Bác sĩ da liễu cảnh báo nguy cơ khi tự ý đắp cây vòi voi lên vùng da viêm
GĐXH - Cây vòi voi được một số người sử dụng theo kinh nghiệm dân gian để đắp lên vùng da tổn thương với mong muốn giảm viêm, giảm ngứa. Tuy nhiên, theo bác sĩ da liễu, việc tự ý giã lá cây vòi voi đắp lên vùng da đang viêm, trầy xước hoặc có vết thương hở có thể làm tăng nguy cơ kích ứng, viêm da tiếp xúc và nhiễm khuẩn.
Tự ý đắp cây vòi voi lên vùng da viêm, coi chừng bệnh nặng hơn
Viêm da cơ địa, á sừng hay chàm là những bệnh lý da liễu mạn tính, thường có xu hướng diễn biến phức tạp hơn khi thời tiết chuyển lạnh, độ ẩm không khí giảm. Người bệnh có thể gặp tình trạng da khô, bong vảy, đỏ, ngứa, thậm chí xuất hiện các vết nứt gây đau rát.
Khi hàng rào bảo vệ da suy yếu, vùng da tổn thương trở nên nhạy cảm hơn trước các tác nhân từ môi trường. Cảm giác ngứa khiến người bệnh liên tục gãi, vô tình làm da tổn thương thêm, tạo thành vòng xoắn bệnh lý khiến tình trạng viêm và ngứa ngày càng trầm trọng.
Đáng chú ý, thay vì đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị, một số người lại tìm đến các phương pháp truyền miệng, trong đó có việc sử dụng lá cây vòi voi để chữa bệnh ngoài da.
Cây vòi voi được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian, tuy nhiên người dân không nên tự ý giã lá tươi đắp lên vùng da đang bị viêm, tổn thương.
Trao đổi với PV, ThS.BS Phạm Thị Thu Hằng, Khoa Dị ứng Miễn dịch và Da liễu, Bệnh viện E Hà Nội cho biết: "Trong thực tế khám chữa bệnh, vẫn có những trường hợp người dân sử dụng lá cây hoặc thuốc nam theo kinh nghiệm truyền miệng. Với cây vòi voi, một số người giã lá tươi rồi đắp trực tiếp lên vùng da tổn thương, thậm chí có người còn nấu hoặc sắc cây để uống".
Tuy nhiên, việc một loại cây có nguồn gốc tự nhiên không đồng nghĩa với việc nó an toàn khi sử dụng. Đặc biệt, vùng da đang viêm, trầy xước hoặc có vết thương hở vốn đã mất đi một phần hàng rào bảo vệ tự nhiên. Việc đắp trực tiếp lá cây chưa được xử lý vô khuẩn có thể làm tăng nguy cơ kích ứng hoặc nhiễm khuẩn tại chỗ.
Đắp lá cây vòi voi có thể gây kích ứng, viêm da tiếp xúc
Phân tích về nguy cơ khi sử dụng cây vòi voi trên vùng da tổn thương, BS Hằng cho biết, khi da đang bị viêm hoặc có vết thương hở, hàng rào bảo vệ tự nhiên đã bị phá vỡ. Việc tiếp xúc với các thành phần thực vật không phù hợp có thể khiến vùng da nhạy cảm bị kích ứng.
Người bệnh có thể gặp biểu hiện đỏ da, ngứa hoặc nóng rát nhiều hơn sau khi đắp lá. Ở những người có cơ địa nhạy cảm, một số thành phần trong thực vật còn có khả năng gây viêm da tiếp xúc.
Một nguy cơ khác cần lưu ý là nhiễm khuẩn tại chỗ. Lá cây tươi được sử dụng trực tiếp, không qua quy trình xử lý vô khuẩn, có thể mang theo các tác nhân gây nhiễm khuẩn. Khi tiếp xúc với vùng da bị tổn thương, nguy cơ nhiễm khuẩn càng cần được quan tâm.
Nếu xuất hiện bội nhiễm, vùng da tổn thương có thể đỏ, nóng, sưng đau, xuất hiện dịch mủ hoặc vảy tiết. Trong một số trường hợp, tổn thương có thể lan rộng, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Điều đáng nói, việc đắp lá cây không giải quyết được cơ chế viêm của bệnh viêm da cơ địa. Người bệnh có thể mất thời gian áp dụng các phương pháp truyền miệng, trong khi tình trạng bệnh tiếp tục tiến triển và bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.
Nữ bác sĩ cũng lưu ý, hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định việc đắp lá cây vòi voi lên da sẽ gây ngộ độc gan ở người. Do đó, không nên đánh đồng nguy cơ khi sử dụng cây vòi voi đường uống với việc tiếp xúc ngoài da. Tuy nhiên, điều này cũng không có nghĩa phương pháp đắp lá đã được chứng minh an toàn.
Đã đắp lá cây vòi voi lên da, cần làm gì?
Nếu đã lỡ đắp lá cây vòi voi lên vùng da đang viêm hoặc tổn thương, người bệnh nên ngừng sử dụng và rửa sạch vùng da bằng nước sạch. Không nên tiếp tục chà xát, cào gãi hoặc đắp thêm các loại lá cây khác với mong muốn làm dịu tổn thương.
Người bệnh cần theo dõi diễn biến tại vùng da đã tiếp xúc. Nếu xuất hiện tình trạng đỏ, nóng, sưng, đau tăng nhanh, có mủ hoặc vảy tiết, cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá nguy cơ viêm da tiếp xúc hoặc nhiễm khuẩn.
Cây vòi voi là loại thực vật được sử dụng theo kinh nghiệm dân gian để chữa bệnh ngoài da. Bác sĩ cảnh báo không tự ý đắp lá cây vòi voi lên vùng da viêm, trầy xước vì nguy cơ kích ứng và nhiễm khuẩn.
Đặc biệt, nếu vùng da đỏ lan nhanh, đau dữ dội, xuất hiện bóng nước, hoại tử hoặc người bệnh có biểu hiện toàn thân nặng, cần đến cơ sở y tế ngay.
Với những người đã sử dụng cây vòi voi dưới dạng nước sắc hoặc thuốc uống, bác sĩ khuyến cáo nên ngừng sử dụng, nhất là khi đã uống nhiều lần hoặc kéo dài. Người bệnh cần thông báo với bác sĩ về thời gian, số lần và lượng đã sử dụng để được đánh giá nguy cơ. Tùy mức độ phơi nhiễm, bác sĩ có thể cân nhắc kiểm tra chức năng gan.
Viêm da cơ địa mùa hanh khô: Chăm sóc đúng cách quan trọng hơn mẹo truyền miệng
Thay vì tự ý sử dụng các loại lá cây chưa được kiểm chứng, người bị viêm da cơ địa nên chú trọng phục hồi hàng rào bảo vệ da, đặc biệt trong thời điểm thời tiết lạnh và hanh khô.
Theo ThS.BS Phạm Thị Thu Hằng, nguyên tắc chăm sóc cơ bản là làm sạch nhẹ nhàng, dưỡng ẩm thường xuyên và điều trị sớm khi bệnh bùng phát. Người bệnh nên tắm bằng nước ấm vừa phải, tránh nước quá nóng và không tắm quá lâu. Các sản phẩm làm sạch nên dịu nhẹ, không chứa hương liệu hoặc những thành phần dễ gây kích ứng.
Sau khi tắm, nên thoa kem dưỡng ẩm khi da vẫn còn hơi ẩm để hỗ trợ duy trì độ ẩm. Nếu da khô nhiều, có thể dưỡng ẩm thêm nhiều lần trong ngày. Người bệnh cũng cần hạn chế chà xát mạnh, tránh các sản phẩm tẩy tế bào chết khi da đang viêm và lựa chọn quần áo mềm, thoáng, ít gây kích ứng.
Tuy nhiên, dưỡng ẩm không thể thay thế thuốc chống viêm khi viêm da cơ địa đang trong giai đoạn bùng phát. Nếu xuất hiện tình trạng đỏ da, ngứa nhiều, sẩn hoặc mảng chàm, nứt da, rỉ dịch hay bệnh tái phát thường xuyên, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Da liễu để được đánh giá và điều trị phù hợp.
Bác sĩ Hằng nhấn mạnh, các loại cây có nguồn gốc tự nhiên không mặc nhiên an toàn. Người dân không nên tự ý đắp lá cây lên vùng da đang viêm, trầy xước hoặc có vết thương hở. Đặc biệt, với cây vòi voi, cần tránh tự ý sử dụng đường uống do một số thành phần pyrrolizidine alkaloids (PA) trong cây có thể gây độc cho gan.
Thông báo
Tin liên quan
