60 năm ngành Dân số - Vì một Việt Nam phát triển bền vững: Vai trò quan trọng của dân số đối với sự phát triển kinh tế - xã hội

Trong thời gian qua công tác dân số luôn nhận được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước và đã đạt được nhiều thành tích quan trọng. Quy mô dân số hiện nay khoảng gần 96,5 triệu người (2019), Tốc độ gia tăng dân số đã được khống chế thành công, tỷ lệ tăng dân số 10 năm qua (2009 - 2019) trong khoảng từ 1,05% - 1,15%/năm, mức sinh thay thế được duy trì suốt 14 năm qua.

Từ năm 2007, nước ta bước vào thời kỳ dân số vàng, cơ cấu dân số chuyển dịch tích cực, dân số trong độ tuổi lao động tăng mạnh chiếm 69%. Chất lượng dân số được cải thiện về nhiều mặt, tuổi thọ trung bình tăng nhanh, đạt 73,6 tuổi năm 2019, cao hơn nhiều nước có cùng mức thu nhập bình quân đầu người. Tình trạng suy dinh dưỡng, tử vong bà mẹ, trẻ em đều giảm mạnh. Tầm vóc, thể lực người Việt Nam có bước cải thiện.

Dân số đã có sự phân bố hợp lý, chất lượng dân số được nâng cao gắn với các quá trình đô thị hoá, công nghiệp hóa và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của các địa phương và đất nước.

Thời kỳ cơ cấu "dân số vàng" là một cơ hội hiếm hoi để Việt Nam cất cánh như một số nước phát triển trong khu vực. Việc tận dụng cơ hội này rất quan trọng, nhất là nó chỉ kéo dài trong vòng vài chục năm nữa. Cùng với đó là bài toán giải quyết tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh- một vấn đề mà nhiều nước, trong đó có một số nước ở khu vực châu Á cũng đang vướng mắc.

Vấn đề dân số liên quan mật thiết đến kinh tế, xã hội, chính trị và văn hóa. Vấn đề này cần phải được giải quyết ở tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế, xã hội, chứ không chỉ ở lĩnh vực y tế.

Theo bà Ritsu Nacken – Quyền Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, hiện Việt Nam đang trong thời kỳ "dân số vàng". Để tận dụng được cơ hội phát triển của giai đoạn "dân số vàng", cần có chính sách hỗ trợ cho thanh niên, trong đó đặc biệt chú trọng đến các điều kiện cho giới trẻ tiếp cận với chính sách hỗ trợ chăm sóc sức khỏe sinh sản.