Nguy cơ tiềm ẩn
Theo Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), trong nước uống, asen không trông thấy được, không mùi vị, do đó nếu không có phương tiện thử, không thể biết. Việc phát hiện người nhiễm asen rất khó do những triệu chứng của bệnh phải từ 5 - 15 năm sau mới xuất hiện.
Lượng asen cho phép trong nước uống là 10ppb, nhưng trên thực tế hàm lượng này thường gấp 2 - 50 lần ở nhiều vùng tại Việt Nam. Các nghiên cứu cho thấy: Nước bị nhiễm asen tại Việt Nam là nguyên nhân của nhiều bệnh nghiêm trọng như ung thư da, ung thư phổi, ung thư gan hoặc khuyết tật bẩm sinh.
|
|
|
Bình lọc nước Arsen FREE có thể loại bỏ asen. |
Ngộ độc asen cấp tính có triệu chứng giống như bệnh tả, xuất hiện rất nhanh. Bệnh nhân nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy liên tục, khát nước dữ dội, mạch đập yếu, mặt nhợt nhạt rồi thâm tím, bí tiểu và chết sau 24 giờ. Ngộ độc mạn tính xảy ra do tích lũy liều lượng nhỏ asen trong thời gian dài. Triệu chứng bao gồm: mặt xám, tóc rụng, viêm dạ dày, viêm ruột, đau mắt, đau tai, đi đứng loạng choạng, xét nghiệm có asen trong nước tiểu, người gầy còm, kiệt sức rồi tử vong trong vài tháng hoặc vài năm. Đối với phụ nữ mang thai, asen có thể gây sảy thai.
Hiện nay, người dân chưa có bất cứ một hình thức nào để loại bỏ asen triệt để hoặc xuống dưới ngưỡng cho phép.
Tự cứu mình
Theo Phó giáo sư Lê Văn Cát, Trưởng phòng Hóa môi trường thuộc Viện Hóa học Việt Nam: Nhiều người dân đang tự cứu mình bằng cách tự khử asen. Việc phơi nước dưới nắng sau khi lọc qua cát vàng có thể loại bỏ tới 80% asen. Nhưng sau vài hôm, lượng chất độc tích tụ trong cát sẽ trở nên quá lớn và có thể hòa tan trở lại vào nước. Khi đó người lọc phải thay cát vàng.
|
Chọn khử asen bằng cách nào tùy thuộc lựa chọn của mỗi người dân. Trước khi vấn đề ô nhiễm nước được giải quyết triệt để, đó cũng là một trong những cách để người dân tự cứu mình trước ô nhiễm. |
Một cách khác: Có thể dùng bột quặng pyrolusite để khử. Đây là phương pháp của tiến sĩ Bùi Quang Cư tại Viện Công nghệ Hóa học (thuộc Viện Khoa học tự nhiên và Công nghệ Việt Nam). Khi cho bột pyrolusite vào trong nước, asen sẽ phản ứng với các chất trong quặng và đọng lại trên bề mặt. Sau khi vớt bột ra sẽ loại bỏ được asen. Kết quả thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy, hàm lượng asen trong nước có thể giảm từ 0,17 mg/l xuống dưới 0,01 mg/l, đạt tiêu chuẩn dành cho nước ăn uống.
Trên thị trường Việt Nam hiện cũng có bán một số bộ kít thử asen được sản xuất tại Mỹ, Pháp, Đức và nhiều nước khác. Tuy nhiên, giá thành của chúng khá cao so với mức thu nhập của người dân nông thôn.
Khử bằng bình lọc nước là một phương pháp mà nhiều nhà sản xuất đang tính đến. Hiện, có bình lọc nước Arsen FREE được giới thiệu có thể loại bỏ asen ngay cả khi nồng độ cao gấp 30 lần tiêu chuẩn cho phép (trên 100ppb).
Trước khi sản phẩm này được đưa ra thị trường, Trung tâm Y tế dự phòng và Phòng Hóa sinh môi trường thành phố Hà Nội đã kiểm tra và cấp giấy chứng nhận. (Tìm hiểu thêm thông tin về loại bình lọc tại địa chỉ
http://www.arsenfree.com).
Hạnh Nguyên