Amalgam – loại chất công ty Rạng Đông sử dụng thay thế thủy ngân thực chất là gì và có nguy hại không?

Dân lo ngại nhiễm độc thuỷ ngân sau vụ cháy Công ty Rạng Đông: Ai nên đi khám và khám ở đâu?

Vụ cháy tại Công ty Cổ phần bóng đèn phích nước Rạng Đông (phường Hạ Đình, Thanh Xuân, Hà Nội) xảy ra chiều tối ngày 28/8 đã khiến nhiều người, nhất là những hộ dân sống gần khu vực đám cháy, những người tham gia dập lửa cũng như những phóng viên tác nghiệp tại hiện trường lo lắng về những nguy cơ ảnh hưởng của các hóa chất độc hại, khói bụi đối với sức khỏe.

Trong vụ cháy, công ty Rạng Đông hư hỏng 480.000 bóng đèn huỳnh quang, 2 triệu đèn tròn công suất thấp và 1,6 triệu bóng đèn HQ Compact. Ảnh Zing

Trước tình hình trên, chiều 30/8, công ty Rạng Đông đã có văn bản gửi UBND quận Thanh Xuân, Hà Nội để báo cáo về vụ việc. Theo đó, văn bản nêu rõ, trong vụ cháy, công ty Rạng Đông hư hỏng 480.000 bóng đèn huỳnh quang, 2 triệu đèn tròn công suất thấp và 1,6 triệu bóng đèn HQ Compact.

Về thông tin vụ cháy làm ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người, công ty này cho biết, các vật tư, nguyên liệu chính được sử dụng để sản xuất bóng đèn huỳnh quang, CFL, đèn tròn gồm: Bầu đèn CFL làm bằng nhựa PC - đạt chứng chỉ UL, đảm bảo an toàn cho sức khoẻ con người kể cả khi cháy.

Vỏ bóng đèn các loại làm bằng thuỷ tinh không chì, không có các hàm lượng kim loại nặng, đầu đèn làm bằng nhôm với các công nghệ hàn dập không sử dụng thiếc hàn, dây tóc bằng wofram, các khí thải từ các sản phẩm hư hại trong vụ cháy không ảnh hưởng đến sức khoẻ con người.

Đặc biệt, trong văn bản này, công ty Rạng Đông cho biết, đã nghiên cứu sử dụng loại Amalgam thay thế cho thủy ngân lỏng trước đây và đưa vào sản xuất từ năm 2016.

Thông tin trên được rất nhiều người quan tâm, thậm chí, nhiều người tỏ ra tò mò về loại chất thay thế thủy ngân này và liệu nó có gây độc như thủy ngân hay không?

TS Trần Quang Tùng, Giảng viên Viện Kỹ thuật hóa học (Đại học Bách khoa Hà Nội)

Liên quan đến vấn đề này, trao đổi với PV Báo Gia đình và Xã hội, TS Trần Quang Tùng, Giảng viên Viện Kỹ thuật hóa học (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết: Amalgam còn được gọi là hỗn hống thủy ngân. Amalgam thu được khi hòa tan một số kim loại vào thủy ngân lỏng, do đó, về bản chất hóa học thì hỗn hống thủy ngân vẫn chứa thủy ngân ở dạng nguyên tố Hg.

Theo TS Trần Quang Tùng, độc tính của thủy ngân phụ thuộc vào dạng tồn tại của nó. Thủy ngân ở dạng lỏng hấp thụ rất chậm qua da, trong khi thủy ngân ở thể hơi lại hấp thụ rất nhanh qua đường hô hấp và khuếch tán nhanh vào cơ thể. Vì vậy, có thể nói, hơi thủy ngân rất độc.

Còn với Amalgam, thủy ngân ở dạng Amalgam thường là thể rắn, do đó, khó phát tán, khó bay hơi và dễ thu hồi hơn dạng thủy ngân nguyên chất ở thể lỏng.

"Theo tôi, việc sử dụng Amalgam trong điều kiện bình thường là rất tốt. Amalgam giúp giảm thiểu lượng thủy ngân bay hơi và phát tán ra môi trường vì nó ở thể rắn, dễ thu hồi. Tuy nhiên, trong điều kiện nhiệt độ của đám cháy ở nhà máy Rạng Đông xảy ra vừa qua, nhiệt độ lên rất cao nên khó tránh khỏi việc thủy ngân bay hơi từ Amalgam.

Do đó, nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường xung quanh rất cao, nghĩa là không thể nói trong điều kiện đó việc sử dụng Amalgam là an toàn", TS Trần Quang Tùng phân tích.

Bên cạnh đó, theo TS Tùng, một câu hỏi nữa cũng được đặt ra là: Liệu loại Amalgam sử dụng ở đây có thêm nguyên tố kim loại độc hại nào nữa không? Ví dụ như có thêm kim loại chì hay không? Khi đó, chúng ta mới có thể phân tích cụ thể được mức độ nguy hại của loại Almagam này.

TS Trần Quang Tùng cho biết thêm, trước đây, Amalgam được dùng để trám răng, hàn răng. Tuy nhiên, do Amalgam có chứa thủy ngân, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây độc đối với sức khỏe nên hiện nay, việc sử dụng Amalgam trong nha khoa ít xảy ra mà người ta chuyển sang dùng composite (trám sứ), gold foil (mạ vàng)…

Mai Thùy

Công bố kết quả quan trắc mức độ độc hại tại điểm cháy Công ty Rạng Đông