70% ca ung thư hắc tố bắt nguồn từ những thói quen tưởng như vô hại nhiều người mắc phải
GĐXH - Một lần cháy nắng, nốt ruồi bị cọ xát liên tục, trầy xước hay vết thương không được xử lý đúng cách... Những việc tưởng chừng nhỏ nhặt trong cuộc sống đều có thể trở thành "công tắc" kích hoạt khối u hắc tố ác tính (melanoma) – loại ung thư da nguy hiểm bậc nhất.
Theo Bác sĩ Từ Hiểu Ninh, Phó Trưởng khoa Trung tâm Hóa trị trong ngày thuộc Bệnh viện Đại học Thanh Hải (Trung Quốc), khoảng 60% – 70% bệnh nhân ung thư hắc tố phát bệnh do các kích thích vết thương. Những yếu tố này ẩn náu trong mọi ngóc ngách của cuộc sống và rất dễ bị bỏ qua. Qua các ca lâm sàng thực tế, bác sĩ sẽ tháo gỡ những "nguy cơ tiềm ẩn" và giới thiệu những tiến bộ mới nhất trong điều trị căn bệnh này.

Ảnh minh họa
Những yếu tố nhỏ lại dễ dẫn đến ung thư hắc tố
Bác sĩ Từ chia sẻ một trường hợp thực tế ngay từ đồng nghiệp của mình. Chồng của một đồng nghiệp vốn yêu thích đá bóng. Một lần ra sân, có viên sỏi rất nhỏ rơi vào giày nhưng anh không để ý và cố nhịn để đá hết trận. Không ngờ, chỉ trong vòng hai tuần, vị trí gót chân bị hạt cát ma sát đã mọc lên một nốt ruồi nhỏ.
Nốt ruồi này lớn dần trong 2-3 tháng, rìa trở nên không đều. May mắn thay, vì là người trong ngành y, anh đã nhận thấy dấu hiệu bất thường và đi sinh thiết ngay lập tức, kết quả chẩn đoán là ung thư hắc tố ác tính. Nhờ phát hiện sớm và phẫu thuật triệt căn kịp thời, bệnh tình mới được kiểm soát.
Một trường hợp khác là nam bệnh nhân ngoài 30 tuổi, vô tình bị cửa kẹp vào ngón tay út gây phồng rộp máu. Do chủ quan không sát trùng hay băng bó, cộng với việc lao động chân tay nặng nhọc tại nông thôn, vết thương vỡ ra và không thể lành lại.
Sau 1 tuần: Vết thương bắt đầu chảy mủ.
Sau 1 tháng: Nửa ngón út bị loét, chảy dịch và máu.
Sau 2 tháng: Khi đến bệnh viện, anh đã ở giai đoạn ung thư hắc tố di căn phổi. Tốc độ tiến triển cực nhanh của bệnh khiến ai nấy đều xót xa.
Đặc biệt, bác sĩ Từ cảnh báo thói quen dùng khăn tắm thô cứng để kỳ cọ mạnh của người dân vùng phía Bắc (TQ) có thể gây tổn thương da đáng kể. "Nhiều người có nốt ruồi bẩm sinh ở mặt, bụng hoặc lưng. Khi tắm, họ dùng khăn kỳ cọ mạnh vào vùng đó. Ma sát kéo dài khiến nốt ruồi to lên, biến dạng và chuyển thành ác tính. Ngoài kỳ cọ, các hành vi như gãi, cạy nốt ruồi cũng cực kỳ nguy hiểm", bác sĩ nhấn mạnh.

Ảnh minh họa
Quy tắc nhận diện "tín hiệu ác tính" của nốt ruồi
Làm sao để phân biệt nốt ruồi lành tính và ác tính? Hãy cảnh giác với các đặc điểm sau:
Tính không đối xứng: Nốt ruồi lành thường tròn hoặc bầu dục đối xứng. Nốt ruồi ác tính hình dạng bất thường, gồ ghề, không đối xứng.
Bờ không đều: Nốt ruồi lành có đường viền nhẵn, rõ nét. Nốt ruồi ác tính có bờ răng cưa, không rõ ranh giới.
Màu sắc không đồng nhất: Nốt ruồi lành thường chỉ có một màu (nâu hoặc đen). Nốt ruồi ác tính có màu lốm đốm, pha trộn giữa đen, nâu, xanh hoặc xám trên cùng một nốt.
Kích thước bất thường: Đa số nốt ruồi ác tính có đường kính lớn hơn 6mm.
Thay đổi nhanh chóng: Nếu nốt ruồi thay đổi kích thước, hình dạng hoặc màu sắc chỉ trong vài tuần; hoặc có triệu chứng ngứa, đau, chảy máu, chảy dịch, bạn cần đi khám ngay lập tức.
"Vua ung thư" không còn đáng sợ: Kỷ nguyên điều trị mới
Ung thư hắc tố từng được gọi là "Vua ung thư" vì độ ác tính cao, dễ di căn sớm và kháng lại các phương pháp hóa xạ trị truyền thống. Tuy nhiên, y học hiện đại đã mang lại bước ngoặt lớn:
Liệu pháp miễn dịch và nhắm trúng đích: Theo Hướng dẫn chẩn đoán CSCO 2025, các loại thuốc mới đã giúp kéo dài sự sống đáng kể. Những bệnh nhân trước đây chỉ sống được 3-6 tháng, nay có thể kéo dài 3-5 năm hoặc lâu hơn.
Cá nhân hóa điều trị: Dựa trên xét nghiệm gen và phân loại phân tử, bác sĩ có thể thiết kế phác đồ "đo ni đóng giày" cho từng bệnh nhân, giúp điều trị trúng đích và hiệu quả hơn.
Hỗ trợ từ bảo hiểm: Nhiều loại thuốc ức chế PD-1 thế hệ mới đã được đưa vào danh mục bảo hiểm y tế, giúp giảm gánh nặng tài chính và tăng cơ hội sống sót cho bệnh nhân.
Những lưu ý không thể bỏ qua
Đừng xem nhẹ ma sát: Nếu nốt ruồi nằm ở các vị trí dễ bị cọ xát (lòng bàn chân, thắt lưng, vùng râu, gót chân), hãy cân nhắc việc can thiệp y tế phòng ngừa dưới sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.
Sơ cứu đúng cách: Mọi vết thương nhỏ (kẹp cửa, xước da) cần được sát trùng và bảo vệ để tránh viêm nhiễm mãn tính – "mảnh đất màu mỡ" cho tế bào ung thư khởi phát.
Bỏ thói quen xấu: Tuyệt đối không tự ý tẩy nốt ruồi bằng axit, đốt điện tại các cơ sở không uy tín hoặc dùng tay cạy, gãi nốt ruồi.
Tầm soát định kỳ: Hãy ghi nhớ quy tắc nhận diện nốt ruồi để tự kiểm tra cơ thể mỗi tháng một lần.
Theo Sohu
Mẹ bầu nên khám thai lúc nào là tốt nhất trước khi nghỉ Tết?
Dân số và phát triển - 23 giờ trướcViệc chọn thời điểm khám thai trước khi nghỉ Tết không chỉ là kiểm tra sức khỏe định kỳ mà còn giúp an tâm đón năm mới. Vậy đâu là thời điểm mẹ bầu nên thăm khám trước Tết?
3 cách giảm mất ngủ, trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh thuận tự nhiên
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcMãn kinh không chỉ là câu chuyện của hormone mà còn là sự thay đổi cấu trúc não bộ dẫn đến hai tác động tiêu cực phổ biến là mất ngủ và trầm cảm. Có cách nào để phụ nữ vượt qua mà không cần phải dùng thuốc không?
Ngải cứu – vị thuốc quen thuộc giúp giảm đau nhức xương khớp mùa lạnh
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcNgải cứu là vị thuốc quen thuộc, dễ kiếm, được sử dụng từ lâu với tác dụng làm ấm kinh lạc, trừ hàn thấp, giảm đau, rất phù hợp để chăm sóc và hỗ trợ điều trị các chứng đau nhức xương khớp trong những ngày giá lạnh.
Bé 13 tuổi phát hiện ung thư vú từ 1 dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcGĐXH - Ung thư vú chỉ trở nên đáng sợ khi cô bé than đau tức ngực và cảm giác khó chịu kéo dài.
Vì sao không nên ăn quá no trước khi đi ngủ?
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcCảm giác bụng hơi đói khi đi ngủ thường khiến nhiều người lo lắng, nhưng các chuyên gia cho rằng, nếu ở mức độ vừa phải, điều này có thể hỗ trợ đốt mỡ và cải thiện giấc ngủ. Vấn đề nằm ở sự cân bằng chứ không phải nhịn ăn.
Thiếu niên 15 tuổi ở Phú Thọ bị thoát vị đĩa đệm hiếm gặp từ dấu hiệu người người Việt mắc phải
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcGĐXH - Thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng vốn là bệnh lý thường gặp ở người trưởng thành do thoái hóa cột sống. Tuy nhiên, ở trẻ em và thanh thiếu niên, đây là bệnh hiếm gặp.
Người mắc ung thư vú có nên dùng omega-3 không?
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcTrong những băn khoăn về chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị ung thư vú, nhiều người không rõ loại acid béo này là 'trợ thủ' đắc lực hay là một yếu tố cần thận trọng?
5 bài tập kéo giãn khi ngồi dành cho người cao tuổi
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcCác bài tập kéo giãn khi ngồi là lựa chọn phù hợp cho người cao tuổi, giúp duy trì vận động, cải thiện độ linh hoạt và giảm nguy cơ cứng khớp…
Vì sao chị em nên chủ động theo dõi chu kỳ kinh nguyệt?
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcHiểu rõ nhịp điệu sinh học của cơ thể thông qua việc theo dõi chu kỳ kinh nguyệt là bước đầu tiên để phụ nữ chủ động quản lý sức khỏe sinh sản.
5 biện pháp tránh thai nội tiết phổ biến nhất và những điều chị em cần biết
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcTrong thế giới hiện đại, việc chủ động kế hoạch hóa gia đình là chìa khóa vàng giúp phụ nữ làm chủ cuộc sống. Dưới đây là 5 biện pháp tránh thai nội tiết phổ biến nhất, hiệu quả và an toàn.
Bé 13 tuổi phát hiện ung thư vú từ 1 dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Dân số và phát triểnGĐXH - Ung thư vú chỉ trở nên đáng sợ khi cô bé than đau tức ngực và cảm giác khó chịu kéo dài.

