Ăn kiêng và tập gym giảm 7kg trong 2 tháng, nữ sinh 16 tuổi đột ngột mất kinh: Nguy hiểm khó lường

Ở tuổi 16, cơ thể của trẻ vẫn đang trong giai đoạn phát triển nhanh chóng, vì vậy việc ăn kiêng nghiêm ngặt kết hợp tập gym cường độ cao tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. 

Một trong những hậu quả đáng lo ngại nhất là vô kinh thứ phát, có thể kéo theo rối loạn nội tiết, suy giảm mật độ xương và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản. Trường hợp bệnh nhân được chẩn đoán tại PKĐK Medlatec Nghệ An dưới đây là một trong những hồi chuông cảnh báo tới các bậc phụ huynh.

Đột ngột mất kinh suốt 10 tháng sau khi giảm cân

Khoảng 1 năm trước, cháu N.T.P.C. (16 tuổi, Nghệ An) bắt đầu thực hiện giảm cân bằng cách ăn kiêng và tập thể dục (giảm 7kg trong 2 tháng). Sau giảm cân, nữ sinh quay trở về chế độ sinh hoạt bình thường nhưng 10 tháng nay không hành kinh. 

Cháu C. được bố mẹ đưa đi khám sức khỏe tổng quát nhưng chưa phát hiện bất thường. Bố mẹ lo lắng nên tiếp tục đưa cháu đến PKĐK Medlatec Nghệ An để kiểm tra nội tiết.

Tại đây, bác sĩ tiến hành thăm khám lâm sàng và chỉ định các kỹ thuật cần thiết phục vụ chẩn đoán. Khai thác tiền sử, bệnh nhân bắt đầu có kinh từ năm 12 tuổi, sau thời gian mất kinh có tự ý sử dụng thuốc nam trong 2 tháng (không rõ loại) để điều kinh nhưng không ra kinh.

Trên hình ảnh siêu âm phần phụ không phát hiện bất thường. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số LH 1,19 mU/ml và E2 16,93 pg/ml giảm nhẹ. Chẩn đoán xác định, bệnh nhân mắc tình trạng vô kinh thứ phát chức năng do vùng dưới đồi.

Bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị bằng thuốc, hẹn tái khám sau 4 tháng, đồng thời hướng dẫn thực hiện lối sống lành mạnh bao gồm ăn uống đủ chất, không thức khuya, ngủ đủ giấc và tránh tình trạng stress.

Mất kinh thứ phát: Hệ lụy từ việc ăn kiêng nghiêm ngặt và tập gym cường độ cao

Với tâm lý lo sợ bị kỳ thị về ngoại hình, nhiều bạn trẻ ở tuổi dậy thì rơi vào vòng xoáy của các phương pháp giảm cân thiếu khoa học, đặc biệt là nhịn ăn, cắt giảm calo một cách cực đoan và tập luyện cường độ cao. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất mà còn gây ra các vấn đề nội tiết nghiêm trọng.

ThS.BS Nguyễn Thị Trang - Chuyên khoa Sản phụ khoa của bệnh viện cho biết: “Vô kinh thứ phát chức năng vùng dưới đồi là tình trạng rối loạn hoạt động của trục dưới đồi - tuyến yên - buồng trứng, thường xảy ra khi cơ thể chịu tác động của stress kéo dài, sụt cân nhanh, luyện tập thể thao quá mức hoặc rối loạn ăn uống. Khi đó, não bộ giảm sản xuất hormone GnRH, khiến tuyến yên không tiết đủ FSH và LH để kích thích buồng trứng hoạt động, dẫn đến mất kinh tạm thời”.

Bác sĩ Trang cảnh báo thêm, nếu không được phát hiện và điều trị sớm, vô kinh thứ phát kéo dài có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng như:

- Giảm mật độ xương, loãng xương sớm do thiếu hụt estrogen kéo dài.

- Rối loạn nội tiết toàn thân, gây thay đổi tâm lý, mất ngủ, mệt mỏi và giảm tập trung.

- Giảm khả năng sinh sản hoặc vô sinh thứ phát do buồng trứng ngừng rụng trứng trong thời gian dài;

- Ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và chuyển hóa năng lượng, làm tăng nguy cơ rối loạn lipid máu hoặc suy giảm miễn dịch.

Làm gì khi có dấu hiệu mất kinh thứ phát

Bác sĩ cũng khuyến cáo: “Tình trạng vô kinh do nguyên nhân chức năng có thể hồi phục nếu được phát hiện sớm và điều chỉnh lối sống hợp lý. Các bạn trẻ, đặc biệt là nữ vị thành niên, không nên giảm cân quá nhanh hoặc ăn kiêng cực đoan, vì điều này không chỉ ảnh hưởng đến nội tiết mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe toàn thân và khả năng sinh sản về sau.

 Cần duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, ngủ đủ giấc, tập luyện vừa phải, và giữ tinh thần thoải mái. Nếu mất kinh từ 3 tháng trở lên, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa Sản - Nội tiết để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh để tình trạng tiến triển mạn tính”. 

Cô gái 20 tuổi phát hiện ung thư buồng trứng sau nửa năm mất kinh

Kỳ kinh nguyệt gây khó chịu với nhiều chị em nhưng đây cũng là “thời điểm vàng” phản ánh sức khỏe phụ nữ. Đặc biệt là các bệnh liên quan tới hệ sinh sản, bao gồm cả ung thư.