị xâm hại về tinh thần và thể chất cao hơn nhiều so với người bình thường. Theo một thống kê do FBI cung cấp về 36 tội phạm nguy hiểm, 74% trong số họ bị lạm dụng tâm lý khi còn nhỏ, 42% bị lạm dụng thể chất, và 43% bị lạm dụng tình dục.

Hiện nay, vấn đề "xâm hại tâm lý" vẫn chưa được nhiều người chú ý đến. Đây không phải là tổn thương trực tiếp về thể chất mà là tổn hại đến sức khỏe tinh thần của trẻ thông qua bạo lực bằng lời nói hoặc bạo lực nguội (không nói, phớt lờ...).

Trong cộng đồng tâm lý học tội phạm, các chuyên gia đồng thuận rằng trải nghiệm tuổi thơ là một yếu tố quan trọng trong hành vi phạm tội. Đối với con cái, lời nói của cha mẹ là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề nhất.

Có những câu nói dường như rất bình thường của cha mẹ, nhất là khi nóng giận mất kiểm soát, lại có thể làm trẻ tổn thương sâu sắc:

1. "Nếu con không nghe lời mẹ, mẹ sẽ không cần con nữa"

Câu nói này chẳng khác nào cha mẹ đang nói với con mình rằng, muốn có tình yêu của mẹ thì con cần phải biết nghe lời. Trẻ sẽ ngoan ngoãn để có được tình yêu của mẹ mình, cố làm hài lòng mẹ và kìm nén cảm xúc của mình.

Một mặt trẻ sẽ mất đi cảm giác phụ thuộc và sự an toàn vào cha mẹ. Khi mắc lỗi, trẻ sợ mất đi tình thương của cha mẹ. Mặt khác, khi thường xuyên nói câu này nhưng mọi thứ không trở thành hiện thực, trẻ sẽ cảm thấy lời nói của cha mẹ không còn uy tín.

2. Cha mẹ không muốn nghe thêm một câu nào từ con

Giao tiếp giữa cha mẹ và con cái là một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình khôn lớn của trẻ. Thông qua giao tiếp, cha mẹ sẽ hiểu những vấn đề con gặp phải để từ đó có thể phối hợp, điều chỉnh phương pháp giáo dục kịp thời.

Tuy nhiên, nếu cha mẹ từ chối giao tiếp hoặc không chịu bày tỏ ý kiến trước trẻ sẽ đánh mất nhiều cơ hội hướng dẫn, giúp con giải quyết vấn đề. Từ đó sẽ khiến trẻ lệch lạc trong tư duy, kéo theo sự lệch lạc trong hành động.

3. "Cha mẹ làm tất cả vì con"

Khi cha mẹ nói câu này, họ đang đề cao quá mức những gì mình làm cho con cái và chẳng khác nào nói rằng "con đang nợ cha mẹ đấy".

Việc để con cái mang cảm giác như bị gông cùm nặng nề về tinh thần sẽ khiến chúng ngày càng mặc cảm với cha mẹ hơn.

Có một khái niệm trong tâm lý học gọi là "tống tiền tình cảm". Những kẻ tống tiền tình cảm luôn khiến đối phương cảm thấy bạn không quan trọng, tình cảm của tôi quan trọng hơn. Bạn cần có trách nhiệm và nghĩa vụ đáp ứng nhu cầu của tôi.

Khi nói ra câu "cha mẹ làm tất cả vì con", họ đang thể hiện rằng "cha mẹ làm điều này vì lợi ích của con, nếu con không nghe lời có nghĩa là con không quan tâm tới cha mẹ mình".

Sống với kiểu bị đày đọa tinh thần này trong thời gian dài, trẻ bị áp lực nặng nề, dần dần nảy sinh tâm lý phản kháng và nổi loạn.

4. "Tại sao con không thể làm được bất cứ thứ gì nên hồn?"

Nhiều bậc cha mẹ đã nói câu này với con cái của họ. Các chuyên gia tâm lý gọi đây là "ngôn ngữ xúc phạm".

Những câu nói như vậy thường không khiến trẻ thay đổi theo chiều hướng tốt hơn mà ngược lại còn mang đến cho con những tác động tiêu cực về mặt tâm lý. Dần dần, trẻ sẽ chấp nhận việc bản thân không giỏi bất cứ thứ gì và mặc định là do bản thân kém cỏi.

Một cuộc điều tra năm 2008 về tâm lý giáo dục gia đình ở Trung Quốc cho thấy nhiều bậc cha mẹ vô tình khiến con trở nên tự ti. Khi đứa trẻ tỏ ra yếu kém, việc cha mẹ tiếp tục phủ nhận điểm yếu càng củng cố hình ảnh "kẻ thất bại" của đứa trẻ.

5. "Con thật lắm chuyện"

Trẻ nhỏ không giỏi kiểm soát cảm xúc, hành động của bản thân. Đôi khi, những lần trẻ khóc, giận dữ khiến cha mẹ mệt mỏi, khó chịu. Nhiều cha mẹ sẽ nói "con thật lắm chuyện" như một cách để yêu cầu trẻ giữ bình tĩnh.

Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý cho rằng cách nói này sẽ vô tình bác bỏ cảm xúc thật của trẻ. Trẻ thường tìm đến cha mẹ để bày tỏ và học cách quản lý cảm xúc. Nếu cha mẹ cho rằng cảm xúc của trẻ là ngớ ngẩn, các em sẽ dần coi nhẹ tâm trạng, suy nghĩ của bản thân và người khác, theo Best Life.

6. "Nếu con hư, mẹ sẽ gọi chú cảnh sát tới bắt con"

Câu nói này tương tự như "con mà không ăn cơm, mẹ gọi bác sĩ tới tiêm cho mà xem". Điều này sẽ khiến cho trẻ ngày càng cảm thấy sợ hãi bác sĩ, công an. Một khi trẻ gặp khó khăn, cần sự giúp đỡ của công an, chúng sẽ sợ hãi không dám. Khi trẻ bị ốm cần đến bệnh viện, chúng sẽ từ chối không hợp tác với bác sĩ.

7. "Đi đi, sau này đừng trở lại"

Tất cả những đứa trẻ đều có nỗi sợ bố mẹ không yêu mình, không thích mình, thậm chí không bao giờ muốn mình nữa. Điều này còn khiến đứa trẻ sợ hãi hơn là đánh chúng.

Con cái có tình cảm gắn bó tự nhiên với cha mẹ. Theo lẽ tự nhiên, những đứa trẻ có mối quan hệ thân thiết với cha mẹ sẽ có cảm giác an toàn. Ngược lại, nếu đứa trẻ luôn lo lắng rằng cha mẹ không thương mình thì cảm giác an toàn sẽ bị giảm xuống. Do đó, trẻ có thể che giấu con người thật và kìm nén cảm xúc giống như một cách để tự vệ.

8. "Sao con không thông minh như anh (chị) con chứ"

Nếu bạn có thói quen so sánh bé với anh (chị) mình, bé sẽ dần hình thành tâm lý bi quan, mặc cảm hoặc cáu kỉnh, khó chịu. Giáo sư tâm lý Joe Elliott (Đại học tổng hợp Durham – Hoa Kỳ) khẳng định: "Nếu bạn cố gắng so sánh khiếm khuyết của bé với ưu điểm của các bé khác, bé sẽ nghĩ rằng bản thân mình không bao giờ khắc phục được những yếu điểm đó và không thể trở nên hoàn thiện trong mắt bạn được. Khi đã bị tổn thương, thậm chí, bé sẽ không muốn cố gắng để đạt được những hành vi tốt nữa".

9. "Mẹ chán con lắm rồi đó"

Câu nói này cũng làm trẻ vô cùng đau khổ. Cha mẹ chính là những người gần gũi, thân thiết và là chỗ dựa vững chắc cho con cái. Thế nhưng sự chán chường của người lớn khiến trẻ mất đi cảm giác an toàn trong cuộc sống. Vì thế, con cái sẽ tự trách mắng, chán ghét chính mình.

10. "Nín ngay! /Đừng khóc nữa!"

Đây được cho là một trong những câu nói đứng đầu trong danh sách những câu nói của cha mẹ làm con buồn và tổn thương sâu sắc. Cứ thử nghĩ mà xem, khi bạn đang khóc, ai đó ra lệnh cho bạn nín, bạn có thể nín được không? Chắc chắn là không. Vậy tại sao bạn lại yêu cầu con phải nín? Mà cho dù con nín khóc vì sợ thì nỗi ấm ức vẫn sẽ chồng chất trong lòng, thậm chí càng làm trẻ bực dọc và "bùng nổ" hơn.

Bắt con ngừng khóc, ngụ ý rằng việc khóc là không tốt trong khi đó hoàn toàn là điều bình thường khi có chuyện gì đó không vui khiến con khóc hoặc buồn bực. Cha mẹ đừng vội coi thường cảm xúc của trẻ và dùng những lời lẽ không hay để làm tổn thương con. Mỗi cảm xúc của trẻ đều đáng được tôn trọng và hẳn là bố mẹ không muốn nhìn thấy con mình vô cảm chứ?

Con trai bị bạn đánh ở trường, mẹ nhắn một câu vào group phụ huynh khiến ai cũng phải dành lời khen

GĐXH - Sau khi nhìn thấy dòng tin nhắn của mẹ cậu bé, bố mẹ đứa trẻ kia cũng nhắn tin xin lỗi, hôm sau còn đưa con họ đến trường để xin lỗi.

Người Do Thái chiếm đến 1/2 số doanh nhân giàu nhất thế giới và đây là cách cha mẹ họ giúp con lớn lên kiệt xuất

GĐXH - Dường như những người thành công nhất đều là các đại diện kiệt xuất của dân tộc Do Thái. Vậy tại sao dân tộc này lại sở hữu những doanh nhân kiệt xuất đến vậy?